ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο κόσμος τον πληγώνει

«Εργατικά πόδια». Φωτογραφία του Σεμπαστιάο Σαλγκάδο από το λεύκωμά του με τίτλο «Terra» (In)

Παιδιά χωρίς πατρίδα. Πρόσφυγες χωρίς ελπίδα. Θύματα της πείνας και των
πολέμων. Ο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο φέρνει στο προσκήνιο τους πραγματικούς
πρωταγωνιστές του κόσμου μας.

«ΤΑΞΙΔΕΥΩ μόνος. Δουλεύω τη μέρα και το βράδυ κλείνομαι στο σπίτι. Δεν βγαίνω
ούτε για να φάω. Σήμερα περπάτησα στις αγορές της Σανγκάης, όπου θα επιστρέψω
και αύριο. Έχω θυσιάσει τη συναισθηματική πλευρά της ζωής μου, τη σχέση με την
οικογένειά μου. Ήθελα να είμαι κοντά στο αντικείμενο της δουλειάς μου. Πολλές
φορές αναρωτιέμαι αν είναι λογικό αυτό που κάνω. Μερικές φορές χάνω κάθε
ελπίδα. Βλέπεις τόσον κόσμο να υποφέρει και σκέπτεσαι ότι δεν υπάρχουν απαντήσεις».

Ο Σαλγκάδο είναι Βραζιλιάνος, μένει με την οικογένειά του στο Παρίσι, αλλά
φέτος έχει περάσει μόλις δέκα μέρες στη γαλλική πρωτεύουσα. Το επάγγελμά του ­
καλύτερα: το πάθος του ­ τον έστειλε στο Κάιρο, στο Τσιάπας, στην Πόλη του
Μεξικού, στη Βραζιλία, και τώρα στη Σανγκάη. Παντού τραβάει φωτογραφίες στο
πλαίσιο της μελέτης του για τις μεταναστεύσεις και τις μεγαλουπόλεις, που
δημοσιεύεται τακτικά στην εφημερίδα «Ελ Παΐς». Κι όσο ταξιδεύει, τόσο ο κόσμος
τον πληγώνει.

Γι’ αυτές τις φωτογραφίες, μίγμα επαναστατικού πνεύματος και ομορφιάς όπως
γράφει η ισπανική εφημερίδα, απονεμήθηκε την περασμένη εβδομάδα στον Σαλγκάδο
το βραβείο Principe de Asturias de las Artes, η υψηλότερη διάκριση της
Ισπανίας. «Μερικές φορές η δουλειά μας δεν γίνεται κατανοητή. Δεν δημιουργούμε
όμως εμείς οι φωτογράφοι τα προβλήματα. Απλώς δείχνουμε σ’ ένα κομμάτι του
κόσμου αυτά που συμβαίνουν σε άλλους τόπους. Θέλουμε ο κόσμος να αντιδράσει,
οι φωτογραφίες μας να προκαλέσουν συζήτηση. Αν ο Τύπος δεν εκπληρώσει αυτή την
αποστολή, θα διατρέξουμε έναν τεράστιο κίνδυνο».

Στα 53 του χρόνια, ο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο είναι πιο παθιασμένος από ποτέ. Και
φυσικά είναι αριστερός. Γιατί, αν πίστευε πάντα ότι τα κοινωνικά μοντέλα που
στηρίζονται στην εργατική τάξη έχουν καταρρεύσει, δεν συμβαίνει το ίδιο με την
Αριστερά. Η Αριστερά, λέει ο Σαλγκάδο, «είναι ένας τρόπος σκέψης».

Το περασμένο καλοκαίρι έκανε ένα σκληρό ρεπορτάζ στα στενά του Γιβραλτάρ, από
το οποίο δεν έχει ακόμη συνέλθει. «Αυτό που με συγκλόνισε ήταν ο ομαδικός
τάφος της Ταρίφα, όπου βρίσκονται τα πτώματα των μεταναστών που πνίγηκαν και
δεν τους αναζήτησε κανείς. Όσο τραβούσα φωτογραφίες, σκεπτόμουν τις
οικογένειες αυτών των μεταναστών που περίμεναν την οικονομική βοήθεια των
παιδιών τους και που δεν γνωρίζουν καν ότι έχουν πεθάνει. Τα στενά είναι η
διαλεκτική ρήξη δύο κόσμων».

Μετά τη Σανγκάη θα επιστρέψει στο Παρίσι, για να αναχωρήσει αμέσως για την
Παλαιστίνη. Κι έπειτα, θα ξεκουραστεί. «Στις 9 Ιουνίου θα σταματήσω. Θα κάτσω
στον καναπέ του σπιτιού μου μπροστά στην τηλεόραση και θα δω όλους τους αγώνες
του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Αυτές είναι οι διακοπές μου. Είμαι Βραζιλιάνος και
κάθε τέσσερα χρόνια ο κόσμος σταματά για μένα».