«Βουτιά» στο Διάστημα, με έλλειψη βαρύτητας, από Έλληνα

Έστω και για λίγα δευτερόλεπτα ένας Έλληνας ετοιμάζεται να πετάξει στο…
Διάστημα στα τέλη του μήνα. Δεν πρόκειται για τον πρώτο αστροναύτη της χώρας,
αλλά για έναν επιστήμονα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που θα πάρει μέρος σε
πειράματα που θα γίνουν σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας.

Ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Θεόδωρος Καραπάντσιος (δεξιά) συμμετέχει στις εργασίες – έρευνες (πάνω) για την έλλειψη βαρύτητας στο Διάστημα

Ο δρ Θόδωρος Καραπάντσιος, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών
Βιομηχανίας, θα πετάξει με ένα ειδικά διαμορφωμένο αεροπλάνο Airbus Α-300 της
Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) από τις 26 έως τις 30 Οκτωβρίου.

Οι πτήσεις αυτές ονομάζονται παραβολικές και αποτελούν ένα πρώτο διερευνητικό
βήμα πριν από τη δοκιμή των πειραμάτων στα διαστημικά λεωφορεία ή στο ρωσικό
διαστημικό σταθμό MIR.

Στο ελληνικής έμπνευσης πείραμα συμμετέχει το Εργαστήριο Φυσικών και Χημικών
Διεργασιών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο Βόλο και το Τμήμα Φυσικής του
Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ. Όπως εξηγεί ο δρ Βασίλης Μποντόζογλου,
αναπληρωτής καθηγητής στο εργαστήριο, σκοπός του πειράματος είναι «η μελέτη
ανάπτυξης φυσαλίδων εξαιτίας της διάχυσης μάζας κατά την απουσία βαρύτητας. Θα
δούμε δηλαδή πώς σχηματίζονται οι φυσαλίδες σε διαλύματα υγρών με νερό και
διοξειδίου του άνθρακα, στα οποία αυξάνεται ξαφνικά η θερμοκρασία». Το
φαινόμενο αυτό παρατηρείται στην παραγωγή γυαλιού ή πλαστικών και αποτελεί ένα
σημαντικό πρόβλημα στη βιομηχανική διαδικασία. «Διώχνουμε τη βαρύτητα για να
μην ανέβει προς τα πάνω η φυσαλίδα. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε πώς
δημιουργείται και πώς μετακινείται μέσα στο υγρό».

Οι παραβολικές πτήσεις, στις οποίες επιτυγχάνεται η έλλειψη βαρύτητας,
γίνονται σε ύψος 10 χιλιομέτρων, δύο φορές το χρόνο, από την ESA.

Αφού φτάσει σε αυτό το ύψος το αεροσκάφος, σβήνει σχεδόν τους κινητήρες του
και βουτά στο κενό για διάστημα περίπου δύο χιλιομέτρων. Σε αυτό το χρονικό
διάστημα των 30 περίπου δευτερολέπτων δημιουργούνται οι συνθήκες έλλειψης
βαρύτητας. Έπειτα, ξαναβάζει σε λειτουργία τις μηχανές, ανεβαίνει πάλι στα 10
χιλιόμετρα και ακολουθεί την ίδια διαδικασία. Σε κάθε πτήση γίνονται 90
τέτοιες βουτιές, κατά τη διάρκεια των οποίων οι πειραματικές συσκευές στο
σκάφος μπαίνουν σε λειτουργία.

Οι παραβολικές πτήσεις χρησιμοποιούνται για να δοκιμάσουν και να βελτιώσουν
κάποιο πείραμα πριν αυτό μεταφερθεί στο διάστημα, αλλά και να τσεκάρουν τυχόν
συγκρουόμενα αποτελέσματα ενός πειράματος που έχει ήδη γίνει σε διαστημική αποστολή.

Ο κ. Καραπάντσιος, που θα πετάξει με το αεροσκάφος στο Μπορντό της Γαλλίας,
δεν χρειάζεται κάποια ειδική εκπαίδευση παρά μόνο να περάσει από μία σειρά
ιατρικών εξετάσεων.

Είναι η πρώτη φορά που Έλληνας επιστήμονας δοκιμάζεται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας.

Το ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ξεκίνησε το 1995 και τώρα
βρίσκεται στην τελευταία του φάση. Σύμφωνα με τον κ. Μποντόζογλου, αν τα
αποτελέσματα του πειράματος είναι ικανοποιητικά, υπάρχει το ενδεχόμενο να
επαναληφθεί στο Διάστημα.

ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ με… αλλαγή φύλου απειλούν τους θαλάσσιους οργανισμούς οι τοξικές
ουσίες που απελευθερώνουν στη θάλασσα τα υφαλοχρώματα, τα οποία
χρησιμοποιούνται για επίστρωση στα ύφαλα των πλοίων.

Αυτό καταγγέλλει το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση – WWF Ελλάς, επισημαίνοντας
πως τα υφαλοχρώματα που χρησιμοποιούνται ευρέως στη χώρα μας, για να μην
προσκολλώνται στα ύφαλα των πλοίων μύδια και άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί, έχουν
ως ενεργό συστατικό τους οργανοκασσιτερικές ενώσεις, οι οποίες, ακόμη και σε
ελάχιστες συγκεντρώσεις, είναι ιδιαίτερα τοξικές για τους θαλάσσιους οργανισμούς.

Το θέμα ανακίνησε ο κ. Δημήτρης Καραβέλλας, υδροβιολόγος – ιχθυολόγος και
διευθυντής του WWF Ελλάς, σε σχετικό άρθρο του, στην έκδοση της οργάνωσης «Το
Πάντα». «Εκτός από το ότι προκαλούν αναπαραγωγικές διαταραχές στα μαλάκια και
επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα των θηλαστικών, οι οργανοκασσιτερικές
ενώσεις είναι ουσίες βιοσυσσωρεύσιμες, δεν διασπώνται δηλαδή, αλλά παραμένουν
στο περιβάλλον και φτάνουν από τα ψάρια στον άνθρωπο μέσω της τροφής»,
αναφέρει ο κ. Καραβέλλας.

«ΑΓΚΑΛΙΑ» με δύο ζωνοδέλφινα πέρασαν τη χθεσινή νύχτα εθελοντές του Κέντρου
Μελέτης και Προστασίας Δελφινιών και Φαλαινών, στην παραλία της Παναγίτσας
στην Αίγινα, προσφέροντάς τους ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα.

Τα νεαρά ζωνοδέλφινα απείχαν λίγα μέτρα από τη στεριά, όταν χθες το πρωί τα
εντόπισαν λουόμενοι στο Αγκίστρι της Αίγινας. Αμέσως ειδοποιήθηκε το Λιμενικό
και η Εταιρεία Μελέτης και Προστασίας Δελφινιών και Φαλαινών.

«Μέχρι να φτάσουμε στο Αγκίστρι, ήμασταν σε διαρκή επικοινωνία με τους
ντόπιους, τους λέγαμε τι θα πρέπει να κάνουν και με ποιον τρόπο να προσφέρουν
τις πρώτες βοήθειες», εξηγεί ο Γιάννης Πουλόπουλος, από την Εταιρεία.
«Ζητήσαμε να τα κρατούν μέσα στο νερό και να προσέχουν να μη γυρίσουν ανάποδα
και πνιγούν. Όταν φτάσαμε εκεί, διαπιστώσαμε πως τα δύο δελφίνια ήταν άρρωστα,
πιθανότατα από κάποια ίωση».

Για να βρίσκονται υπό διαρκή παρακολούθηση, τα δελφίνια μεταφέρθηκαν με το
επιβατηγό πλοίο «Μαίρη» στην παραλία της Παναγίτσας στην Αίγινα. «Εκεί θα
βρίσκεται συνεχώς κάποιος δίπλα τους. Τα δελφίνια δεν ήταν χτυπημένα, αλλά
φαίνεται πως θα χρειαστούν πολυήμερη θεραπεία. Πήραμε δείγμα για αιματολογικές
εξετάσεις και ειδοποιήσαμε την κ. Νατάσα Κομνηνού, η οποία έφτασε πολύ γρήγορα
από την Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, για να
προσφέρει τη γνώση και την εμπειρία της».

Γνωρίστε την πανίδα και τη χλωρίδα της Αρχαίας Αγοράς με ξεναγό τον ορνιθολόγο
Κώστα Μισιακό. Τον περίπατο διοργανώνει το WWF αυτό το Σάββατο, καθώς και στις
15 και 29 Νοεμβρίου. Δηλώστε συμμετοχή στην κ. Στράτου (3314.893, κόστος 1.200 δρχ.).

Επιστολές διαμαρτυρίας στις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, Γαλλίας, Γερμανίας, Καναδά
για την πρόθεση των Τούρκων να χτίσουν το πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακούγιου θα
στείλει ο Δήμος Γλυκών Νερών Αττικής, που παράλληλα προγραμματίζει συνάντηση
για το θέμα τον Δεκέμβριο.

Παιχνίδια από ανακυκλωμένα υλικά, κατασκευασμένα στο Παιδικό Μουσείο της
Αθήνας και στο Διεθνές Μουσείο Παιδικής Τέχνης στο Σαν Φρανσίσκο, περιμένουν
να τα ανακαλύψετε στην αίθουσα Ελευθερία του Δήμου Αθηναίων (Βασ. Σοφίας,
Πάρκο Ελευθερίας, πίσω από το άγαλμα Βενιζέλου) μέχρι τις 8 Νοεμβρίου (9 π.μ.
– 1 μ.μ.).

Το 7ο Διεθνές Συνέδριο για ανιχνευτές πυριτίου και τα μεγαλύτερα πειράματα
φυσικής στον κόσμο πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, με τη συμμετοχή του
Ινστιτούτου Πυρηνικής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και 45 επιστημόνων από
ερευνητικά και ακαδημαϊκά κέντρα φυσικής πολλών χωρών.

Σεμινάριο για οικονομικά στελέχη επιχειρήσεων που θέλουν να κατασκευάσουν τις
δικές τους εφαρμογές για τις ανάγκες της εταιρείας τους, διοργανώνει η Team
Laboratories. Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να χειρίζονται και να επεξεργάζονται
τη βάση δεδομένων Access. Πληροφορίες στα τηλέφωνα 8250.055 και 8250.104.