ΣΗΜΑΤΑ

… όλο και μας καλεί. Παραμονεύει εκεί που δεν τη φαντάζεσαι. Στη διεθνή
επικαιρότητα όπως και στην τοπική. Στον κόσμο τον πρακτικό αλλά και στον
πνευματικό. Σε όλα όσα επί χρόνια υπήρξαν αντικείμενο αυτών των μηνυμάτων,
ανιχνεύονται συχνά κόκκοι ερήμου. Ψιλή, ξερή άμμος χωρίς ζωή, χωρίς ελπίδα,
που καθίζει πάνω στα πρόσωπα και τα πράγματα, ακόμη και στις ιδέες,
μαραίνοντας κάθε αγαθή βούληση, ψαλιδίζοντας τη λογική, τη δημιουργικότητα και
κάθε ζήλο, εκτός βέβαια από τον ζήλο του θανάτου. Ανακαλύπτεις την έρημο στη
διπλωματία και στον πόλεμο, στις θεόθεν ή στις ανθρωπογενείς καταστροφές, στο
ωχρό δέρμα του γραφειοκράτη, στην ψυχρή επιστήμη που σχεδιάζει εργαλεία φόνου.
Ο δημοσιογράφος επισκέπτεται κάθε τόσο τις ερήμους για να τις επισημάνει στους
αναγνώστες του. Να τις φωτίσει ή να τις ξορκίσει.

… όμως στην έρημο είναι και ιστορία προσωπική. Κόλαση του ανθρώπου όπως και
του Θεού: Ένα νέο βιβλίο που κυκλοφόρησε στην Αμερική, η «Καραντίνα» του Τζιμ
Κρέης, έχει θέμα την αναχώρηση του Χριστού στην ερημιά. Τις σαράντα εκείνες
μέρες, όπου ο Ιησούς δοκιμάσθηκε και επειράσθη. Όπου έλαβε στα γυμνά του
πέλματα «το μάθημα που το αγκάθι ξέρει να δίνει». Και όπου έφτασε «να
προσεύχεται χωρίς καν να κινεί τα χείλη, γιατί κάθε ανάσα ήταν πια προσευχή».
Γιατί όμως, γιατί στην έρημο; «Διότι εκεί είναι που ο κόσμος παραμένει ατελής.
Πού αλλού θα δεις καθαρότερα τον Θεό επί το έργον;». Βιβλίο σκληρό, υμνείται
από τους κριτικούς για τη στιλπνότητα του ύφους του. Θορύβησε όμως τους
ευλαβείς για το βέβηλο της ιδέας. Ο Χριστός του Τζιμ Κρέης δεν είναι παρά ένας
μεταξύ των πολλών, τότε, αναχωρητών. Απλώς, αυτός κάνει και θαύματα. Αλλά και
εκείνα, αδιακρίτως. Γιατρεύει αγαθούς, γιατρεύει και φαύλους. Άτομα που θα
συνεχίσουν να εγκληματούν. Στη σκιά Του, θάλλει και το Κακό. Η μωρία, η
βαρβαρότητα, ο πόνος. Βλάσφημα, ο συγγραφέας συναρτά τη Θεία Δίκη με μια
έννοια Θείας Αδικίας: ως περίπου ισότιμων συστατικών του ύψιστου Νόμου. Ψέματα είναι;

… αι βουλαί Του, θα πουν οι κήρυκες. Η δυστυχία έχει ίσως και αυτή τον Λόγο
της; Στο τέλος, μήπως θα μας συνιστούν και να την προσκαλούμε; Αλλά η έρημος,
αλλοίμονο, δεν είναι μόνο τέρμα διαδρομής, μπορεί να είναι και αρχή. Όταν δεν
πηγαίνεις, σε επισκέπτεται. Ήρθε στο σπίτι μου αυτές τις μέρες, με την τρομερή
ανάσα της. Massive attack. Μια εκκωφαντική σιγή ακολούθησε τον ακρωτηριασμό.
Το πρόσωπο που περιείχα και που με περιέβαλλε, το φως στο γκρίζο, η Ρένα
Γαλανοπούλου, που εφαίδρυνε τις μέρες μου και που ήταν πίσω από κάθε χαρά μου
ή έγνοια, και πίσω από κάθε άγραφη σκέψη μου ή γραμμένη αράδα ­ απ’ το email
μας (renco@otenet.gr) ως τη στήλη αυτή, την από σήμερα με νέο όνομα ­ έφυγε,
αφού πάλεψε αδύναμα αλλά περήφανα, παρασέρνοντας μέσα σε δώδεκα μέρες τριάντα
χρόνια ομόκεντρων βίων και κοινής μας διαδρομής.

… πάνω απ’ την έρημο. Λύθηκε από τα τόσα νήματα που την έδεναν με το κάθε τι
που υπάρχει ή που είναι να γεννηθεί εδώ κάτω. Η Μικρή Πριγκήπισσά μου, την
Πέμπτη της Αναλήψεως, έγινε Άγγελος. Ο πιο καλός μας φίλος με κοίταξε
κατάπληκτος. «Καλά ­ μου είπε ­ και τώρα; Τι γίνεται;». Ιδού η απορία, είπα,
ιδού. Συγγνώμη, αναγνώστες, που σας βαραίνω. Δεν το θέλω. Από αύριο θα προσέχω.