«Εισαγόμενος» πανικός και αθρόες πωλήσεις

Κατέρρευσε χθες το ελληνικό Χρηματιστήριο κάτω από το βάρος της διεθνούς
κρίσης που επιδεινώθηκε, σημειώνοντας πτώση ρεκόρ όλων των εποχών, 7,70%, με
αποτέλεσμα μέσα σε μια μόνο ημέρα να μειωθεί πάνω από 1,4 τρισεκατομμύριο δρχ.
η συνολική αξία όλων των εισηγμένων μετοχών στην οδό Σοφοκλέους.

ΓΙΑ πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού Χρηματιστηρίου ο Γενικός Δείκτης
Τιμών έπεσε τόσο κοντά στο επιτρεπόμενο όριο (limit down), που είναι 8%. Την
πτώση προκάλεσε η ισχυρή πίεση που ασκήθηκε από τις μαζικές πωλήσεις μετοχών.

Το αποτέλεσμα ήταν να «βουτήξει» ο Γενικός Δείκτης κατά 190,42 μονάδες,
υποχωρώντας στις 2.281,33 μονάδες από τις 2471,75 που είχε σταματήσει κατά την
προηγούμενη συνεδρίαση.

Τα προηγούμενα αρνητικά ρεκόρ του Γενικού Δείκτη είχαν σημειωθεί στις 3
Μαρτίου 1997 (πτώση 7,45%), όταν ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, κ.
Στ. θωμαδάκης, με δηλώσεις του υπαινίχθηκε σαφώς ότι οι μετοχές στο
Χρηματιστήριο Αθηνών ήταν ­ τότε ­ υπερτιμημένες.

Άλλο αρνητικό ρεκόρ είχε σημειωθεί στις 9 Σεπτεμβρίου 1993 (πτώση 6,89%), όταν
οι δείκτες της οικονομίας επιδεινώθηκαν ραγδαία και η κυβέρνηση της Ν.Δ.
υποχρεώθηκε να προκηρύξει εκλογές.

ΑΣΧΗΜΑ ΜΑΝΤΑΤΑ

Τα πράγματα χθες ήταν διαφορετικά. Η πτώση, λόγω της διεθνούς κρίσης με
επίκεντρο τη Ρωσία, ήταν αναμενόμενη, αλλά όχι στο ποσοστό αυτό, έλεγαν
χρηματιστηριακοί παράγοντες.

Πράγματι, η πρώτη ένδειξη που κατέγραψε ο ηλεκτρονικός πίνακας στην οδό
Σοφοκλέους έδειξε πτώση του Δείκτη κατά 1,38%. Πέντε λεπτά όμως αργότερα,
κατέφθασαν τα άσχημα μαντάτα. Τα Χρηματιστήρια της Φρανκφούρτης και του
Παρισιού, ενώ άνοιγαν καλά, συνέχιζαν με μεγάλη πτώση και λίγο αργότερα, όλα
τα Χρηματιστήρια της Ευρώπης άρχισαν να υποχωρούν με ποσοστά πτώσης που
κυμαίνονταν μεταξύ 2% και 4% και πλέον, με τη Μόσχα να βυθίζεται με 17,30%.
Στη Σοφοκλέους επικράτησε αναστάτωση και εμφανίστηκαν αμέσως πωλητές. Ο
Γενικός Δείκτης κατρακύλησε 4%.

Από το σημείο αυτό και έπειτα, η πτώση ήταν συνεχής και ακάθεκτη. Δέκα λεπτά
μετά την έναρξη της συνεδρίασης ο Γενικός Δείκτης υποχωρούσε κατά 4,11%. Οι
περισσότερες τραπεζικές μετοχές και στον κλάδο Λήζινγκ είχαν ήδη «κλειδώσει»
στο μεγαλύτερο σημείο πτώσης (limit down) του 8%.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΠΩΛΗΣΕΙΣ

Στις 11.30 ο Δείκτης έχανε ποσοστό 6,50% και στις 12 το μεσημέρι η πτώση έφθανε το 7,67%. Πολλοί πίστεψαν ότι η συνεδρίαση θα κλείσει πρόωρα με πτώση 7,99%.

Στις 11, μόλις ένα τέταρτο από την έναρξη της συνεδρίασης ο Γενικός Δείκτης
κατέγραψε απώλειες 5 ποσοστιαίων μονάδων.

Εκείνη την ώρα κυκλοφορούσε πλέον ευρέως σε όλα τα χρηματιστηριακά γραφεία η
πληροφορία ότι μεγάλοι επενδυτικοί οργανισμοί και θεσμικοί επενδυτές από τις
ΗΠΑ προχωρούσαν σε αθρόες πωλήσεις σε όλα τα Χρηματιστήρια και τις
χρηματαγορές, και επανατοποθετούσαν τα κεφάλαιά τους στις ΗΠΑ, αγοράζοντας ομόλογα.

«Αυτό συμβαίνει και στη Σοφοκλέους αυτή τη στιγμή», έλεγαν οι ίδιοι. Η
πληροφορία προκάλεσε πανικό. Τίποτα πλέον δεν έδειχνε ικανό να συγκρατήσει τις
τιμές. Στις 11.30 ο Δείκτης έχανε ποσοστό 6,50% και στις 12 το μεσημέρι η
πτώση έφθανε το 7,67%. Πολλοί πίστεψαν ότι η συνεδρίαση θα κλείσει πρόωρα με
πτώση 7,99%.

ΣΤΑ 76 ΔΙΣ.

Αλλά αυτό τελικά αποφεύχθηκε. Στις 12.30 ο Γενικός Δείκτης έφθασε στο
μεγαλύτερο σημείο πτώσης (7,85%) και ώς τη λήξη της συνεδρίασης «έπαιζε» στα
επίπεδα αυτά. Από την πτώση διασώθηκαν μόνο 15 μετοχές που σημείωσαν άνοδο.
Όλοι οι κλάδοι σημείωσαν πτώση και πολλές μετοχές έπεσαν στο κατώτερο επίπεδο
που επιτρέπεται σε μια συνεδρίαση.

Η XIOSBANK: «ΓΥΡΙΣΜΑ»

Στα τελευταία λεπτά ο Δείκτης κέρδισε 0,05 της ποσοστιαίας μονάδας και η
συνεδρίαση έληξε. Οι συναλλαγές ήταν αυξημένες και έφθασαν τα 76,205 δισ. δρχ.

Μεγάλη συμμετοχή στο ποσό αυτό είχε η εσωτερική συναλλαγή (γύρισμα) μεγάλου
πακέτου μετοχών της Τράπεζας Χίου.

Περίπου 3 εκατομμύρια μετοχές της XIOSBANK αξίας 21 δισ. δρχ. έγιναν
αντικείμενο ενδοοικογενειακής μεταβίβασης («γύρισμα») στην οικογένεια
Βαρδινογιάννη. Οι μετοχές αυτές αντιπροσωπεύουν ποσοστό περίπου 12,5% της τράπεζας.

Νωρίτερα πραγματοποιήθηκε και ένα σχετικά μεγάλο «πακέτο» της Εθνικής που
σύμφωνα με πληροφορίες, προσπάθησε αρχικά ­ πλην ματαίως ­ να συγκρατήσει την
πτώση του Γενικού Δείκτη, υποστηρίζοντας και τη μετοχή της.

Κορυφαία πηγή του Χρηματιστηρίου προεξοφλούσε χθες μεγάλη πτώση σε τρεις
συγκεκριμένες μετοχές, με το σκεπτικό ότι οι τιμές τους στο Λονδίνο, όπου
επίσης αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, προσφέρονταν από 5% έως και 10% μειωμένες.

ΕΥΘΥΝΕΣ στην κυβέρνηση και προσωπικά στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας για την
κατακόρυφη πτώση στο Χρηματιστήριο και τις πιέσεις στη δραχμή αποδίδει, με
ανακοίνωσή του, ο τέως πρόεδρος της Ν. Δημοκρατίας κ. Μιλτιάδης Έβερτ. «Οι
διεθνείς αγορές αντιμετώπισαν την ελληνική οικονομία ως μία οικονομία σε κρίση
και την κυβέρνηση ως αδύναμη να εκπληρώσει τις προτεραιότητες που η ίδια έθεσε
ως στόχο», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ. κ. Α. Σπηλιωτόπουλος
υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι για μία ακόμη φορά μια διεθνής νομισματική
αναταραχή προσλαμβάνει στην Ελλάδα ανεξέλεγκτες διαστάσεις, γεγονός που
οφείλεται στα «αστεία ημίμετρα», που η κυβέρνηση θεωρεί διαρθρωτικές αλλαγές.

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η χθεσινή δήλωση του υπεύθυνου του Τομέα
Οικονομικών Υποθέσεων της Ν.Δ. κ. Γ. Αλογοσκούφη, ο οποίος σημειώνει ότι η
διεθνής οικονομική αναταραχή λαμβάνει διαστάσεις κρίσης στην Ελλάδα, λόγω της
μη ένταξης της δραχμής στη ζώνη του ευρώ, που οφείλεται στην αποτυχία της
κυβέρνησης να προωθήσει διαρθρωτικές αλλαγές.

* Ο πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ δήλωσε χθες, μεταξύ άλλων, ότι οι χθεσινές δηλώσεις του
κ. Παπαντωνίου δείχνουν «παντελή έλλειψη ευαισθησίας προς τους χιλιάδες
μικροεπενδυτές του ελληνικού Χρηματιστηρίου, οι οποίοι χάνουν τις περιουσίες
τους από κυβερνητικές επιπολαιότητες».

* Το ΚΚΕ σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες, αναφέρει ότι η οικονομική κρίση «θα
κορυφώνεται, θα περνάει από τη μία χώρα στην άλλη, θα πλήττει τη χώρα μας και
καθώς είναι εγκλωβισμένη σε συμμαχίες, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα δέχεται
αυτήν την κρίση πολύ πιο έντονα.

Γιάννος Παπαντωνίου. Πυροσβεστική παρέμβαση

Η ΜΕΓΑΛΗ πτώση του Χρηματιστηρίου αποδίδεται από όλους τους αναλυτές στη
διεθνή κρίση με επίκεντρο τη Ρωσία. Όλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για
παροδικό φαινόμενο, άσχετο με την καλή πορεία της Εθνικής Οικονομίας, ενώ
κάποιοι κάνουν λόγο και για αδικαιολόγητο πανικό, που προκάλεσε τόσο μεγάλη
υποχώρηση στις τιμές. Ειδικότερα:

* Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, κ. Γ. Παπαντωνίου, παρενέβη «πυροσβεστικά»
χθες, προσπαθώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και να εμποδίσει νέα μεγάλη
πτώση σήμερα. Όπως είπε, «είναι φυσικό επακόλουθο το Χρηματιστήριο Αθηνών να
υποχωρεί υπό το βάρος της διεθνούς κρίσης».

Π. ΒΟΪΛΗΣ: ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΟ

Ο πρόεδρος των χρηματιστών κ. Π. Βοϊλής είπε στα «ΝΕΑ» ότι η πτώση οφείλεται
κυρίως στην κρίση που μαστίζει τη Ρωσία, η οποία βρίσκεται σε αδυναμία να
εξοφλήσει τα χρέη της σε αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες.

«Το Χρηματιστήριο Αθηνών βρέθηκε στην ίδια άσχημη θέση που βρέθηκαν τα
περισσότερα διεθνή χρηματιστήρια. Θεσμικοί επενδυτές του εξωτερικού που θέλουν
να καλύψουν τις απώλειές τους σε άλλες αγορές, πωλούν μετοχές και ομόλογα και
έτσι ασκείται πίεση και στη Σοφοκλέους.

Όσο για την πίεση που ασκήθηκε στη δραχμή, οφείλεται και στο γεγονός ότι η
υποτίμηση είχε περιοριστεί από 14% σε 4%-5%, με αποτέλεσμα πολλοί επενδυτές
του εξωτερικού να τοποθετήσουν κεφάλαιά τους σε ελληνικά ομόλογα και έτσι να
βρεθούν με πολλές δραχμές που τώρα πωλούν και ανοίγουν και εκεί “μέτωπο”.
Πάντως δεν δικαιολογείται να σημειώνονται τόσο πολλά “limit down”.

Πρόκειται για μία μορφή πανικού, που έκανε και πολλούς Έλληνες να ακολουθούν
τους ξένους».

Κ. ΔΑΛΑΜΑΝΗΣ:ΥΠΟΜΟΝΗ

«Να κρατήσουν τους τίτλους τους και να κάνουν λίγο υπομονή μέχρι να περάσει η
κρίση», προέτρεπε τους επενδυτές ο εκπρόσωπος χρηματιστηριακής εταιρείας κ. Κ. Δαλαμάνης.

«Ήταν μία δύσκολη ημέρα και η κρίση που προέρχεται από τα γεγονότα στη Ρωσία
ήρθε και στην Ελλάδα, μέσω των ευρωπαϊκών χρηματαγορών.

Ψυχραιμία. Η κρίση αυτή θα περάσει. Και πρέπει όλοι οι επενδυτές να θυμηθούν
τη σοφή συμβουλή: “Αγοράζουμε μετοχές όταν το Χρηματιστήριο είναι σε πτώση και
πουλάμε στην άνοδο”».