Αναζητούν «αντίπαλο» για το φονικό φύκι

«Δηλητηριάζει» τη Μεσόγειο το τοξικό φύκι που «δραπέτευσε» από κάποιο
ενυδρείο, στις ακτές της Γαλλίας, και εξαπλώνεται στις μεσογειακές θάλασσες με
ταχύτατους ρυθμούς.

Κρητική… Caulerpa. Πρόκειται για το τοξικό φύκι Caulerpa racemoza, το οποίο εντόπισαν ερευνητές του ΑΘΑΒΙΚ στη Σητεία. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τη «φονική» Caulerpa taxifolia που «δηλητηριάζει» τη Μεσόγειο

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ υπολογίζουν πως το επικίνδυνο φύκι, με τη λατινική ονομασία
Caulerpa taxifolia, καλύπτει, κάθε μέρα που περνάει, σαράντα στρέμματα βυθού
και περιγράφουν με μελανά χρώματα την καταστροφή που επιφέρει αυτός ο
«παντοδύναμος βιολογικός εισβολέας».

Η τοξική Caulerpa taxifolia δεν έχει ακόμη κάνει την εμφάνισή της στους
ελληνικούς βυθούς, όμως, τον περασμένο χειμώνα, ερευνητές από το Ινστιτούτο
Θαλλάσιας Βιολογίας Κρήτης εντόπισαν στον κόλπο της Σητείας έναν… συγγενή
της: το φύκι που ονομάζεται Caulerpa racemoza, είδος επίσης τροπικό, που όμως,
όπως υποστηρίζει το ΙΘΑΒΙΚ, δεν είναι τόσο επικίνδυνο όσο η Caulerpa taxifolia.

Ο τοξικός «εφιάλτης» της Μεσογείου, η Caulerpa taxifolia πρωτοεμφανίστηκε το
1984 και από τότε πολλαπλασιάζεται με εκπληκτικούς ρυθμούς. Μέσα σε πολύ μικρό
χρονικό διάστημα επικράτησε σε 80 χιλιόμετρα ακτογραμμής, στην περιοχή μεταξύ
της γαλλικής Τουλόν και της Γένοβας της Ιταλίας. Η παρουσία του αποτελεί
απειλή για τα ενδημικά είδη φυκιών, αλλά και το θαλάσσιο περιβάλλον
γενικότερα. Το τοξικό αυτό φύκι δεν συναντά, στον βυθό της Μεσογείου, τους
φυσικούς εχθρούς του, οι οποίοι αναπτύσσονται και ζουν στα τροπικά νερά, με
αποτέλεσμα να μην μπορεί να ανακοπεί η εξάπλωσή του.

Σύμφωνα με το Εργαστήριο Θαλάσσιου Περιβάλλοντος της Γαλλίας, στις αρχές του
1997, ο «εισβολέας» από τις τροπικές θάλασσες κάλυπτε περίπου 30.000 στρέμματα
βυθού και λίγο αργότερα, τον ίδιο χρόνο, είχε φτάσει τα 42.400 στρέμματα. Η
Caulerpa δημιουργεί ασφυκτικό περιβάλλον γύρω της για τα άλλα είδη φυτών, με
αποτέλεσμα να τα «διώχνει», ενώ οι τοξικές ουσίες της απειλούν πολλούς
θαλάσσιους οργανισμούς. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως οι αχινοί, για
παράδειγμα, προτιμούν να τρέφονται με… πλαστικό ή ακόμη και με τα απόβλητά
τους, παρά να αναζητήσουν τροφή μέσα στα τοξικά αυτά φύκια.

Εδώ και αρκετούς μήνες έχει αρχίσει στην Ευρώπη μια μεγάλη εκστρατεία
ενημέρωσης σχετικά με την εξάπλωση της «φονικής» Caulerpa. Στην προσπάθεια να
περιοριστεί η εξάπλωσή της έχουν τυπωθεί περισσότερα από 40.000 φυλλάδια, που
ενημερώνουν πως το φύκι αυτό είναι εξαιρετικά ανθεκτικό και μπορεί πολύ εύκολα
να μεταφερθεί, κολλημένο σε τράτες, σε άγκυρες, ακόμη και σε καταδυτικό εξοπλισμό!

Επιστήμονες στη Νίκαια της Γαλλίας εργάζονται πυρετωδώς προσπαθώντας να βρουν
τον βιολογικό αντίπαλο της Caulerpa. Σκέπτονται μάλιστα να απελευθερώσουν στη
Μεσόγειο έναν οργανισμό που ζει στην Καραϊβική και τρέφεται με τα συγκεκριμένα φύκια.

Στο μεταξύ, όλες οι ενδείξεις επιβεβαιώνουν πως η Caulerpa taxifolia
«γλίστρησε» στη θάλασσα από τα ενυδρεία του Ωκεανογραφικού Μουσείου του
Μονακό. Δεν είναι μόνο το ότι πρωτοεντοπίστηκε πολύ κοντά στο Μουσείο.
«Μοριακές αναλύσεις επιβεβαιώνουν πως η Caulerpa που βρέθηκε στη Μεσόγειο
είναι γενετικά όμοια με αυτή που καλλιεργείται στα ενυδρεία της Δυτικής
Ευρώπης, ήδη από τη δεκαετία του 1970», αναφέρει ο Όλιβιερ Τζουσόν, από το
Πανεπιστήμιο της Γενεύης, τονίζοντας πως «αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα της
καταστροφής που επιφέρει η απελευθέρωση στο φυσικό περιβάλλον ειδών που
αναπτύσσονται σε ένα ενυδρείο ή ένα εργαστήριο».