Μπλάβοι

1 ΙΟΥΛΙΟΥ 1998. Τι φοβήθηκαν τόσο πολύ οι Γιουγκοσλάβοι; Γιατί δεν πίστεψαν
στη νίκη οι Μεξικάνοι; Η ποδοσφαιρική ιστορία δεν γράφεται με ερωτήσεις. Κρατά
μόνο την πανομοιότυπη στις δύο παραπάνω περιπτώσεις απάντηση: 2-1.

Η ήττα της Γιουγκοσλαβίας από την Ολλανδία, ιδίως με τον τρόπο που ήρθε,
αποτελεί κλασικό παράδειγμα εκδίκησης του ποδοσφαίρου εναντίον της τακτικής. Ο
σχεδιασμός στο χαρτί μπορεί να βοηθήσει, όχι να υποκαταστήσει, την
πραγματικότητα του γηπέδου. Δεν είναι δυνατό η χώρα με τους περισσότερους
εκπροσώπους πρώτης γραμμής σε όλα τα πρωταθλήματα της Ευρώπης να εμφανίζεται
στο κρισιμότερο παιχνίδι του Μουντιάλ με έναν και εντελώς αποκομμένο
επιθετικό. Ακόμα λιγότερο δικαιολογείται η ατολμία να εκμεταλλευθεί τη
δυναμική του παιχνιδιού, που άλλαξε δραματικά με την ισοφάριση και το χαμένο
πέναλτι. Υπάρχουν στιγμές στα ποδοσφαιρικά παιχνίδια αυτού του επιπέδου που η
έκβαση του αγώνα κρίνεται μέσα στο μυαλό των παικτών ­ αλλά βέβαια ο
προπονητής τους πληρώνεται για να τους βοηθήσει ακριβώς σε αυτό. Αν, αντί να
παγώσουν με την αποτυχία του νευρικού Μιγιάτοβιτς (το πρώτο άστοχο πέναλτι του
Μουντιάλ), οι Πλάβι αντιλαμβάνονταν ότι το παιχνίδι των Ολλανδών είχε αρχίσει
να χάνει τη συνοχή του, είναι πιθανότατο να έπαιρναν οριστικά το πάνω χέρι.
Ξαναγυρίζοντας στη συντήρηση, ξανάβαλαν τις τουλίπες στο βάζο, παρ’ όλο που
κόντευε να σπάσει. Το παιχνίδι, μέτριο από πλευράς ποδοσφαίρου, εξελίχθηκε σε
μια συναρπαστική ψυχολογική μάχη. Η αίσθηση ότι κάτι λείπει από τους Ολλανδούς
για να χαρακτηρισθούν μεγάλη ομάδα εξισορροπήθηκε από την αδυναμία των
αντιπάλων τους να μεταβάλλουν αυτό το ψυχολογικό στοιχείο σε όπλο αθλητικής
επικράτησης. Περιμένοντας απλώς νέο δώρο (της τύχης, της στιγμής, της
διαιτησίας, του Σταμ), οι Γιουγκοσλάβοι έκαναν οι ίδιοι το πολυτιμότερο δώρο
σε μια ομάδα που η απόδοσή της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αίσθηση
υπεροχής της. Το ότι το νικητήριο γκολ επιτεύχθηκε στο τελευταίο λεπτό είναι
κάτι που πρόσθεσε μια πινελιά μαγείας στο Μουντιάλ, δεν αλλάζει όμως τη
διαπίστωση ότι αυτό το παιχνίδι κρίθηκε από άλλα χαρίσματα.

Χαρίσματα που, για μια ακόμα φορά, δεν έλειψαν από την ­ επιμένω ­
ποδοσφαιρικά όχι ξεχωριστή αλλά ψυχικά ανίκητη γερμανική ομάδα. Ακόμα κι όταν
έχαναν, ακόμα κι όταν το σύμβολό τους κόντεψε να επιτύχει το θεαματικότερο
αυτογκόλ του Μουντιάλ, οι Γερμανοί πάλευαν να ενσταλάξουν στους Μεξικανούς το
φόβο του ισχυρού. Κι έτσι δεν είναι τυχαίο που έγινε το λάθος, που βρέθηκε ο
Κλίνσμαν και που ήρθε, βασανιστικά αργότερα, και το κεφάλι του Μπίρχοφ. Τα
γερασμένα κορμιά συνεχίζουν (ως πότε όμως;) να έχουν την πιο δυνατή ψυχή.