ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Εμείς μπορούμε να χορεύουμε»

Και τώρα που η «μητέρα όλων των αγώνων» είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα, το μόνο
εμπόδιο που απέμεινε για την ιρανο-αμερικανική προσέγγιση είναι οι
αγιατολλάδες. Αλλά οι μέρες τους είναι λίγες.

Η βιτρίνα. Ιμάμηδες, μποντιμπίλντερς και ποδοσφαιριστές σ’ ένα μικρό κατάστημα της Τεχεράνης

ΟΙ ΘΕΟΚΡΑΤΕΣ της Τεχεράνης δεν μπορούσαν να πιστέψουν τα μάτια τους στις αρχές
του χρόνου όταν χιλιάδες Ιρανοί, άνδρες και γυναίκες, ξεχύνονταν στους δρόμους
για να πανηγυρίσουν την πρόκριση της χώρας τους στον τελικό του Παγκοσμίου
Κυπέλλου μετά τη νίκη της επί της Αυστραλίας. Μια εφημερίδα που εκφράζει τον
σκληροπυρηνικό τομέα της ηγεσίας, η «Yomhuri Islami», προειδοποιούσε ήδη για
τον κίνδυνο: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν τον αθλητισμό για να
εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με την Κίνα και ακολουθούν τώρα την ίδια τακτική
με το Ιράν».

Οι σκηνές που εκτυλίχθηκαν την Κυριακή το βράδυ στην ιρανική πρωτεύουσα ήταν
ακόμη τολμηρότερες, ακόμη προκλητικότερες. Νεαρά αγόρια και κορίτσια ­ που
είχαν παραμερίσει τη μαντίλα τους για την περίσταση ­ χόρευαν μέχρι το πρωί
πάνω στις σκεπές των αυτοκινήτων, ενώ δεν έλειπαν εκείνοι που χλεύαζαν τις
οδηγίες του κλήρου για αυτοσυγκράτηση λόγω του σιιτικού πένθους. «Αυτός που
πενθεί είναι ο Κλίντον, άρα εμείς μπορούμε να χορεύουμε», είπε ο Μοσέν, ένας
δεκαπεντάρης από τα βόρεια προάστια της Τεχεράνης.

Κι ήταν αυτό το ξέσπασμα της ιρανικής νεολαίας (οι κάτω των 25 ετών αποτελούν
τα δύο τρίτα του πληθυσμού) η πιο αυθόρμητη, η πιο ειλικρινής, η πιο
παθιασμένη εκδήλωση της λαχτάρας τους για αλλαγή. Η εκλογή του Μοχάμαντ Χαταμί
στην προεδρία τον Μάιο του 1997 με ποσοστό 70% αποτέλεσε την κορύφωση, αλλά
και τον καταλύτη αυτής της λαχτάρας. Έκτοτε έχουν γίνει πρωτοφανή πράγματα στη
χώρα. Έχουν κυκλοφορήσει περισσότερα από 200 νέα έντυπα, με αποτέλεσμα να
αυξηθεί η κυκλοφορία των καθημερινών εφημερίδων κατά 35% και της
αναγνωσιμότητας ακόμη περισσότερο. Η μαντίλα έχει υποχωρήσει και δεν είναι
σπάνιο το θέαμα ερωτευμένων ζευγαριών να περπατούν πιασμένα χεράκι-χεράκι. Ο
υπουργός Πολιτισμού Αταολάχ Μοχαζερανί υπόσχεται «χώρο για όσους θέλουν να
γράψουν και να κάνουν έρευνα». Ο δήμαρχος Γκολαμχουσεϊν Καρμπασί καταγγέλλει
ότι στα αστυνομικά τμήματα γίνονται βασανιστήρια. Και το μηνιαίο περιοδικό «Το
Ιράν του αύριο» είχε στο τελευταίο του τεύχος 20σέλιδο αφιέρωμα στην κατάσταση
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.

Οι «σκληροί» δεν υποχωρούν, βέβαια, εύκολα. Ο Καρμπασί δικάζεται αυτόν τον
καιρό για «καταχρήσεις». Και ο υπουργός Εσωτερικών Αμπντολάχ Νουρί, που έχει
στείλει επανειλημμένα τις δυνάμεις του για να προστατεύσουν διαδηλώσεις
διαφωνούντων ή κινηματογράφους που προβάλλουν επίμαχες ταινίες, εξαναγκάστηκε
προχθές να παραιτηθεί. Μα ο πρόεδρος Χαταμί τον διόρισε αμέσως αντιπρόεδρό του
επί των κοινωνικών υποθέσεων. Η μάχη έχει ανάψει. Μήπως ο αμερικανός καθηγητής
Σάμιουελ Χάντιγκτον και όλοι εκείνοι που δαιμονοποιούν το Ισλάμ θα μπορούσαν
να μας πληροφορήσουν ποιο από τα δύο Ιράν εννοούσαν όταν μιλούσαν για την
επερχόμενη «σύγκρουση των πολιτισμών»;