ΣΗΜΑΤΑ

… επιδίωκαν ο Λίνκολν, ο Μάρτιν-Λούθερ Κινγκ και η Άντζελα Ντέηβις, άλλο
κερδήθηκε. Οι Αμερικανοί αγωνιστές της integration, της «ενοποίησης» λευκών
και μαύρων μεσ’ από την ισοπολιτεία και τη δικαιοσύνη, ονειρεύονταν ένα
ανακάτεμα των φυλών, όπου καμμιά δεν θα πάσχιζε να πείσει πως είναι η
καλύτερη. Ατυχώς, ο τρόπος που έγινε αντιληπτή η ισοπολιτεία οδήγησε στην
εμμονή, αν όχι στη διόγκωση, του φυλετικού εγωισμού ­ τώρα πια και στις δύο
πλευρές. Λευκοί και μαύροι δεν έγιναν «ένα». Και όταν ο Κλίντον μιλά για τη
«μία Αμερική», σπεύδει να προσθέσει πόση σημασία δίνει στην «ποικιλότητα», στη
«διαφορετικότητα», μ’ άλλα λόγια στον διαχωρισμό.

… integration ηχεί σήμερα παράτονη. Την αποφεύγουν σαν κάτι ξεπερασμένο. Οι
λευκοί εξακολουθούν βέβαια να δεσπόζουν. Αλλά και οι μαύροι, τώρα, δεν
κουράζονται να διακηρύσσουν ­ σε όλους τους τόνους της λογοτεχνίας τους και
της gangsta rap ­ πόσο εκπληκτική φυλή αποτελούν. Κέρδησαν την ελευθεροστομία
τους με το σπαθί τους ­ και με άτυπες δεσμεύσεις ότι θα είναι συνεργάσιμοι και
φρόνιμοι. Οι λευκοί υπομειδιούν. Κέρδησαν και αυτοί κάτι: την ησυχία τους ­
δίνοντας στους μαύρους πολλά απ’ όσα τους έλειπαν, χωρίς βέβαια οι ίδιοι να
στερηθούν τίποτε απ’ ό,τι είχαν. Μόνο που τώρα, όταν κάποιος λέει «κοινότητα»,
δεν εννοεί εκείνη «την αγαπημένη μου Κοινότητα», όπως αποκαλούσε ο Κινγκ τις
ΗΠΑ, αλλά τη μαύρη κοινότητα ή τη λευκή, τη μια ξέχωρα από την άλλη. Και όταν
λέει «brother», εννοεί τον ομόχρωμό του, όχι τον αντίχρωμο.

… Τάμαρ Τζάκομπυ, στο βιβλίο της «Στο Σπίτι του Άλλου», περιγράφει τη νέα
αυτή κατάσταση, την περιχαράκωση των φυλών, όπου μαύροι και λευκοί
επικοινωνούν και συνεργάζονται ομαλά αλλά δεν συμπλέουν, δεν συμπίπτουν. Δεν
είναι ένα. Άλλοτε αφθονούσαν στην Αμερική τα γκέττο, λέει η Τζ. Σήμερα
ξεφυτρώνουν παντού τα «αυτογκέττο». Λευκοί και μαύροι αυτοεγκλωβίζονται σε
δικές τους συνοικίες ή σε «μονόχρωμα» οικοδομικά τετράγωνα προσέχοντας πολύ να
μην αναμιχθούν. Πλούσιοι μαύροι που αγωνίστηκαν στα νιάτα τους να σπουδάσουν
πλάι στους λευκούς στέλνουν τα παιδιά τους σε πρότυπα ιδιωτικά σχολεία ­
αποκλειστικά μαύρων. Μαύροι γιάππις αναρριχώνται μαζί με τους λευκούς
ομηλίκους τους στην κοινωνική και οικονομική κλίμακα. Αλλά τα βράδυα, λέει η
Τζ., προτιμούν να τα περνούν στις «ζώνες φυλετικής άνεσης» που οι ίδιοι
συντηρούν στα δικά τους προάστια. (Τ. Jacoby: «Someone Else’s House»).

… όπως ο Σπάικ Λη («Μάλκολμ Χ»), μαύροι διανοούμενοι, αλλά και ακτιβιστές
όπως ο Ισλαμιστής κροίσος Λούι Φάρρακαν, έχουν περάσει στη μαύρη «κοινότητα»
των ΗΠΑ το μήνυμα ότι «ο μαύρος είναι πάντα μαύρος». Όχι όμως προς δυστυχία
του, όπως άλλοτε, αλλά για το καλό του. «It’s a black thing, you wouldn’t
understand», γράφουν τα μπλουζάκια. «Μιλάμε για “μαύρο”, εσύ δεν ξέρεις». Η
τραγωδία, γράφει η Τζ., είναι ότι τις τάσεις αυτές τις ενθαρρύνουν η
βιομηχανία και το εμπόριο, γιατί «πουλάνε». Η Αμερική αποκτά όλο και
περισσότερα ρατσιστικά μπλουζάκια, όλο και περισσότερα περιοδικά και
εφημερίδες αποκλειστικά για μαύρους, όλο και περισσότερες εκπομπές,
διαφημίσεις, σταυροφορίες, καφετέριες, όπου τονίζεται η μαυρότης. Κατά βάθος
ευχαριστημένοι, και σε ανάλογους δρόμους βαδίζοντας, οι λευκοί σιδερώνουν στην
Αλαμπάμα τις λευκές κουκούλες και λιπαίνουν τους σταυρούς της Κου Κλουξ Κλαν,
για να φέγγουν δυνατότερα τις άγριες νύχτες.