ΠΡΟΣΩΠΑ Δεν θα λογοδοτήσει ποτέ

Τα θύματά του ζητούσαν, εδώ και πολλά χρόνια, την παραδειγματική τιμωρία του.
Για την ενοχή του άλλωστε δεν υπήρχε η παραμικρή αμφιβολία. Και όμως, ο Τέινς
Σουάνεπελ, γνωστός και ως «ο Μένγκελε της Νοτίου Αφρικής», πέθανε χωρίς να
λογοδοτήσει ποτέ ενώπιον της δικαιοσύνης.

Τέινς Σουάνεπελ. Τα θύματά του δεν θα τον δουν ποτέ να πληρώνει για τα εγκλήματά του

ΚΑΤΑ τη διάρκεια του απαρτχάιντ, το άκουσμα και μόνο του ονόματός του
προκαλούσε τρόμο. Το αξίωμά του άλλωστε του εξασφάλιζε αρκετή δύναμη ώστε να
καταστρέψει τη ζωή οποιουδήποτε επιθυμούσε: μέλος της στρατιωτικής αστυνομίας,
προϊστάμενος των ανακρίσεων, ο Σουάνεπελ γρήγορα απέκτησε τη φήμη του πιο
σαδιστή και σκληρού βασανιστή. Λέγεται μάλιστα ότι είχε εκπαιδευτεί ειδικά γι’
αυτόν τον σκοπό από τους Γάλλους στην Αλγερία. Εκεί έμαθε, όπως χαρακτηριστικά
λέει ένα από τα αμέτρητα θύματά του, ότι το πλέον αποτελεσματικό βασανιστήριο
είναι «η συνεχής, αλλά περιοδική άσκηση βίας, τόσο φυσικής όσο και
ψυχολογικής, έτσι ώστε ο φόβος να εντείνει τον πόνο».

Η συγκεκριμένη μαρτυρία δεν προέρχεται από κάποιον ανώνυμο πολίτη. Κάθε άλλο
μάλιστα. Διότι ανάμεσα στα θύματα του Σουάνεπελ συμπεριλαμβάνονται πολλοί
επώνυμοι ­ σήμερα ­ άνδρες της χώρας. Εν προκειμένω, ο υπουργός Μεταφορών της
Νοτίου Αφρικής, Μακ Μαχαρά. Και όμως, ο πρώην παντοδύναμος αστυνομικός πέρασε
τα τελευταία του χρόνια ήρεμα, ζώντας από τη σύνταξη που του έδινε το κράτος,
η κυβέρνηση του Μαντέλα, σε κάποιο προάστιο του Γιοχάνεσμπουργκ.

Και ας τον είχαν κατονομάσει ως βασανιστή τους τόσοι και τόσοι, και μάλιστα
ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, περιγράφοντας με κάθε
λεπτομέρεια τα όσα είχαν υπομείνει στα χέρια του. Και ας υπήρχαν αδιάσειστες
αποδείξεις για το ότι ήταν αυτός που είχε δώσει, το 1976, στους αστυνομικούς
την εντολή να ανοίξουν πυρ εναντίον των νεαρών διαδηλωτών του Σοβέτο, με
αποτέλεσμα να πέσουν νεκρά από τις σφαίρες 600 σχολιαρόπαιδα. Ο Σουάνεπελ δεν
πλήρωσε ποτέ. Ούτε και μετάνιωσε όμως: ουδέποτε θέλησε να ζητήσει αμνηστεία
από την Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης.

Η κηδεία του Τέινς Σουάνεπελ έγινε παρουσία της συζύγου, των παιδιών του και
120 ακόμα φίλων και συγγενών του. Ο αιδεσιμότατος Φρικ Ντε Μπιρ μίλησε για την
«ευτυχισμένη και δημιουργική ζωή» του μακαρίτη. Και η Νότια Αφρική
αποχαιρέτησε για πάντα έναν από τους μεγαλύτερους υποκινητές του φυλετικού
μίσους που γνώρισε ποτέ…