ΠΡΟΣΩΠΑ Με υψωμένη ακόμη τη γροθιά

«Οι νέοι αναφέρονται πολύ στη δική μας γενιά. Πρέπει να φτιάξουν τα δικά τους
πρότυπα. Τους συμβουλεύω, βεβαίως, να σέβονται τους παλιούς, αλλά τους
ενθαρρύνω κυρίως στην ασέβεια».

Άντζελα Νταίηβις. Διεξάγει εκστρατεία εναντίον της «βιομηχανίας του αμερικανικού σωφρονιστικού συστήματος»

Η ΕΙΚΟΝΑ της στόλιζε κάποτε τα φοιτητικά δωμάτια δίπλα σ’ εκείνη του Τσε.
Γυναίκα, μαύρη, μαρξίστρια, μαθήτρια του Μαρκούζε, η Άντζελα Νταίηβις είχε
σπουδάσει Φιλοσοφία στη Σορβόννη και αντιπροσώπευε ό,τι αντιπαθούσε η άρχουσα
τάξη των Ηνωμένων Πολιτειών στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και μετά, όταν η
επίσημη Αμερική έριχνε ναπάλμ στο Βιετνάμ και έπνιγε στο αίμα τις διαδηλώσεις
για τα δικαιώματα των μαύρων.

Πενήντα τεσσάρων χρόνων σήμερα η Άντζελα Νταίηβις είναι καθηγήτρια Ιστορίας
της Αφύπνισης της Συνείδησης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Πριν από
τριάντα χρόνια δίδασκε εκεί Φιλοσοφία, αλλά την έδιωξαν το 1969, όταν το FBI
την κατήγγειλε ως «κομμουνίστρια» ­ έγκλημα θανάσιμο σε μια Πολιτεία με
κυβερνήτη τότε τον άκρως συντηρητικό Ρόναλντ Ρήγκαν. Η Νταίηβις είχε πράγματι
εγγραφεί ένα χρόνο πριν στο Κομμουνιστικό Κόμμα και τη χρονιά που την έδιωξαν
από το πανεπιστήμιο έγινε μέλος και των «Μαύρων Πανθήρων». «Έχω μάθει ότι, για
να προωθήσεις μια υπόθεση, όλα τα μέσα είναι καλά», λέει στη «Λιμπερασιόν».
«Δημοκρατικά μέσα βεβαίως, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει δημοκρατία…».

Το 1970 την έριξαν στη φυλακή. Έμεινε προφυλακισμένη δεκάξι μήνες πριν
δικασθεί και αθωωθεί το 1972. Απ’ αυτή την εμπειρία της αντλεί τη δύναμη για
την εκστρατεία που διεξάγει «εναντίον της βιομηχανίας του αμερικανικού
σωφρονιστικού συστήματος, τη βιομηχανία της τιμωρίας». Μάχεται σήμερα για τους
φυλακισμένους όπως κάποτε άλλοι πολέμησαν γι’ αυτήν: «Δεν μπορείτε να
καταλάβετε τι αισθανόμουν όταν διάβαζα στο κελί μου ότι η αδελφή μου διαδήλωνε
στο Παρίσι πλάι στον Αραγκόν και τον Ζαν-Πωλ Σαρτρ». Ο πληθυσμός των φυλακών,
τονίζει, έχει δεκαπλασιασθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια και, με την
ιδιωτικοποίηση, οι μεγάλες εταιρείες «έκαναν τις φυλακές επιχείρηση». Μια
επιχείρηση που επιτρέπει στην αμερικανική κοινωνία να λύνει τα προβλήματά της
φυλακίζοντας αυτούς που ωθούνται στο περιθώριο από την ανεργία, τα ναρκωτικά ή
το ρατσισμό ­ και κατά πρώτο λόγο τους μαύρους.

Η Άντζελα Νταίηβις μιλάει για «μαύρους» και όχι για «αφροαμερικανούς», δεν
διστάζει να χρησιμοποιεί τις λέξεις «επανάσταση» ή «καπιταλισμός».
Αυτοχαρακτηρίζεται ριζοσπαστική σοσιαλίστρια και εντάχθηκε στους Πράσινους
όταν το Κ.Κ. τη διέγραψε, το 1991. Βρέθηκε τις προάλλες στο Παρίσι για την 50ή
επέτειο από τη Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και θα μεταβεί προσεχώς
στο Ευρωκοινοβούλιο για να πείσει τους βουλευτές να υιοθετήσουν απόφαση
εναντίον της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ. Η Άντζελα Νταίηβις υψώνει ακόμη τη
γροθιά και ενθαρρύνει τους νέους να είναι «ασεβείς». Γιατί μόνον οι «ασεβείς
νέοι» υπάρχει ελπίδα να διαταράξουν τον κυρίαρχο παχυδερμισμό.