[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΟ ΘΕΜΑ της «Ευρώπης των Πολιτών» επανήλθε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) μετά και τη σχετική συζήτηση και αποφάσεις στο
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ. «Ευρώπη των Πολιτών» σημαίνει, μεταξύ άλλων,
άνοιγμα των ενωσιακών διαδικασιών στην ευρωπαϊκή κοινωνία και τον δημοκρατικό
έλεγχο. Και παρά τα θετικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια προς την
κατεύθυνση αυτή (ιδιαίτερα με τη νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ που δεν έχει όμως
ακόμη τεθεί σε εφαρμογή), υπάρχουν τομείς δραστηριότητας της Ένωσης που
παραμένουν εντελώς έξω από τον δημοκρατικό έλεγχο (αλλά και τον δικαστικό έλεγχο).

Ο σοβαρότερος ίσως από τους τομείς αυτούς, είναι αυτός που αναφέρεται στα
θέματα της συνεργασίας στους τομείς δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων
(τρίτος πυλώνας) της Συνθήκης του Μάαστριχτ για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το
Συμβούλιο Υπουργών της Ένωσης έλαβε πρόσφατα μια μεγάλη δέσμη αποφάσεων σε
θέματα που συνδέονται με την αστυνομική και δικαστική συνεργασία, ελέγχους στα
εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. κ.λπ.

Πρόκειται για ιδιαίτερης ευαισθησίας αποφάσεις, που έχουν άμεσες προεκτάσεις
στον χώρο των ατομικών δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών, που δεν
επιτρέπεται να λαμβάνονται εν κρυπτώ και «κεκλεισμένων των θυρών» του Συμβουλίου.

Η συζήτηση που ξεκίνησε συνεπώς για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την
έναρξη των διαδικασιών για τη νέα διεύρυνση και την εγκαθίδρυση της ΟΝΕ, θα
πρέπει να αναδείξει ως έναν κύριο άξονα την αποκατάσταση του δημοκρατικού
ελέγχου πάνω στο σύνολο των δραστηριοτήτων της Ένωσης. Όπως δείχνει πρόσφατη
μελέτη, ενώ η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι
(βλέπε, Μ. Leonard, «Rediscovering Europe», Λονδίνο, Demos, 1998).

Για να ανακτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τη δημοτικότητά της θα πρέπει να καλύψει τα
πολλαπλά «ελλείμματά» της με την ανάδειξη, όπως επισημάναμε και την περασμένη
εβδομάδα, μιας νέας «ατζέντας» θεμάτων για υλοποίηση. Συμβολή στη διαμόρφωση
της νέας αυτής «ατζέντας» αποτελεί και το νέο βιβλίο του καθηγητή Π. Καζάκου,
με τον τίτλο «Η Νέα Agenda της αριστεράς και άλλα δοκίμια πολιτικής κριτικής»
(Αθήνα, Παπαζήσης, 1998).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.