Ο Νότος δεν γεννάει

Και ξαφνικά, ήρθαν τα πάνω κάτω. Η Μεσόγειος, ο ευρωπαϊκός Νότος, ο άλλοτε
γεμάτος παιδιά που «έπαιζαν ξένοιαστα στον ήλιο», γερνάει αξιοθρήνητα, ενώ ο
Βορράς, ο «κρύος και μελαγχολικός», γεννά ατέλειωτα και σφύζει από νιάτα.

Φαινόμενο αντιστροφής. Ξαφνικά, οι Βόρειοι γεννούν περισσότερο, ενώ οι Νότιοι μπήκαν σε φάση υπογεννητικότητας. Το αντίθετο απ’ ό,τι μέχρι πριν από μερικά χρόνια

ΤΟ εντυπωσιακό αυτό φαινόμενο αντιστροφής των συνθηκών στην Ευρώπη έχει
προκαλέσει το ενδιαφέρον των κοινωνιολόγων, και αποκαλύπτεται σε όλη του την
έκταση σε μια μελέτη του βρετανικού Συμβουλίου Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών.

Τα συγκριτικά δημογραφικά στοιχεία για τον μαρασμό χωρών, όπως η Ελλάδα, η
Ιταλία και η Ισπανία, και την προϊούσα άνθηση της Αγγλίας, της Ιρλανδίας και
άλλων Βορείων, ακόμη και των Σκανδιναβών (παραδοσιακά υπογεννητικών),
συγκέντρωσε έπειτα από μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, υπό τον δόκτορα
Ντέιβιντ Κόλμαν, σε εννέα χώρες.

Η Βρετανία, η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Σουηδία πήραν τη σκυτάλη των γεννήσεων
από τους Νότιους, οι οποίοι έχουν βυθιστεί σε πρωτοφανείς γι’ αυτούς συνθήκες υπογεννητικότητας.

Οι χώρες της Μεσογείου εξελίσσονται σε «κοινωνίες γέρων» ­ πράγμα που αρχίζει
να φαίνεται ακόμη και στους δρόμους και γενικά στους δημόσιους χώρους, ενώ
άλλες ευρωπαϊκές χώρες γίνονται όλο και πιο «νεανικές», πράγμα επίσης
ευδιάκριτο, ακόμη και στην εικόνα που προβάλλουν στο εξωτερικό.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η πιο εντυπωσιακή άνοδος των γεννήσεων σημειώνεται στα βρετανικά νησιά, την
Αγγλία και την Ιρλανδία. Η τελευταία κατέχει πλέον το απόλυτο ρεκόρ στη Δυτική
Ευρώπη, με 1,86 παιδιά για κάθε γυναίκα, και με το 25% του πληθυσμού της σε
ηλικίες μέχρι 14 ετών. (Στην Ελλάδα, σε κάθε γυναίκα αναλογούν 1,35 παιδιά,
και το ποσοστό των ατόμων μέχρι 14 ετών είναι μόλις 16%).

Η Αγγλία, που έρχεται δεύτερη στον πίνακα των γεννήσεων, είναι κατά τον Κόλμαν
η πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Πριν από μερικά χρόνια ερχόταν, μαζί με τη
Σουηδία, τελευταία σε γεννήσεις. Τωρα ευθυγραμμίζεται με τα επίσης υψηλά
ποσοστά σε γεννήσεις των άλλων αγγλόφωνων χωρών, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η
Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία.

Η βαθιά αυτή αλλαγή συνδέεται με την αυξημένη γεννητικότητα των νεαρών
κοριτσιών, 20 ετών και κάτω, που παίρνει πλέον την έκταση κοινωνικού
φαινομένου. Όλο και περισσότερα νέα κορίτσια αποκτούν παιδιά είτε εντός είτε,
συνηθέστερα, εκτός γάμου.

ΑΝΥΠΑΝΤΡΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Η Αγγλία είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη σε έφηβες μητέρες (με ποσοστό
τετραπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου), και η πρώτη επίσης, με μεγάλη διαφορά,
σε ποσοστό ανύπαντρων μητέρων.

Κατά περίεργο τρόπο, στις χώρες όπου η οικογένεια παραμένει ιδιαίτερα
ανθεκτικός θεσμός, εκεί γίνεται όλο και πιο δύσκολη η συνέχειά της.

Πολλοί Βρετανοί (Ιρλανδοι, Σουηδοί κ.λπ.) γκρινιάζουν με τις αλλαγές αυτές.
Φοβούνται ότι επέρχεται έκλυση των ηθών, ότι η πληθώρα παιδιών θα οδηγήσει σε
έκρηξη της εγκληματικότητας και της χρήσης ναρκωτικών και ότι θα χρειαστούν
υπέρογκα κονδύλια για σχολεία και για επαγγελματική αποκατάσταση των νέων ατόμων.

Τα προβλήματα αυτά όμως, κατ’ άλλους, δεν είναι τίποτα μπροστά στην αγωνία που
έχουν να περάσουν οι γεροντοκρατούμενες χώρες όταν δεν θα μπορούν πια να
πληρώνουν συντάξεις στους πολίτες τους και δεν θα έχουν ούτε τα αναγκαία
εργατικά χέρια για να συντηρήσουν τα απολύτως αναγκαία επίπεδα παραγωγής.

Νεαρές μητέρες. Αγγλίδες και Ιρλανδές αποκτούν παιδιά από εφηβική ηλικία ­ αδιαφορώντας για τον τύπο του γάμου

Η ΠΛΗΘΩΡΑ νέων στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη αλλάζει ραγδαία την όψη αλλά
και τη «διάθεση» των κοινωνιών όπου παρατηρείται. Η Αγγλία, λέει ο δόκτωρ
Κόλμαν, δεν είναι πια καταθλιπτική. Οι αυξημένες γεννήσεις, όταν πρόκειται για
αναπτυγμένη χώρα, είναι προϊόν μιας κάποιας αισιοδοξίας. Και οι νεώτεροι, με
τη σειρά τους, ενισχύουν αυτό το κλίμα της αισιοδοξίας ­ με τη συμπεριφορά
τους και με την έκφραση των προσδοκιών τους.

Μια άλλη συνέπεια της «νεανικότητας» της κοινωνίας είναι η συμμετοχή όλο και
περισσότερων νέων στα επαγγέλματα. Παντού, οι ηλικίες κατεβαίνουν. Στην
τηλεόραση, που άλλοτε έβριθε από αυστηρά, ηλικιωμένα πρόσωπα, εμφανίζονται
τώρα πολύ πιο «ζωντανοί» παρουσιαστές. Η Κέρστι Γιάνγκ, που παρουσιάζει τις
ειδήσεις στο Κανάλι 5, είναι 29 χρόνων.

Ακόμη και στην πολιτική, θεωρείται προσόν, όχι μειονέκτημα, το να είσαι νέος.
Ο Τόνι Μπλερ είναι ένας από τους νεώτερους ηγέτες που είχε ποτέ η Βρετανία.
Στην εκστρατεία για την προβολή της χώρας στο εξωτερικό διόρισε την 26χρονη
κόρη του Πολ Μακάρτνεϊ, Στέλλα. Ο αρχηγός των Τόρις, Ουΐλιαμ Χέιγκ, είναι
επίσης ασυνήθιστα νέος. Και δεν παραλείπει να πηγαίνει σε εκδηλώσεις νεολαίας
για να το τονίσει.