ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η δεύτερη Γένεση

«Κλωνοποίηση φυτοφάγων». Οι έρευνες στους ανθρώπους συνεχίζονται μυστικά… (του Βάσερμαν, από την Μπόστον Γκλόουμπ)

Όχι στην επιβολή περιορισμών στα πειράματα της γενετικής. Όχι στην απαγόρευση
των επιχειρήσεων της μυστικής αστυνομίας. Να έχουν άραγε κάποια συμβολική
σχέση τα αποτελέσματα των δύο δημοψηφισμάτων;

ΔΥΟ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ δρχ. έδωσε η ελβετική οργάνωση Interpharma, που εκπροσωπεί
τις φαρμακευτικές εταιρείες της χώρας, για να υπονομεύσει την «Πρωτοβουλία για
την προστασία της ζωής και του περιβάλλοντος από τις υπερβάσεις της γενετικής»
που υπεβλήθη προχθές σε δημοψήφισμα στην Ελβετία. Άγνωστο είναι τι ποσά
δαπανήθηκαν για τον ίδιο λόγο από τα λόμπι των άλλων βιομηχάνων, των γιατρών,
των δικηγόρων και των ερευνητών. Ο λόγος ήταν σοβαρός: αν η πρόταση των 60
οικολογικών και φιλοζωικών οργανώσεων (συμπεριλαμβανομένων της Γκρηνπής και
του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση) κέρδιζε την πλειοψηφία, θα έπρεπε να
τροποποιηθεί το σύνταγμα ώστε να απαγορευτούν τα πειράματα σε γενετικά
μεταλλαγμένα ζώα, η καλλιέργεια γενετικά μεταλλαγμένων σπόρων και η
αποκλειστική εκμετάλλευση από φαρμακευτικές εταιρείες γενετικά μεταλλαγμένων
ζώων και φυτών.

Μάλλον στο βρόντο πήγαν τόσα χρήματα, αφού η πρόταση απορρίφθηκε καθαρά: την
υπερψήφισαν μόλις 625.000 άνθρωποι, 1 στους 3 απ’ όσους έκαναν τον κόπο να
ψηφίσουν. Η μικρή συμμετοχή (40%) δείχνει ότι το θέμα δεν συγκίνησε τους
ψηφοφόρους ­ όπως άλλωστε δεν τους συγκινεί πλέον και ο ίδιος ο θεσμός των
δημοψηφισμάτων. Η κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι των βιομηχανιών, άλλωστε, είχαν
αφήσει να διαρρεύσει ότι τυχόν επικράτηση του «Ναι» θα κόστιζε 45.000 θέσεις
εργασίας. Μπροστά σε μια τέτοια απειλή, ακόμη και η ανεπτυγμένη περιβαλλοντική
ευαισθησία των γερμανόφωνων καντονιών πηγαίνει περίπατο…

Η Roche, η Novartis και οι άλλοι γίγαντες της ελβετικής φαρμακοβιομηχανίας θα
συνεχίσουν έτσι τα πειράματά τους χωρίς ουσιαστικά κανέναν έλεγχο. Όπως
επισημαίνει η Γκρηνπής, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι οι γενετικά
μεταλλαγμένοι οργανισμοί που παράγονται μπορεί να υποστούν περαιτέρω
τροποποιήσεις από τη φύση και να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα με άγνωστες
συνέπειες. Ο αμερικανός οικονομολόγος Τζέρεμυ Ρίφκιν, συγγραφέας του βιβλίου
«Ο αιώνας της βιοτεχνολογίας» (μετά το επιτυχημένο «Τέλος της Εργασίας»),
μιλάει για μια γενετική μόλυνση άνευ προηγουμένου, για μια δεύτερη Γένεση στο
εργαστήριο. Μέσα στα δέκα επόμενα χρόνια θα καλλιεργηθούν σπόροι που θα
περιέχουν γονίδια από ανθρώπους, χάμστερ ή πυγολαμπίδες, φυτά που σε κάθε
κύτταρό τους θα παράγουν φάρμακα ή πλαστικό. Τι θα συμβεί όταν τα έντομα και
τα πουλιά φάνε αυτά τα φυτά; Κανείς δεν ξέρει. Κανείς δεν ενδιαφέρεται.

Μετά τις μάχες για τα ανθρώπινα δικαιώματα ­ προβλέπει ο Ρίφκιν ­ θα ξεσπάσει
ένας άγριος πόλεμος για τα γενετικά δικαιώματα, για την ιδιοκτησία της
γενετικής κληρονομιάς. Και το χειρότερο είναι ότι για τα προβλήματα αυτά δεν
γίνεται καμιά ουσιαστική συζήτηση, καμιά αντιπαράθεση απόψεων. Η προσπάθεια
που έγινε στην Ελβετία δεν τελεσφόρησε. Η μοναδική παρηγοριά των ηττημένων
είναι ότι η πρόταση για την απαγόρευση των μυστικών αποστολών της αστυνομίας
απορρίφθηκε με ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό…