ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι εθνικιστές της Αριστεράς

Αποφασιστικό πλήγμα δέχεται η προσπάθεια του Τόνυ Μπλαιρ για μια «νέα
Αριστερά» μετά τον αποκλεισμό της Αγγλίας από το Μουντιάλ. Και το ερώτημα
παραμένει μετέωρο: μπορεί ένας προοδευτικός να είναι πατριώτης;

Το δράμα. Έτσι υποδέχθηκαν προχθές οι Άγγλοι φίλαθλοι την ομάδα τους. Και μετά, απογοητευμένοι, έσπασαν στο ξύλο τις γυναίκες τους

ΠΡΩΤΑ ήταν οι Άγγλοι χούλιγκαν και τα επεισόδια που προκάλεσαν στη Μασσαλία.
«Οι αγροίκοι μάς ντρόπιασαν ξανά», έγραψε η Ντέιλι Μέιλ. «Ποιος θα ήθελε
σήμερα να είναι Άγγλος;» διερωτήθηκε η Πόλυ Τόυνμπη από τη στήλη της στην
Γκάρντιαν. Μα ήλθε γρήγορα η βροντερή απάντηση του Τζόναθαν Φρήντλαντ με
εκτενές άρθρο του στην ίδια εφημερίδα. Η αγγλική Αριστερά(;) πρέπει πρώτα απ’
όλα να αποκαταστήσει την ιδέα του εθνικισμού, τόνισε. Αν οι Άγγλοι δεν έχουν
υποφέρει όσο οι Νοτιοαφρικανοί ή οι Παλαιστίνιοι, για παράδειγμα, αυτό δεν
σημαίνει ότι δεν πρέπει να αγαπούν την πατρίδα τους και να εύχονται να
κερδίσει το Μουντιάλ. Κι αν τα τελευταία χρόνια το έμβλημα του Αγίου Γεωργίου
είχε σχεδόν υιοθετηθεί από τους νεοφασίστες, καιρός να το υψώσουν όλοι ­
δεξιοί, κεντρώοι και αριστεροί ­ στα μπαλκόνια τους και τ’ αυτοκίνητά τους.

Το πανεθνικό αυτό κάλεσμα βοήθησε την Αγγλία να περάσει το εμπόδιο της
Ρουμανίας ­ όχι όμως και εκείνο της Αργεντινής. Τι ειρωνεία: να ηττάσαι
ποδοσφαιρικά από τη χώρα που είχες νικήσει τόσο εύκολα το 1982 στρατιωτικά. Να
μην μπορείς να πάρεις τη ρεβάνς για το «χέρι του Θεού» που σε είχε εξοργίσει
τέσσερα χρόνια αργότερα. Να έχεις βυθίσει το Βίσμαρκ, να έχεις βυθίσει το
Μπελγκράνο και να μην μπορείς να βυθίσεις τους Αργεντινούς, όπως ήθελε το πανώ
ενός φιλάθλου. Όταν δεν έχεις κάπου να πατήσεις, πώς να σε συνεπάρει ο
«εθνικισμός των ιδεών»; Όταν δεν μπορείς να απολαύσεις σ’ ένα Παγκόσμιο
Κύπελλο τον Μάικλ Όουεν και τους συμπαίκτες του, με τι καρδιά να κάτσεις να
διαβάσεις τα βιβλία του Τόμας Παίην ­ που θα μπορούσαν, κατά τον Φρήντλαντ, να
στηρίξουν έναν «αγγλικό εθνικισμό της Αριστεράς»;

Ιδού, ανάγλυφο, το δράμα. Ο αποτυχημένος, ο ξεπερασμένος, ο ιδεαλιστής Λιονέλ
Ζοσπέν να συνεχίζει να κάθεται στις κερκίδες και να χειροκροτεί τις νίκες της
χώρας του (ελπίζοντας πως θα τη δει να σηκώνει και το κύπελλο) και ο
εκσυγχρονιστής, ο πρωτοπόρος, ο ρεαλιστής Τόνυ Μπλαιρ να αναγκάζεται να
επιστρέψει πρόωρα στην καθημερινή μιζέρια. Άντε πάλι «τρίτος δρόμος» και «νέα
Αριστερά», άντε ξανά αγωνία για το αν θα επιβιώσει ο Πρόντι στην Ιταλία και θα
νικήσει ο Σρέντερ στη Γερμανία. Μια χώρα που μέσα σε δύο αιώνες σκότωσε δύο
δράκους, του Βοναπάρτη και του Χίτλερ, δεν άξιζε λοιπόν καλύτερη τύχη;

Όταν ο Μπλαιρ εκθείαζε τον πρόεδρο Φερνάντο Ενρίκε Καρντόσο ως πρότυπο
φιλελεύθερου και προοδευτικού ηγέτη, δεν φανταζόταν ίσως ότι οι ξυπόλητοι της
Βραζιλίας θα τα κατάφερναν καλύτερα στο Μουντιάλ από τους ανθρώπους που
«εφεύραν το ποδόσφαιρο». Η γενναιοδωρία προς τον Τρίτο Κόσμο έχει και τα όριά της.