ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το μόρφωμα «Μπλαιρ-τον»

Ούτε πρωτότυπος είναι ο όρος ούτε ιδιαίτερα σαφής. Παρά ταύτα, ο «Τρίτος
Δρόμος» είναι ξανά στο στόμα όλων, σε Ευρώπη και Αμερική.

Δοξάστε τον! Ο «Μπλαιρ-τον» είναι ο νέος, οικουμενικός ηγέτης (σε σκίτσο από τον «Νιου Στέιτσμαν»)

Η ΠΡΩΤΗ φορά που οι δύο μαγικές λέξεις αναφέρθηκαν σε κάποιο έντυπο ήταν πριν
από πολλές δεκαετίες, όταν ο Αμερικανός δημοσιογράφος Μάρκις Τσάιλντς έγραψε
ότι η σουηδική σοσιαλδημοκρατία ενσαρκώνει τον Τρίτο Δρόμο ανάμεσα στον
αμερικανικό καπιταλισμό και τον σοβιετικό κομμουνισμό. Ο όρος υιοθετήθηκε στη
συνέχεια με θέρμη από πολλούς πολιτικούς, οικονομολόγους και δημοσιογράφους,
χωρίς όμως να καταστεί δυνατή η ευρύτερη διάδοσή του αφού η εποχή
χαρακτηριζόταν από τη λυσσαλέα αντιπαράθεση των δύο υπερδυνάμεων.

Μία σχεδόν δεκαετία μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου, ο Τρίτος Δρόμος αποκτά
νέο νόημα, χωρίς να πάψει να είναι κάτι αόριστο και θολό. Στη θετική του
μορφή, προσδιορίζεται κάπου ανάμεσα στα μοντέλα της Σουηδίας και της Αμερικής.
Στην αρνητική του, συνιστά απόρριψη τόσο της νέας Δεξιάς όσο και της παλιάς
Αριστεράς. Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματά του, έγραφε
πριν από λίγους μήνες ο πολιτειολόγος Ραλφ Ντάρεντορφ σε ανοιχτή επιστολή του
προς τον Τόνυ Μπλαιρ που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Νιου Στέιτσμαν». Όταν
αυτοπροσδιορίζεσαι αποκλειστικά σε σχέση με τους άλλους, τους δίνεις το
δικαίωμα να ορίζουν και το πρόγραμμά σου.

Αυτό όμως ουδόλως ενδιαφέρει τους θιασώτες του Τρίτου Δρόμου, που κύριο μέλημά
τους είναι να κερδίζουν τις εκλογές. Και προς το παρόν τα καταφέρνουν. Αρκεί
να θυμίζει κανείς τον Μπλαιρ ή τον Κλίντον, να εκπληρώνει δηλαδή κάποιες
προδιαγραφές του μορφώματος «Μπλαιρ-τον», για να κατακτήσει τους ψηφοφόρους.
Αυτή ακριβώς είναι και η στρατηγική του Γερμανού σοσιαλδημοκράτη Γκέρχαρντ
Σρέντερ εν όψει της εκλογικής μάχης της 27ης Σεπτεμβρίου. Αν κερδίσει τις
εκλογές, είπε πρόσφατα σε ομιλία του στην Ουάσιγκτον, θα αποτελέσει το τρίτο
σκέλος του δι-ατλαντικού τρίποδα που επιζητεί έναν Τρίτο Δρόμο στην άσκηση της εξουσίας.

Όπως συμβαίνει με τους μέντορές του ­ σαρκάζει η «Ουάσιγκτον Ποστ» ­ έτσι και
ο Σρέντερ αποδείχθηκε ικανότερος να μιλάει για τον Τρίτο Δρόμο παρά να εξηγεί
με σαφήνεια το περιεχόμενό του. Αυτό δεν εμπόδισε τους ακροατές να διατυπώσουν
σκληρές ερωτήσεις. «Γιατί δεν αναφέρεστε καθόλου στη Γαλλία και τον Λιονέλ
Ζοσπέν;» τον ρώτησε μια φοιτήτρια, για να πάρει την απάντηση ότι ο ομιλητής
αποδίδει μεγάλη σημασία στον γαλλογερμανικό άξονα. «Γιατί να σας εμπιστευθούν
οι ψηφοφόροι, αφού έχετε αλλάξει τόσες φορές θέση;» ρώτησε ένας άλλος. Κι εκεί
ο Σρέντερ απέδειξε ότι διαθέτει τον αναγκαίο κυνισμό για να γίνει καγκελάριος.
«Η μάθηση είναι μέρος της πολιτικής ανάπτυξης», είπε. «Όταν η πραγματικότητα
συγκρούεται με το πολιτικό σου πρόγραμμα, πρέπει να αναρωτηθείς μήπως το
πρόγραμμά σου είναι λάθος».

Και σε μια σαφή νύξη για τον καγκελάριο Κολ, πρόσθεσε: «Να είστε δύσπιστοι με
τους πολιτικούς που πιστεύουν ότι δεν έχει μείνει τίποτε για να μάθουν».