Ο Άνθρωπος ήταν η ζωή του

Ανεπίληπτο ήθος, σεμνότητα, βαθιά δημοκρατική συνείδηση με απαράμιλλη
μαχητικότητα. Η διαδρομή και το έργο του θα μπορούσαν να γεμίσουν σελίδες,
αλλά ο ίδιος επέλεξε το τέλος να κοινοποιηθεί μετά την κηδεία του.

Φαίδων Βεγλερής. Ήθος, σεμνότητα, δημοκρατικοί αγώνες και μεγάλο επιστημονικό και συγγραφικό έργο

Ο ΝΟΜΙΚΟΣ κόσμος της χώρας με τον θάνατο του καθηγητή Φαίδωνα Βεγλερή
κατέγραψε μια σημαντική απώλεια. Ενός σπάνιου ανθρώπου που έκανε στόχο ζωής
την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Έφυγε πλήρης ημερών, στα 95 χρόνια του. Και θέλησε το τελευταίο ταξίδι,
προχθές στο Α’ Νεκροταφείο, να είναι λιτό, όπως ήταν και ο ίδιος στη μακρά
πορεία της ζωής του. Γεννημένος το 1903 στην Κωνσταντινούπολη, βρέθηκε έφηβος
στη Γαλλία και σπούδασε νομικά στο Παρίσι και το Μπορντό. Και από το 1927
εγκαταστάθηκε στην Αθήνα για να σφραγίσει τη νομική επιστήμη στη χώρα μας, τον
αιώνα που φεύγει. Πρωτοπόρος και ανυποχώρητος από το ξεκίνημα στον χώρο της
δικηγορίας, άνοιξε νέους δρόμους στον τομέα του Δημοσίου Δικαίου και δεν
άργησε να ενταχθεί στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Χωρίς όμως να δεχθεί
συμβιβασμούς. Και αυτό δύσκολα του το συγχώρησαν. Εξελέγη υφηγητής στη Νομική
Σχολή του Πανεπιστημίου Αθήνας το 1935, αλλά τακτικός καθηγητής μόλις το 1959.
Στο μεσοδιάστημα είχε απολυθεί από τη δικτατορία του Μεταξά, που τον οδήγησε
και στις φυλακές Αβέρωφ. Το 1965 στηλίτευσε το βασιλικό πραξικόπημα και την
Αποστασία και το 1967 απολύθηκε εκ νέου, αυτή τη φορά από τη δικτατορία των συνταγματαρχών.

ΑΓΩΝΕΣ

Και βρέθηκε αυτοεξόριστος στη Γαλλία, όπου δίδαξε Δημόσιο Δίκαιο στο
Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου. Πραγματοποιώντας παράλληλα ταξίδια-καταγγελία
του στρατιωτικού καθεστώτος σε όλη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ακόμη
πρωτοστάτησε στην υποβολή της προσφυγής που υπέβαλαν οι σκανδιναβικές χώρες
κατά της ελληνικής χούντας και στη δίκη ήταν μάλιστα ο βασικός μάρτυρας. Με
την επιστροφή του στη Ελλάδα, ετέθη ουσιαστικά επικεφαλής του αγώνα για την
υπεράσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, στα ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια
και πολύ περισσότερο μέσα στην κοινωνία. Εμπλουτίζοντας αυτόν τον αγώνα με ένα
μεγάλο συγγραφικό, επιστημονικό έργο που γαλούχησε γενιές νομικών. Ήταν
ιδρυτής και πρόεδρος επί πολλά χρόνια της Ένωσης για τα Δικαιώματα του
Ανθρώπου και επί μία δεκαετία γενικός γραμματέας του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου.
Για να φέρει από τη θέση του συνηγόρου, παρά την προχωρημένη ηλικία του, για
πρώτη φορά στο Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το ζήτημα της
θρησκευτικής ελευθερίας, που κατέληξε και σε καταδίκη της χώρα μας το 1993
(υπόθεση αντιρρησιών συνείδησης).

ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ

Για τον θάνατο του Φαίδωνα Βεγλερή, ο υπουργός Δικαιοσύνης Ευάγγ. Γιαννόπουλος
δήλωσε: «Ήταν ένας μεγάλος νομικός και υψηλών επιστημονικών και δημοκρατικών
διδασκαλιών υπέρμαχος.

Ασυμβίβαστος και αλύγιστος στην υπεράσπιση και τη διδασκαλία των δημοκρατικών
ιδανικών. Δημοκράτης και μαχητής και επιστήμονας οξυδερκής.

Κυριολεκτικά άκαμπτος και ασυμβίβαστος στη ζωή του. Στην υπεράσπιση των
ατομικών δικαιωμάτων και των πολιτικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών υπέρμαχος.

Σκληρός μαχητής στην ερμηνεία του Δικαίου και των κανόνων της νομικής και της
πολιτικής επιστήμης. Επιεικής και καλοκάγαθος ως άνθρωπος. Με επιστολή του της
5 Αυγούστου 1998 (προ ημερών) μου έστειλε μελέτη του με παρατηρήσεις και
σχόλια επί αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Μνημονεύω τούτο για την
ακμαιότητά του την πνευματική, ότι μέχρι και τις τελευταίες του ημέρες
διατηρούσε οξύτατη την πνευματική διάνοιά του παρά τα 95 του χρόνια. Ήταν
εναντίον των πολιτικών συμβιβασμών και των πολιτικών υποχωρήσεων.
Αντιμοναρχικός από μικρό παιδί, με πολιτικές εις βάρος του διώξεις.

Ώς υπουργός της Δικαιοσύνης, θα πάρω την πρωτοβουλία να τιμήσουμε τη μνήμη και
την προσφορά του στην πατρίδα, τη δημοκρατία, τη νομική επιστήμη και τη δικηγορία.

Είχα τη μεγάλη τιμή να είμαι κοντά του σε μεγάλης σημασίας δίκες στο Συμβούλιο
της Επικρατείας και στην Ελληνική Ένωση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη».

* Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου, καθηγήτρια Αλίκη
Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, δήλωσε: «Υπήρξε όχι μόνον εξαίρετος επιστήμονας,
αλλά και θαρραλέος και συνεπής αγωνιστής της Δημοκρατίας με την πένα, με τον
λόγο και την πράξη σε όλη τη μακρά ζωή του…».

ΔΑΣΚΑΛΟΣ

Ο επικεφαλής της μόνιμης ελληνικής αντιπροσωπείας στο Στρασβούργο, καθηγητής
Δημ. Κώνστας, σημείωσε από την πλευρά του: «Ο Φαίδων Βεγλερής υπήρξε
πανεπιστημιακός δάσκαλος του Δημοσίου Δικαίου που μέχρι τέλους αρνήθηκε να
ενσωματωθεί στη δημόσια εξουσία, παραμένοντας αυστηρός κριτής της. Όπως υπήρξε
αυστηρός δάσκαλος με τους κάθε λογής μαθητές του. Πριν προλογίσει, το 1976, το
πρώτο μου βιβλίο για την ελληνική δικτατορία, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, μου
ενεχείρησε γραπτές παρατηρήσεις, διπλάσιες σε όγκο από το βιβλίο. Πόσο δύσκολα
πια η κοινωνία μας θα δημιουργεί πρότυπα σαν αυτόν!».