Μαθήματα κατά του φόβου

Νυχτερινή «πτήση». Στον προσομοιωτή, οι μαθητευόμενοι επιβάτες δοκιμάζουν όλα τα συναισθήματα μιας πραγματικής πτήσης

Οι επιβάτες έδεσαν τις ζώνες τους. Σε λίγο, το αεροπλάνο που εκτελούσε την
πτήση Παρίσι – Αθήνα βρέθηκε στον αέρα.

«Η ΓΥΝΑΙΚΑ που καθόταν δίπλα μου σταυροκοπήθηκε και με άρπαξε από το αριστερό
μπράτσο. Ύστερα, στα πρόθυρα του πανικού, ο σύζυγός της, Πολ, γαντζώθηκε από
το αριστερό μου χέρι», θυμάται η Ελέν.

Ήταν εκείνη που έπεισε τον Πολ, ο οποίος έπρεπε να ταξιδεύει συχνά για τις
ανάγκες της δουλειάς του, να παρακολουθήσει τον κύκλο μαθημάτων της Air France
για την καταπολέμηση του στρες.

Όταν ήρθε εκείνη η ημέρα, ο Πολ βρέθηκε συντροφιά με άλλους τρεις
«συμμαθητές». Ο Ζαν μόλις είχε φθάσει αεροπορικώς από τη Μασαλία και ήταν σε
κατάσταση νευρικής υπερέντασης. Η πιο τραυματική εμπειρία του ήταν το 1991,
όταν το αεροπλάνο του αναγκάστηκε να προσγειωθεί στη Βαρκελώνη, μέσα σε θύελλα.

Λόγω της φοβίας που έχει για τα αεροπλάνα, ο Ερίκ, που εργάζεται σε εταιρεία
ηλεκτρονικών υπολογιστών, δεν μπόρεσε να πάει στην έκθεση Πληροφορικής που
έγινε στις ΗΠΑ.

Ο φόβος του βαθμολογείται με 7 στην κλίμακα του αεροπορικού στρες. «Σε μία
πτήση από το Λος Άντζελες στη Νέα Υόρκη χρειάστηκε να με ξαπλώσουν οι
αεροσυνοδοί σε τέσσερα καθίσματα». Πάνω από όλα τον φοβίζουν οι θόρυβοι. «Μετά
την απογείωση οι κινητήρες χαμηλώνουν κι έχεις την εντύπωση ότι από στιγμή σε
στιγμή το αεροπλάνο θα πέσει».

Στα μαθήματα ο Ερίκ πήρε τις κατάλληλες εξηγήσεις: μετά την απογείωση
μειώνεται η ένταση των κινητήρων για να προστατευθούν τα αυτιά όσων κατοικούν
κοντά στο αεροδρόμιο.

ΑΠΑΝΤΟΥΝ ΟΙ ΠΙΛΟΤΟΙ

Πιλότοι απαντούν στις απορίες που βασανίζουν τους ανήσυχους «μαθητές».

«Μας ρωτούν πώς είναι δυνατόν να πετάει ένα αεροπλάνο που ζυγίζει 270 τόνους.
Όμως ξεχνούν ότι και ο αέρας έχει βάρος και ότι γι’ αυτό μπορούμε να
στηριχθούμε πάνω του.

Ένα αεροσκάφος DC-10 που πετάει στα 1.000 μέτρα μπορεί με τους κινητήρες
σβηστούς να διανύσει απόσταση 25 χιλιομέτρων. Στα 10.000 μέτρα μπορεί να
διανύσει απόσταση 250 χιλιομέτρων», εξηγεί ο κυβερνήτης Αλέν Φιζεά.

Σε εκείνους που φοβούνται ότι το αεροπλάνο θα σπάσει στα δύο όταν μπαίνει σε
αναταράξεις, οι πιλότοι εξηγούν ότι το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένο έχει
σχετική ελαστικότητα.

ΣΤΟΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗ

Ύστερα έρχεται η στιγμή που οι μαθητευόμενοι επιβάτες μπαίνουν σε έναν
προσομοιωτή για μία νυχτερινή «πτήση». Ο χώρος του πιλοτηρίου ενός DC-10 είναι
μικρός και στρωμένος παντού με κουμπιά και φωτεινές ενδείξεις. Η Λισί,
«μαθήτρια» και αυτή, αρχίζει να δείχνει τα πρώτα συμπτώματα στρες: εξάψεις,
σφιγμένες γροθιές, κοφτές ανάσες. Μπροστά στα μάτια της η πίστα τρεμοσβήνει
μέσα στο σκοτάδι.

Μέσα στον προσομοιωτή τα συναισθήματα είναι ίδια όπως και σε μία πραγματική
πτήση. Ο κυβερνήτης δοκιμάζει να απογειωθεί. Έτοιμη να βάλει τα κλάματα, η
Λισί δεν μπορεί να συγκρατήσει ένα ξεφωνητό. Ένας κινητήρας «πιάνει φωτιά».
Ψύχραιμος, ο κυβερνήτης κάνει αυτόματη πυρόσβεση και «αδειάζει» καύσιμα πριν
ξανακατεβάσει το αεροσκάφος στο «αεροδρόμιο». «Ένα Airbus Α-340 που ζυγίζει
270 τόνους κατά την απογείωση, δεν πρέπει να ξεπερνάει τους 190 τόνους κατά
την προσγείωση», εξηγεί ο κυβερνήτης.

Στη συνέχεια οι «επιβάτες» θα πέσουν σε αναταράξεις, θα δοκιμάσουν μία
αυτόματη προσγείωση μέσα στην ομίχλη, μία απογείωση από το Χονγκ Κονγκ,
απέναντι από το βουνό.

ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ

«Οι αναταράξεις γίνονται λιγότερο αισθητές στο μπροστινό μέρος του
αεροσκάφους», εξηγεί ο Νοέλ Σεβριέ, που είχε την ιδέα γι’ αυτά τα μαθήματα το
1993. Και συμβουλεύει τους επιβάτες να είναι προσεκτικοί. «Ένας επιβάτης τα
κατάφερε να βγει από ένα αεροπλάνο που είχε πιάσει φωτιά, επειδή είχε
φροντίσει να μετρήσει μπαίνοντας πόσα καθίσματα τον χώριζαν από την έξοδο κινδύνου».

ΑΣΦΑΛΕΣ

Οι στατιστικές λένε ότι το αεροπλάνο είναι ένα από τα ασφαλέστερα μέσα
μεταφοράς. Σε σχέση με τον κίνδυνο ατυχήματος ανά χίλιους επιβάτες, βρίσκεται
στην τρίτη θέση, μετά το τρένο και το λεωφορείο.

Πάντως, το 64% των αεροπορικών ατυχημάτων οφείλονται σε ανθρώπινο λάθος και
μόνο το 28% σε μηχανική βλάβη. Περισσότερα από 400 άτομα εγγράφονται κάθε
χρόνο στα μαθήματα για την αντιμετώπιση του αεροπορικού στρες, που κοστίζουν
2.500 γαλλικά φράγκα (125.000 δραχμές).

Παρά την τσουχτερή τιμή, η Air France έχει παθητικό από αυτή την πρωτοβουλία
της, την οποία μιμήθηκε και η Swissair.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Για κάθε ενδιαφερόμενο:

Centre Antistress Aeronautique dΆir France, domaine de Vilgenis, 91300 Massy,
τηλ. 0033-1-64477844

«S’envoler sans s’afoller», Swissair, case postale 316, 1215 Geneve 15, τηλ. 0041-22-7993359