Νέα θεραπεία για πρόληψη του παιδικού διαβήτη

Ο νεανικός σακχαρώδης διαβήτης ή ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης
τύπου 1 μπορεί πλέον να προληφθεί χάρη σε μια απλή εξέταση αίματος και μια νέα
θεραπεία με χάπια ινσουλίνης.

Η θεραπεία του νεανικού διαβήτη, δηλαδή η χορήγηση δύο φορές την ημέρα ινσουλίνης, έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε μεγάλη συχνότητα επιπλοκών, δηλαδή τύφλωση, νεφροπάθειες, νευροπάθειες, καρδιοπάθειες κ.ά.

Η ΕΞΕΤΑΣΗ γίνεται με μια απλή αιμοληψία και δείχνει την προδιάθεση για
εμφάνιση διαβήτη. Η αγωγή ­ για ορισμένο χρονικό διάστημα ­ με τα χάπια
ινσουλίνης έχει στόχο να αποτρέψει την εμφάνιση του διαβήτη στα άτομα με
κληρονομική προδιάθεση. Οι ερευνητές, έχοντας ήδη μεγάλη επιτυχία στα
πειράματά τους στα ζώα (NOD ποντίκια), προχωρούν πλέον σε μια εκτεταμένη
μελέτη της νέας θεραπείας στους ανθρώπους. Στη μελέτη αυτή πρόκειται να
συμμετέχουν και Έλληνες υποψήφιοι ασθενείς, αλλά και γιατροί. Το ερευνητικό
πρόγραμμα, το οποίο χρηματοδοτείται από την Παγκόσμια Οργάνωση Διαβήτη της
Αμερικής (JDFI), οργανώνεται από το Διαβητολογικό Ερευνητικό Κέντρο του
Πανεπιστημίου της Περούτζια στην Ιταλία, με επικεφαλής τον καθηγητή Πάολο Μπρουνέττι.

Στην έρευνα θα συμμετάσχουν 7.000 – 9.000 άτομα από την Ιταλία, την Ελλάδα, τη
Σουηδία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ισπανία και τη Ρουμανία. Από την Ελλάδα
έχουν περιληφθεί στο πρόγραμμα άτομα από την Αθήνα, την Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη,
τον Βόλο, το Αγρίνιο και την Κρήτη. Τα χάπια ινσουλίνης χορηγούνται από τη
δανική εταιρεία Νόβο-Νόρντισκ, η οποία συνεχίζει την τεχνογνωσία της και για
θεραπεία με ινσουλίνη από του στόματος στους ήδη ινσουλινοεξαρτώμενους ασθενείς.

ΜΕ ΜΙΑ ΑΠΛΗ ΑΙΜΟΛΗΨΙΑ

«Έως πρόσφατα πιστεύαμε ότι ο νεανικός σακχαρώδης διαβήτης ή
ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 δεν κληρονομείται», εξηγεί η
διαβητολόγος-ερευνήτρια κυρία Γεωργία Κάσση, συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου της
Περούτζια και υπεύθυνη του ελληνικού μέρους της έρευνας. «Σύμφωνα με νέες
μελέτες, όμως, ο ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης κληρονομείται από τους γονείς
στα παιδιά, σε ένα ποσοστό που έχει βρεθεί να είναι 7%-8%. Είναι πλέον δυνατό
με μια απλή αιμοληψία να διαπιστώσει κανείς εάν έχει κληρονομήσει την
προδιάθεση για διαβήτη».

Στην εξέταση αυτή ανιχνεύονται τα αντιινσουλινικά αντισώματα (ΙΑΑ), τα
αντισώματα υποκαρβοξυλάσης του γλουταμινικού οξέος (GAD65), τα αντισώματα
αντιθυροσινφωσφατάσης (ΙΑ2) και τα αντινησιδιακά αντισώματα (ICA512)».

Ο ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης κληρονομείται σύμφωνα με νέες μελέτες από τους γονείς στα παιδιά, σε ποσοστό 7- 8%

«Ο συνδυασμός των αντισωμάτων με μια ειδική τεχνική που έχουμε αναπτύξει γι’
αυτό το σκοπό (ημιαυτόματη μέθοδο ανοσοφθορισμού), μας δείχνει με βεβαιότητα
εάν υπάρχει προδιάθεση του ατόμου για διαβήτη», λέει η κυρία Κάσση. «Η μέθοδος
αυτή απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 3 έως 40 χρόνων και έχει διαγνωστική
ικανότητα 97%-100%.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι έως σήμερα μέθοδοι που εχρησιμοποιούντο γι’ αυτό το
σκοπό (κυρίως η καμπύλη σακχάρου) είχαν διαγνωστική ικανότητα μόνο 2%-3%».

Το πιο σημαντικό είναι, όμως, ότι οι ερευνητές πιστεύουν πλέον ­ μετά τα
επιτυχημένα αποτελέσματα (κατά 98%) σε ειδικά NOD ποντίκια ­ ότι θα μπορούν
και να προλαμβάνουν την εμφάνιση του διαβήτη στα άτομα που έχουν προδιάθεση. Η
πρόληψη θα είναι δυνατή μέσω των χαπιών ινσουλίνης. Η δοκιμή αυτής της
θεραπείας γίνεται ήδη ­ εδώ κι ένα χρόνο ­ στην Αμερική σε ανθρώπους, με
ενθαρρυντικά αποτελέσματα…

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

«Το χάπι της ινσουλίνης, το οποίο θα πρέπει να παίρνει καθημερινά το άτομο για
ένα χρονικό διάστημα, περιέχει 15 mg ανθρώπινης ινσουλίνης, οι οποίες
απελευθερώνονται βραδέως στον ανθρώπινο οργανισμό», εξηγεί η κυρία Κάσση. «Ένα
μέρος τους καταστρέφεται μέσα στο στομάχι, το υπόλοιπο έχει την ικανότητα να
ενεργοποιεί ορισμένα κύτταρα (Τ-λεμφοκύτταρα), τα οποία προστατεύουν τα Β
κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν την ινσουλίνη.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η δική μας έρευνα, σε σύγκριση με την αντίστοιχη
αμερικανική, διαφέρει στο ότι χρησιμοποιούμε υψηλότερη δόση ινσουλίνης, καθώς
και ένα πρόσθετο θεραπευτικό παράγοντα».

Άλλοι τρόποι που έχουν χρησιμοποιηθεί έως σήμερα για να επιτευχθεί αυτή η
πρόληψη (ανοσοκαταστολή με ουσίες όπως η νικοτιναμίδη ή η κορτιζόνη) προκαλούν
παρενέργειες, λόγω της τοξικότητας των ουσιών. Επιπλέον, έχουν το μειονέκτημα
ότι πρέπει να συνεχίζονται διά βίου.

«Τα πλεονεκτήματα της νέας θεραπείας είναι μεγάλα», τονίζει η κυρία Κάσση.
«Πρώτον, η ινσουλίνη δεν είναι τοξική ­ τη γνωρίζουμε από το 1922. Δεύτερον,
δεν χρειάζεται η χορήγηση του χαπιού εφ’ όρου ζωής.

Τα άτομα που θα συμμετέχουν στο ερευνητικό μας πρόγραμμα θα υποβληθούν στη
θεραπεία και θα παρακολουθηθούν επί πέντε χρόνια.

Τώρα, βρισκόμαστε στο πρώτο μέρος του προγράμματος, κατά το οποίο εξετάζουμε
με αιμοληψίες που στέλνουμε στην Ιταλία τα άτομα που συμμετέχουν στην έρευνα,
ώστε να βεβαιωθούμε για την προδιάθεσή τους για διαβήτη»…

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΟΧΙΚΕΣ «ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ» ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ

Ο σακχαρώδης διαβήτης εμφανίζεται συνήθως στα παιδιά στην ηλικία των 12-14
χρόνων. Εκλυτική αιτία είναι τις περισσότερες φορές κάποια ίωση. Κάνει γνωστή
την παρουσία του στις αλλαγές των εποχών, κυρίως φθινόπωρο και άνοιξη (Μάιο).
Η συχνότητά του εμφανίζει γεωγραφικές διαφορές. Σε ορισμένες περιοχές της
Ελλάδας ο σακχαρώδης διαβήτης είναι πιο συχνός, για λόγους που ερευνούν οι επιστήμονες.

Τα συμπτώματα που προειδοποιούν για την εμφάνιση διαβήτη είναι αρχικά η ήπια
αφυδάτωση, η κεφαλαλγία, το αδυνάτισμα, η πολυφαγία, η πολυδιψία και η
πολυουρία. Αυτά μπορεί να φθάσουν έως τη βαριά αφυδάτωση, την υπόταση, ακόμα
και το κώμα ή την κετοοξέωση, που αποτελεί και αίτιο θανάτου μέχρι σήμερα.

Η διαβητολόγος-ερευνήτρια, συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου της Περούτζια, κυρία Γεωργία Κάσση

Χωρίς εξετάσεις θα μπαίνουν στα ΑΕΙ και στα ΤΕΙ οι απόφοιτοι Λυκείου με
ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη. Ο υπουργός Παιδείας κ. Γεράσιμος Αρσένης δέχθηκε
την πρόταση του βουλευτή Λευκάδας κ. Β. Βλασόπουλου και της Πανελλήνιας
Ομοσπονδίας Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη και τροποποίησε τη σχετική
διάταξη του Νομοσχεδίου για την «Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαίδευση και άλλες
διατάξεις», στο άρθρο 12, παράγραφος 1. «Με τον τρόπο αυτό τα διαβητικά
παιδιά, που είναι υποχρεωμένα να κάνουν καθημερινά 2 με 4 ενέσεις ινσουλίνης
και για την υγεία των οποίων κύρια αντένδειξη είναι το άγχος, απελευθερώνονται
από το τρομερό στρες των εξετάσεων», υπογραμμίζει η πρόεδρος της Ομοσπονδίας
Διαβητικών, κ. Κατερίνα Κουλουρίδου.

ΕΠΤΑΚΟΣΙΕΣ χιλιάδες διαβητικοί υπάρχουν στην Ελλάδα και το 2,5% από αυτούς ­
σύμφωνα με τις ελληνικούς, υποτιμημένους, υπολογισμούς ­ είναι παιδιά. Το
αντίστοιχο ποσοστό σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, υπολογίζεται στο 6%-7% και
βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα. «Δυστυχώς, δεν έχει γίνει έως σήμερα
καμία επιδημιολογική εργασία για τον διαβήτη στην Ελλάδα», υπογραμμίζει η
κυρία Κάσση. «Επίσης, διαπιστώνουμε πολλά λάθη στην αντιμετώπιση του διαβήτη
στη Ελλάδα, κυρίως λόγω ελλείψεως ενημέρωσης. Λόγου χάρη τα παιδιά με διαβήτη
παίρνουν μόνο 2 φορές την ημέρα ινσουλίνη, αντί των 4 που επιβάλλεται. Η
θεραπεία του νεανικού διαβήτη, δηλαδή η χορήγηση δύο φορές την ημέρα
ινσουλίνης, έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε μεγάλη συχνότητα επιπλοκών, δηλαδή
τύφλωση, νεφροπάθειες, νευροπάθειες, καρδιοπάθειες κ.ά. Έχουμε τους
περισσότερους ακρωτηριασμούς από διαβήτη στην Ευρώπη».

Άλλες παρεξηγήσεις που αφορούν τον διαβήτη στην Ελλάδα είναι η διατροφή και τα
φάρμακα των διαβητικών. «Δεν είναι απαραίτητη η αυστηρή δίαιτα με τα χόρτα και
τα ξυνόμηλα», λέει η κυρία Κάσση. «Δεν απαγορεύεται στα διαβητικά παιδιά,
λόγου χάρη, το καρπούζι, ούτε τα μακαρόνια. Επιτρέπεται η διατροφή από όλες
τις ομάδες τροφίμων, εκτός από τα γλυκά ­ ακόμα και αυτά μάλιστα, αλλά με
μέτρο. Επιτρέπονται όλα τα φρούτα, εκτός από τα σύκα και το σταφύλι. Επίσης,
τα παιδιά με διαβήτη μπορούν και πρέπει να αθλούνται, αντίθετα με την
πεποίθηση που επικρατεί στην Ελλάδα. Μια άλλη παρεξήγηση αφορά την εγκυμοσύνη.
Δεν απαγορεύεται σε μια γυναίκα διαβητική να κάνει παιδί, αρκεί να μην έχει
εμφανίσει επιπλοκές από τον διαβήτη».

Προβλήματα παρουσιάζουν οι Έλληνες ασθενείς όταν λαμβάνουν παράλληλα φάρμακα
για άλλες ασθένειες, όπως για την υπέρταση ή για την καρδιά, όπως b-blokers,
τα οποία εντείνουν το πρόβλημα του διαβήτη. Γι’ αυτό απαιτείται στενή
συνεργασία του διαβητολόγου ιατρού με τον καρδιολόγο και τους ιατρούς των
άλλων ειδικοτήτων.

«Τέλος, θα πρέπει να γίνει κατανοητό και στην Ελλάδα ότι ο διαβητικός δεν
είναι ένας άρρωστος άνθρωπος, όπως και το ότι η ινσουλίνη δεν δημιουργεί
εθισμό, όπως λανθασμένα πιστεύουν μερικά άτομα», τονίζει η κυρία Κάσση. «Όπως
το άτομο με υποθυρεοειδισμό παίρνει τη θυροξίνη του και ζει φυσιολογικά, το
ίδιο ισχύει και με τον διαβητικό, αρκεί να κάνει σωστά τη θεραπεία του».