ΠΡΟΣΩΠΑ Η δίκη των στρατοπέδων της φρίκης

Η πρώτη δίκη για γενοκτονία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης άρχισε
αυτή την εβδομάδα· κατηγορούμενος, ο Μίλαν Κοβάτσεβιτς.

Μίλαν Κοβάτσεβιτς. Η δίκη του θεωρείται πρόκριμα εκείνης εναντίον τού Ράντοβαν Κάρατζιτς

ΕΚΤΟΣ από την κατηγορία για γενοκτονία, ο 57χρονος Σέρβος της Βοσνίας
κατηγορείται επίσης για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Όλες οι κατηγορίες αφορούν το ρόλο του στα τρία περιβόητα στρατόπεδα
κρατουμένων της περιοχής του Πρίγεντορ ­ εκείνα της Ομάρσκα, του Κέρατερμ και
του Τρνοπόλιε ­ όπου μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Βοσνία εγκλείστηκαν
χιλιάδες άμαχοι Μουσουλμάνοι και Κροάτες. Αν καταδικασθεί για γενοκτονία, ο
Κοβάτσεβιτς αντιμετωπίζει ποινή ισοβίων δεσμών· δήλωσε πάντως αθώος και των 15
κατηγοριών που έχουν απαγγελθεί εναντίον του.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, τα τρία στρατόπεδα κρατουμένων που διηύθυνε ο
πρώην αντιδήμαρχος του Πρίγεντορ, ο οποίος συνελήφθη πέρυσι από κομάντος του
ΝΑΤΟ, δημιουργήθηκαν και λειτουργούσαν με σκοπό την εξόντωση των Μουσουλμάνων
και των Κροατών της Βοσνίας ως εθνικών ή θρησκευτικών ομάδων. Η εισαγγελέας
Μπρέντα Χόλις περιέγραψε πως οι φρουροί των στρατοπέδων «ήταν ελεύθεροι να
σκοτώνουν, να βασανίζουν και να βιάζουν» χωρίς παρέμβαση των ανωτέρων τους:
«Στην Ομάρσκα, έβλεπε κανείς πτώματα καθημερινά… οι φόνοι ήταν ρουτίνα στο
Κέρατερμ». Τα πτώματα στην Ομάρσκα ήταν τόσο πολλά ώστε μερικές φορές
χρειάζονταν φορτηγά για να τα απομακρύνουν από το στρατόπεδο. Σύμφωνα πάντα με
την εισαγγελέα, ο Κοβάτσεβιτς ήταν μεταξύ των αξιωματούχων που σχεδίασαν την
επιχείρηση για την εκδίωξη των Μουσουλμάνων και των Κροατών από το Πρίγεντορ.
Ήταν ο αντιπρόεδρος της «Επιτροπής Κρίσης του Πρίγεντορ» που διέταξε τις
επιθέσεις στα μη σερβικά χωριά, τις συλλήψεις Μουσουλμάνων και Κροατών και την
ίδρυση των στρατοπέδων. Ο Κοβάτσεβιτς «ενήργησε με πρόθεση να διαπράξει
γενοκτονία», τόνισε η Χόλις.

Το γεγονός ότι ο Κοβάτσεβιτς βρίσκεται στο δικαστήριο οφείλεται εν πολλοίς σε
μια «γκάφα» του Ράντοβαν Κάρατζιτς: μη ξέροντας πιθανώς τι συνέβαινε στο
Πρίγεντορ και ενοχλημένος από τις καταγγελίες ότι οι Σέρβοι της Βοσνίας
διέπρατταν ωμότητες, έδωσε άδειες σε δημοσιογράφους να επισκεφθούν τα
στρατόπεδα, με αποτέλεσμα φωτογραφίες αποσκελετωμένων κρατουμένων να
δημοσιευθούν στο δυτικό Τύπο προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.

Ο συνήγορος του Κοβάτσεβιτς υποστηρίζει ότι ο πελάτης του είναι πολίτης και ως
εκ τούτου δεν είναι υπεύθυνος για πράξεις της αστυνομίας και του στρατού. Η
δίκη παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφ’ ενός απ’ όσους πιστεύουν ότι
η «πολιτική» της «εθνικής αποκάθαρσης» πρέπει να ποινικοποιηθεί για να μην
επαναληφθεί, αφ’ ετέρου από εκείνους που θεωρούν τη δίκη πρόκριμα εκείνης του
Κάρατζιτς, οι κατηγορίες εναντίον του οποίου είναι παραπλήσιες και ο οποίος
εξακολουθεί να διαφεύγει.