Ψίχουλα στις ανύπανδρες μητέρες…

Όλο και περισσότερα παιδιά γεννιούνται εκτός γάμου, όπως δείχνουν τα
στοιχεία έρευνας της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 1/4 των
παιδιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που γεννήθηκαν το 1997 είναι από άγαμους γονείς.
Και παρ’ ότι η μονογονεϊκή οικογένεια δεν αποτελεί πια συντριπτική μειοψηφία,
τα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια ανύπανδρη μητέρα εξακολουθούν να υπάρχουν,
ιδιαίτερα σε κοινωνίες όπως η ελληνική, η οποία παρέχει βοήθεια-ψίχουλα στις
ανύπανδρες μητέρες.

Η ΜΑΡΙΑ Λάζου έχει μία κόρη 11 χρόνων. Εργάζεται σε δυο δουλειές για να τα
βγάλει πέρα. Όπως λέει, είναι από τις τυχερές γυναίκες, αφού η οικογένειά της
δεν την εγκατέλειψε ούτε την απομόνωσε. Όμως, «ακόμα και εγώ βιώνω καθημερινά
έναν ρατσισμό, ο οποίος εκδηλώνεται σε όλους του χώρους και πρέπει να έχω
μεγάλη δύναμη κάθε φορά για να πω ότι περνάει από πάνω μου χωρίς να αφήσει τα
σημάδια του». Το πιο απογοητευτικό, όπως λέει η Μαρία, είναι ότι αυτήν την
περιθωριοποίηση την ενισχύει η θέση της Ππολιτείας, που αρνείται να
προστατέψει τις ανύπανδρες μητέρες και κλείνει τα μάτια της στα όποια
προβλήματά τους.

«Δυστυχώς η ελληνική Πολιτεία ακόμα δεν μπορεί να δείξει το ανθρώπινο πρόσωπό
της», λέει η βουλευτής κ. Νόρα Κατσέλη. «Ενώ ο υπουργός Μιλτιάδης Παπαιωάννου
είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο της κρατικής προστασίας των ανύπανδρων
μητέρων, τελικά επικαλέστηκε την αδυναμία του συστήματος να καταγράψει την
ιδιότητα της μητέρας και άφησε, άγνωστο για πότε, να εκκρεμεί η λύση ενός
μεγάλου προβλήματος», προσθέτει.

ΔΕΝ ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ

Η τροπολογία που ζητήθηκε να ενταχθεί στο νομοσχέδιο «Μέριμνα για την
απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών» και προέβλεπε το 1% των εργαζομένων σε
δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες να είναι ανύπανδρες μητέρες, τελικά δεν
ψηφίστηκε. «Η κυβέρνηση επιμένει να μην αναγνωρίζει τη μονογονεϊκή οικογένεια
και την ανύπανδρη μητέρα και φοβάται ότι αν προχωρήσει σε πολιτικές κοινωνικής
μέριμνας θα δημιουργήσει σημαντικές αναταραχές στο μοντέλο της σημερινής
οικογένειας», επισημαίνει η κ. Στέλλα Αλφιέρη.

ΤΡΙΠΛΑΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Από το 1980 ο αριθμός των ανύπανδρων μητέρων στη χώρα μας παρουσιάζει αύξηση
της τάξης του 29,8%. Σύμφωνα δε με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 1997 το
ποσοστό των παιδιών που γεννήθηκαν εκτός γάμου έφθασε το 3,3%, ενώ το 1980
ήταν μόλις 1,1%. «Η αύξηση αυτή δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί τα προβλήματα που
αντιμετωπίζουν οι ανύπανδρες μητέρες», λέει η κ. Ναταλία Βλασσοπούλου, μέλος
του Πανελλήνιου Συλλόγου Ανύπανδρων Μητέρων. Και προσθέτει: «Οι δυσκολίες
είναι ακριβώς ίδιες με τα προηγούμενα χρόνια. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι
ότι η γυναίκα επιμένει στην απόφασή της, βιώνοντας όμως και τον ρατσισμό και
την απομόνωση, αλλά και την ανισότητα που περικλείουν αυτήν την επιλογή της».

Η 35αχρονη Ναταλία έχει έναν γιο 4,5 ετών. Δουλεύει από τα 14 χρόνια της και
όπως λέει, αυτό τη βοήθησε να μπορέσει να τα βγάλει πέρα μέχρι σήμερα. «Παρ’
όλα αυτά, εδώ και ένα χρόνο είμαι άνεργη και βλέπω ότι δύσκολα θα μπορέσω να
βρω μια μόνιμη εργασία που να εξασφαλίζει εμένα και το παιδί μου. Σε
αντιμετωπίζουν σαν “εύκολη” γυναίκα. Ξέρουν ότι κάποιες φορές θα χρειαστεί να
λείψεις για το παιδί σου και σε απορρίπτουν».

ΟΙ ΠΑΡΟΧΕΣ

Σήμερα οι παροχές της Πολιτείας στις ανύπανδρες μητέρες είναι 15.000 δραχμές
τον μήνα, που είναι το επίδομα από την Πρόνοια και ένα βιβλιάριο υγείας της
Πρόνοιας όταν δεν είναι ασφαλισμένη η μητέρα. Στην περίπτωση που η μητέρα
είναι εργαζόμενη και ασφαλισμένη, τότε και το παιδί καλύπτεται από την
ασφάλεια της μητέρας του και παίρνει επίδομα 34.000 δραχμές τον χρόνο για όσα
παιδιά δεν είναι αναγνωρισμένα από τον πατέρα τους και 19.000 δραχμές για τα
αναγνωρισμένα παιδιά.

Επιπλέον, κάθε χρόνο κληρώνονται σε ειδική κλήρωση πέντε κατοικίες από την
Εργατική Εστία, με επιτόκιο 6%. Όπως λένε όμως οι μητέρες, αυτά είναι ελάχιστα.

«Η κυβέρνηση επιμένει ότι η οικονομική επιβάρυνση που θα προκύψει από την
πολιτική κοινωνική μέριμνα είναι δυσβάσταχτη για τον προϋπολογισμό. Εγώ
επιμένω ότι η επιβάρυνση είναι αντιστρόφως ανάλογη των πολλαπλών κοινωνικών
ωφελειών που θα προκύψουν από την επαγγελματική αποκατάσταση και κοινωνική
ένταξη της ανύπανδρης μητέρας. Η υπόθεση δεν έκλεισε, απλά ξεκινά. Ο υπουργός
Εργασίας πρέπει να το γνωρίζει και πιστεύουμε να είναι συνεπής στην υπόσχεση
που έδωσε, δημόσια, στο βήμα της Βουλής», τονίζει η κ. Αλφιέρη. Ενώ η κ.
Κατσέλη προσθέτει πως είναι ανάγκη η Πολιτεία να εφαρμόσει την πολιτική των
ίσων ευκαιριών.

ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Στη Γαλλία, από το 1980 η ανύπανδρη μητέρα εντάχθηκε στη δημογραφική πολιτική
της χώρας και ενισχύθηκε με επιδόματα που της επιτρέπουν ακόμα και όταν δεν
εργάζεται να μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς το παιδί της. Σε χώρες όπως η Αγγλία,
η Σουηδία, η Δανία, όπου και τα ποσοστά των γυναικών που έχουν παιδιά εκτός
γάμου είναι μεγάλα, η Ππολιτεία έχει φροντίσει να τους παρέχει υψηλά
επιδόματα, σπίτια, 24ώρους παιδικούς σταθμούς, καθώς και γραφεία ευρέσεως
εργασίας και ψυχολογικής υποστήριξης.

Άνισος αγώνας: Επτά χρόνια τώρα η Γεωργία Αλεξανδρή παλεύει μόνη της την ανεργία, τις οικονομικές δυσκολίες αλλά και τα κακεντρεχή σχόλια. Ελπίζει σε μια δικαίωση που όμως αργεί να έρθει

«Ο αγώνας είναι άνισος. Δεν είναι μόνο το κοινωνικό περιβάλλον που έχουμε να
αντιμετωπίσουμε ούτε η κακεντρέχεια κάποιων. Ολόκληρη η ζωή μιας ανύπαντρης
μητέρας είναι ένα πρόβλημα που κανένας δεν θέλει να σκύψει πάνω του και να
βρει τη λύση του. Υπάρχουν μάλιστα και κάποιοι που θεωρούν ότι, αφού επιλέξαμε
αυτό τον δρόμο, ας κόψουμε το κεφάλι μας», λέει η 36χρονη Γεωργία Αλεξανδρή,
μητέρα ενός επτάχρονου αγοριού. Η Γεωργία έχει σπουδάσει λογιστικά, παλαιότερα
εργαζόταν ως λογίστρια, σήμερα αναγκάζεται να κάνει περιστασιακές δουλειές,
χωρίς ασφάλιση. Ό, τι βρει.

«Κάποιοι πιστεύουν πως, αν είσαι μητέρα εκτός γάμου, αξίζεις μονάχα για
καθαρίστρια. Δεν είναι έτσι όμως. Αυτό που θέλω είναι να μπορώ να ζω καλά με
τον γιο μου. Να μπορώ να του προσφέρω ό,τι χρειάζεται», συνεχίζει.

Το επίδομα για μια ανύπαντρη μητέρα είναι 15.000 δραχμές τον μήνα.«Δεν ξέρω
ποιος μπορεί να ζήσει με αυτά τα χρήματα και αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατό να
θεωρούν λογικό να επιδοτούν τις ανάδοχες οικογένειες με 100.000 τον μήνα ­ οι
οποίες καλά κάνουν και υπάρχουν ως θεσμός – για να μεγαλώσουν το δικό μου
παιδί. Γιατί θα πρέπει να αναγκάζεται μια ανύπαντρη να δίνει το παιδί της σε
ανάδοχη οικογένεια ακόμα και όταν θέλει η ίδια να το μεγαλώσει;».

Όπως λέει η Γεωργία η απόφαση πλήττει και τις μητέρες και τα παιδιά, «θα
μπορούσα να παραβλέψω τον εαυτό μου, όμως πιστεύω ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα
να στερήσει τη δυνατότητα ίσων ευκαιριών από το παιδί μου».