ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Λαϊκό, άρα επαναστατικό

Εκδότης ενός «κουλτουρο-λαϊκού» περιοδικού εναντίον της μονόδρομης σκέψης:
αυτό είναι το νέο επιτυχημένο επάγγελμα στη Γαλλία.

Επιτυχημένο εγχείρημα. Όπως λέει ο υπεύθυνος του τομέα Ιδεών, το «Marianne» είναι το μόνο κουλτουρολαϊκό περιοδικό της Γαλλίας

ΟΤΑΝ ο Ζαν-Φρανσουά Καν (γνωστός και ως JFK) εγκατέλειψε το περιοδικό που
διηύθυνε, το «L’ Evenement du jeudi», και ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1997 μια
καινούργια εκδοτική περιπέτεια, αντιμετωπίστηκε με δύσπιστα και, πολλές φορές,
ειρωνικά σχόλια. Ο άνθρωπος που είχε εξαπολύσει προσωπική εκστρατεία εναντίον
του Φρανσουά Μιτεράν, που στη συνέχεια γοητεύθηκε από την προσωπικότητα του
Σιράκ για να ενθουσιαστεί τον χειμώνα του 1995 με τις απεργίες εναντίον της
κυβέρνησης Ζυππέ, ήθελε τώρα να βγάλει ένα περιοδικό εναντίον του
νεοφιλελευθερισμού και του κυρίαρχου πολιτικού λόγου. Και να του δώσει μάλιστα
­ ο θρασύτατος ­ το όνομα του συμβόλου της Γαλλικής Δημοκρατίας: Marianne.

Το κύριο άρθρο του πρώτου τεύχους ήταν αρκετό για να αποθαρρύνει τους
διαφημιστές: «Το περιοδικό αυτό γεννήθηκε για να ανταποκριθεί σε μια λαϊκή,
άρα επαναστατική απαίτηση: να καλύψει το τρομακτικό χάσμα που έχει
δημιουργηθεί ανάμεσα στον λαό και τον κόσμο της κουλτούρας, της σκέψης, της
οικονομίας και της πολιτικής». Η ιδεολογία που προβαλλόταν στον ιδρυτικό χάρτη
έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα: «Στον παν-καπιταλισμό που αποξενώνει τον
άνθρωπο-παραγωγό θέλουμε να αντιτάξουμε έναν ανανεωτικό σοσιαλ-φιλελευθερισμό».

Χάρις στο πείσμα και το πάθος του, ο Ζαν-Φρανσουά Καν ξάφνιασε τους πάντες.
Λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του, το περιοδικό ξεπέρασε τα 200.000 τεύχη.
Ο μέσος όρος για το 1997 ήταν 225.119 τεύχη, από τα οποία τα 208.000
διατέθηκαν από τα περίπτερα. Το περασμένο καλοκαίρι η κυκλοφορία του
«Marianne» έφτασε τα 280.000 τεύχη, ενώ η αναγνωσιμότητά του υπολογίζεται σε 1
εκατομμύριο ανθρώπους ­ στην πλειοψηφία τους στελέχη επιχειρήσεων. Όταν στη
διεύθυνση του περιοδικού εντάχθηκε και η Φρανσουάζ Σαμπερμάν, πρώην αφεντικό
του συντηρητικού «Εξπρές», οι διαφημιστές άρχισαν να σπρώχνονται. Ο αιρετικός
Καν είχε κερδίσει το στοίχημα.

Ποιο είναι το μυστικό του; «Να διαβάζετε τους συναδέλφους σας και να κάνετε το
αντίθετο», λέει και ξαναλέει στους συντάκτες του, που δεν ξεπερνούν τους 20.
Όταν όλος ο γαλλικός (και παγκόσμιος) Τύπος ασχολείται με την επέτειο του Μάη,
το «Marianne» προτιμά την «αληθινή» επανάσταση, εκείνη του 1848. Όταν
εξεγείρονται οι άνεργοι, ο αλλεργικός σε κάθε μορφή πολιτικής ορθότητας Καν
δεν διστάζει να χαρακτηρίσει τις απαιτήσεις τους παράλογες και
αντιπαραγωγικές. Όταν όλοι επικαλούνται τους ειδικούς, αυτός προσφέρει τις
σελίδες του στους αναγνώστες. Κι όταν οι άλλοι ασχολούνται με την πρωτεύουσα,
εκείνος δίνει έμφαση στην επαρχία, όπου το περιοδικό έχει και τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα.

Πριν από λίγο καιρό, ο JFK ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας μελέτης σύμφωνα με
την οποία τα τεύχη με τη μικρότερη κυκλοφορία ήταν εκείνα που είχαν αφιερώσει
το εξώφυλλό τους στο σεξ. Και λοιπόν; Μια εβδομάδα αργότερα, το περιοδικό
κυκλοφορούσε με μια μεγάλη έρευνα για την ιστορία του στοματικού έρωτα…