ΠΡΟΣΩΠΑ «Εις ώτα μη ακουόντων…»

Αλεξάντερ Σολζενίτσιν. Καλός στην ηθικολογία, αλλά ανίκανος να προτείνει φάρμακα…

Τέσσερα χρόνια μετά την επιστροφή του από την εξορία, ο Αλεξάντερ Σολζενίτσιν
εξέδωσε ένα νέο βιβλίο· προς μεγάλη αδιαφορία των Ρώσων…

Η ΖΩΗ στη νέα Ρωσία είναι το θέμα του βιβλίου του Αλεξάντερ Σολζενίτσιν που
κυκλοφόρησε την περασμένη εβδομάδα στα ρωσικά βιβλιοπωλεία. Το τιράζ του ήταν
μόλις 5.000 αντίτυπα ­ γεγονός που φανερώνει την απαισιοδοξία των εκδοτών για
την απήχηση του νομπελίστα πρώην αντικαθεστωτικού συγγραφέα. «Η Ρωσία στην
Άβυσσο» είναι μια πικρή πραγματεία 204 σελίδων, στην οποία ο Σολζενίτσιν
καταγγέλλει όλα όσα ακολούθησαν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Από τους βασικούς στόχους του είναι ο Γιεγκόρ Γκαϊντάρ, ο νεαρός οικονομολόγος
που ο Γιέλτσιν διόρισε πρωθυπουργό, το 1992, για να ηγηθεί των μεταρρυθμίσεων.
«Ακόμη και έξι χρόνια αργότερα», γράφει γι’ αυτόν, «δεν βλέπεις στο πρόσωπό
του κάποια σύγχυση για το γεγονός ότι οδήγησε στη φτώχεια δεκάδες εκατομμύρια
συμπατριώτες του υποτιμώντας τις οικονομίες τους και καταστρέφοντας έτσι το
θεμέλιο της ίδιας της “μεσαίας τάξης” που ορκιζόταν να δημιουργήσει». Σύμφωνα
με τον Σολζενίτσιν, «εγκληματική είναι η κυβέρνηση που, απουσία νόμου,
προσφέρει την εθνική περιουσία βορά στους επιτηδείους και τους πολίτες της
βορά στα δόντια αρπακτικών». «Η γκλάσνοστ εξαντλήθηκε σ’ έναν καβγά ανάμεσα σε
δύο πτέρυγες της διανόησης ­ τη φιλελεύθερη και την αποκαλούμενη εθνικιστική»,
υποστήριξε σε πρόσφατη συνέντευξή του. «Στο μεταξύ, κλέφτες, απατεώνες και
έξυπνοι κομμουνιστές κατέλαβαν θέσεις, κτίρια, επικοινωνίες, χρήματα, τα
πάντα. Τώρα λένε στη διανόηση να κάνει στην άκρη…».

Αφότου επέστρεψε από την εξορία, το 1992, ο 79χρονος Σολζενίτσιν είναι ο
κήνσορας της σύγχρονης Ρωσίας, ο οποίος όμως αντιμετωπίζεται με παγερή
αδιαφορία από τη ρωσική κοινωνία. Η τηλεοπτική εκπομπή του διακόπηκε πριν από
λίγα χρόνια λόγω χαμηλής θεαματικότητας και ελάχιστοι νέοι ενδιαφέρονται για
τις απόψεις του. Πολλοί, αντιθέτως, πιστεύουν ότι η εικοσαετής εξορία τον
έκανε να χάσει την επαφή με τη ρωσική πραγματικότητα και ότι, ενώ είναι καλός
στην ηθικολογία, έχει αποδειχθεί ανίκανος να προτείνει φάρμακα.

Ο Σολζενίτσιν έγραψε το τελευταίο βιβλίο του έπειτα από ένα σιδηροδρομικό
ταξίδι από τη ρωσική Άπω Ανατολή ως τη Μόσχα, το οποίο έκανε για να γνωρίσει
καλύτερα τη Ρωσία. Σε όλο το ταξίδι, άνθρωποι που συναντούσε του ζητούσαν να
μεταφέρει τη δυστυχία τους στο κοινοβούλιο ­ πράγμα που έκανε. «Επί τρία
τέταρτα της ώρας, μιλούσα εις ώτα μη ακουόντων για το θάνατο του έθνους μας»,
γράφει για την ομιλία του εκείνη στη Δούμα. «Και οι βουλευτές, όπως οι κάμερες
αποδεικνύουν θαυμάσια, μιλούσαν με τους διπλανούς τους, δακτυλογραφούσαν στα
κομπιούτερ τους, άλλοι χασμουριόνταν και μερικοί σχεδόν κοιμόνταν».