Η Γη μας… διψάει

Ο πλανήτης Γη κινδυνεύει. Η στάθμη των υδάτων των ωκεανών παρουσιάζει
ανησυχητική αύξηση. Η μόλυνση της ατμόσφαιρας είναι πλέον δεδομένη. Το
φαινόμενο του θερμοκηπίου προκαλεί σταθερή άνοδο της θερμοκρασίας. Και το
κυριότερο: το γλυκό νερό λιγοστεύει.

Πόσιμο νερό. Η έλλειψή του ταλαιπωρεί κυρίως τις φτωχότερες χώρες της Γης. (Φωτό Ρώυτερ)

ΣΥΜΦΩΝΑ με την έκθεση που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα το αμερικανικό
Πρόγραμμα Ενημέρωσης Πληθυσμού «Τζον Χόπκινς», έως το 2025 το ένα τρίτο του
συνολικού πληθυσμού του πλανήτη δεν θα έχει πλέον πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Αν
ληφθούν άμεσα τα κατάλληλα μέτρα, υποστηρίζεται στην έκθεση των Αμερικανών
επιστημόνων, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί, σε περίπτωση όμως που η
ανθρωπότητα παραμείνει αδρανής, το νερό ­ ή η έλλειψή του ­ μπορεί σε λίγα
χρόνια να εξελιχθεί σε αιτία πολέμου. Μεταξύ των εχόντων και των μη εχόντων.

Ποιοι είναι τι; Αν και το πρόβλημα της ξηρασίας δεν είναι άγνωστο στις δυτικές
χώρες, η χειρότερη λειψυδρία αναμένεται να παρουσιαστεί στον αναπτυσσόμενο
κόσμο, εκεί όπου η ταχεία πληθυσμιακή αύξηση, σε συνδυασμό με τη μόλυνση του
νερού και την αναποτελεσματική χρήση του, απειλούν ήδη με εξαφάνιση τους
υδάτινους πόρους. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Μπαγκλαντές. Όπου
δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους λόγω της
μόλυνσης του νερού από αρσενικό.

Το επικίνδυνο δηλητήριο περνά από το υπέδαφος στο νερό των πηγαδιών και
περισσότερα από 40.000 χωριά αντιμετωπίζουν άμεσο πρόβλημα. Ο μοναδικός τρόπος
να αποφύγουν οι κάτοικοι τη δηλητηρίαση είναι να σταματήσουν να πίνουν νερό
από τα μολυσμένα πηγάδια. Κάτι τέτοιο όμως θα ήταν σχεδόν αδύνατο, γιατί το
νερό είναι ούτως ή άλλως λιγοστό και οι φυσικές πηγές σπάνιες. Και καθώς το
ένα νοικοκυριό μετά το άλλο βλέπει το πηγάδι του να χαρακτηρίζεται
«επικίνδυνο», ο εφιάλτης της λειψυδρίας γίνεται σιγά σιγά πραγματικότητα.

«ΜΠΛΕ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ»

Σε μια προσπάθεια καταπολέμησης του προβλήματος, το αμερικανικό πρόγραμμα
καλεί την ανθρωπότητα να κηρύξει την «Μπλε Επανάσταση». Μια «επανάσταση»
ειρηνική, με σκοπό τη διατήρηση και την καλή διαχείριση των παγκόσμιων
αποθεμάτων νερού. Με ποιον τρόπο; Είτε μέσω της τεχνολογίας, για όσες χώρες
έχουν την οικονομική δυνατότητα να κάνουν τις απαιτούμενες επενδύσεις, είτε
μέσω της υπογραφής διεθνών συμφωνιών για κοινή χρήση των υδάτινων πόρων. Μια
τέτοια συμφωνία έχει ήδη επιτευχθεί μεταξύ του Μπαγκλαντές και της Ινδίας όσον
αφορά το νερό του ποταμού Γάγγη. Πολλές φορές όμως οι πολιτικές διαμάχες
ευνοούν την άνιση πρόσβαση στο πόσιμο νερό.

Οι Παλαιστίνιοι, για παράδειγμα, έχουν κατηγορήσει το Ισραήλ ότι διοχετεύει
όλο το νερό στους εβραϊκούς οικισμούς, αναγκάζοντάς τους να καταφεύγουν στη
μαύρη αγορά και να πληρώνουν εξωφρενικές τιμές για ένα μπουκάλι νερό. Παρ’ όλο
που το Ισραήλ αρνείται τις κατηγορίες, οι Παλαιστίνιοι επιμένουν ότι οι
κάτοικοι των οικισμών απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση και ότι πολλά
προσφυγικά στρατόπεδα μένουν χωρίς πόσιμο νερό για μεγάλες χρονικές περιόδους.
Στη Χεβρώνα πάντως υπάρχει αυτή τη στιγμή μόνο μία πηγή ύδατος για κάθε
100.000 κατοίκους. Και οι προοπτικές για το μέλλον είναι κάθε άλλο παρά αισιόδοξες.

Η ΚΑΚΗ διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων, επισημαίνουν οι επιστήμονες,
απειλεί όχι μόνο να οδηγήσει στην πρόωρη εξαφάνισή τους αλλά και να προκαλέσει
ανεπανάληπτη οικολογική καταστροφή. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της
λίμνης Αράλ, στην Κεντρική Ασία, μιας από τις πλέον εύφορες περιοχές στον
κόσμο. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, η στάθμη των υδάτων της έχει μειωθεί
εντυπωσιακά και οι μελέτες δείχνουν ότι μέχρι το 2015 θα έχει στερέψει
εντελώς. Αιτία; Η αλόγιστη χρησιμοποίηση του νερού για την καλλιέργεια
βαμβακόδεντρων, κυρίως από τους κατοίκους του Καζακστάν. Το ανθρώπινο κόστος
της καταστροφής είναι ανυπολόγιστο: οι περιοχές γύρω από τη λίμνη έχουν τον
μεγαλύτερο δείκτη παιδικής θνησιμότητας σε όλη την πρώην Σοβιετική Ένωση. Η
πλειονότητα των εγκύων πάσχουν από αναιμία. Και οι κάτοικοι ταλαιπωρούνται από
ολοένα και περισσότερα προβλήματα υγείας.