Τι αφήνει πίσω του ο εικοστός αιώνας

Αυτό που θα μείνει από τον 20ό αιώνα είναι, μεταξύ άλλων, ο αγώνας για την
απελευθέρωση της εργασίας, πιστεύει ο Πιέτρο Ινγκράο. Ιστορική μορφή του
ευρωπαϊκού κομμουνισμού, ο Ιταλός αγωνιστής που υπήρξε επί χρόνια διευθυντής
της «Ουνιτά» και πρόεδρος της Βουλής έκανε σε μια συνέντευξή του στην
«Κοριέρε» ένα είδος απολογισμού του αιώνα ­ από το ύψος των 83 του χρόνων.

Κοιτάζοντας πίσω. Ο Πιέτρο Ινγκράο, στο γραφείο του, αναπολεί, κρίνει και συνοψίζει έναν αιώνα

«ΗΤΤΗΜΕΝΟΣ αλλά ασυμβίβαστος», σημειώνει η ρεπόρτερ Βίβιαν Λαμάρκ. Αυτός είναι
ο χαρακτηρισμός που αρμόζει σε ανθρώπους όπως ο Πιέτρο Ινγκράο. Είναι όλοι
αυτοί που εργάστηκαν για την Αριστερά αλλά αισθάνονται ότι δεν δικαιώθηκαν.
Δηλαδή ουκ ολίγοι.

«Προσπαθώ να καταλάβω τι έγινε μέσα στα μυαλά των ανθρώπων ­ λέει ο παλαίμαχος
κομμουνιστής. ­ Ίσως να κυριάρχησε στις μάζες η επιθυμία για άμεση ικανοποίηση
της ανάγκης για ψωμί και για παράταση της ζωής.

Ο καπιταλισμός σε υποχρέωνε να τα πληρώσεις ακριβά και τα δύο, αλλά είχε τον
έλεγχο των γνώσεων. Κι έπειτα η δική μας πρόταση, αποσυνδεόμενη από την ιδέα
της ελευθερίας, δεν είχε νόημα».

ΤΑ ΕΞΙ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Καθώς κλείνει ο αιώνας, τι αφήνει πίσω του; Ποια πράγματα τον σημάδεψαν; Έξι
είναι τα σημεία που απομονώνει ο Ινγκράο:

*ΤΑ ΟΠΛΑ: «Έχουμε την τάση να το ξεχνάμε αλλά ο 20ός αιώνας ήταν η περίοδος με
τη μεγαλύτερη παραγωγή όπλων στην Ιστορία. Υπήρξε μια πρωτοφανής άνθηση της
βιομηχανίας όπλων, και ακόμη δεν έχουμε απαλλαγεί από τον κίνδυνο που αυτά κρύβουν».

*Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΗ: «Η μισθωτή εργασία δεν κατάφερε να οργανωθεί. Το κίνημα
των εργατών και υπαλλήλων (αντίθετα απ’ ό,τι τα συμφέροντα των εργοδοτών τους)
παραμένει κατακερματισμένο από τη μια ήπειρο στην άλλη».

*Ο ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ: «Υπάρχουν σήμερα κόμματα που προβάλλουν ως σημεία αναφοράς τους
τον κομμουνισμό και τον σοσιαλισμό, αλλά έχουν προβλήματα. Ας το πούμε: Η
μαρξιστική σκέψη, η κριτική της αλλοτρίωσης της εργασίας, όλα αυτά έχουν
χτυπηθεί». Παρ’ όλο που ο Μαρξ, όπως πιστεύει ο Ινγκράο, υπήρξε μια από τις
σημαντικότερες αξίες του αιώνα.

*Ο ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ: «Είναι μια κατάκτηση του καιρού μας. Και δεν εννοώ τη
χειραφέτηση των γυναικών, αλλά τον κυρίως φεμινισμό, που επιτρέπει μια
διπολική ανάγνωση της ζωής».

*Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ: «Εδώ υπάρχει μεγάλη πρόοδος. Φτάνουμε στις ρίζες της ζωής,
αντικαθιστούμε όργανα, μπαίνουμε μέσα στο ανθρώπινο σώμα, που άλλοτε το
βλέπαμε μόνο απέξω. Με τα πειράματα της τεχνητής γονιμοποίησης, εισάγονται
εντελώς νέα δεδομένα σχετικά με τη μοίρα του ανθρώπου».

*Η ΑΝΤΙ-ΠΟΛΙΤΙΚΗ: «Υπήρξαν απώλειες για την Αριστερά, αλλά η ζημιά ήταν
μεγαλύτερη σε ό,τι αφορά την πολιτική γενικά. Λάθη που κάναμε κι εμείς είχαν
αποτέλεσμα να κλονισθεί η ιδέα της πολιτικής. Και όμως η Αριστερά είναι η ελπίδα».

ΥΠΗΡΞΕ άραγε, σ’ αυτόν τον αιώνα που φεύγει, κάποιο πρόσωπο που ο Πιέτρο
Ινγκράο δεν θα συγχωρούσε ποτέ και για κανένα λόγο;

«Ναι ­ απαντά ­ ο Χίτλερ».

«Και κάποιο σφάλμα που επίσης δεν θα συγχωρούσατε ποτέ;».

«Αυτά που διαπράχθηκαν το 1956, με την επανάσταση στην Ουγγαρία».

Πώς κρίνει σήμερα, έπειτα από τόσα χρόνια, τον πόλεμο της Ισπανίας και την
κατάληψη της εξουσίας από τον Φράνκο;

«Για μένα, η Ισπανία ήταν η μεγάλη καμπή. Έτσι ξεκίνησε το μεγάλο
αντιφασιστικό κίνημα. Τα γεγονότα εκείνα μας εδειξαν το βάραθρο που γεννιόταν
στον κόσμο, και καθόρισαν όλη τη ζωή μου».

«Υπάρχει κάποιο πρόσωπο που θα θέλατε να ζει μαζί σας μετά το 2001;»

«Ναι, ο Τζόρτζιο Αμέντολα. Ήταν ο άνθρωπος που με μύησε στη συνωμοσία εναντίον
του φασισμού και μου εμφύσησε το πάθος για τον κομμουνισμό. Αυτός μ’ έκανε
στρατευμένο. Του χρωστώ τα πάντα».

«Γράφετε και στίχους συχνά. Αν δεν σας είχε απορροφήσει η πολιτική, τι είδους
ποιητής θα ήσαστε;».

«Ας τ’ αφήσουμε αυτά. Φοβάμαι ότι θα ήμουν πολύ κακός ποιητής».

«Θα θέλατε να περισώσετε δύο βιβλία για την επόμενη χιλιετία;».

«Θα κρατούσα τα “Τραγούδια” του Λεοπάρντι. Και τη “Μεταμόρφωση” του Κάφκα. Και
αμέσως μετά, τον “Μόμπι Ντικ” του Μέλβιλ. Αλλά θα κρατούσα και λίγη μουσική:
Μπαχ, παιγμένο από Μόρτον Γκουλντ»…