ΠΡΟΣΩΠΑ Ο Πόλεμος των Γονιδίων

Δρ Βέντερ. Φιλοδοξεί να γίνει ο Μπιλ Γκέητς της γενετικής

Ο δρ Κραιγκ Βέντερ φιλοδοξεί να γίνει ο Μπιλ Γκέητς της γενετικής· και
εξασφάλισε τα ιδιωτικά κεφάλαια για να το επιτύχει.

ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ του αμερικανικού Ινστιτούτου Γονιδιακών Ερευνών, ο δρ Βέντερ
σχεδιάζει να αφιερώσει τα 92 δισεκατομμύρια δραχμές που συγκέντρωσε από
ιδιωτικά κεφάλαια στην προσπάθεια να χαρτογραφήσει το γονιδίωμα του ανθρώπου ­
την έλικα του DNA, που είναι το σχεδιάγραμμα της ζωής. Θέλει να είναι ο πρώτος
που θα ολοκληρώσει αυτή τη χαρτογράφηση και θα κατοχυρώσει με δίπλωμα
ευρεσιτεχνίας όποια χρήσιμα γονίδια βρει, ώστε να μπορεί να τα χρησιμοποιεί
όπως επιθυμεί. Ο Πόλεμος των Γονιδίων έχει ήδη κηρυχθεί.

Στην Αμερική, τα ανθρώπινα γονίδια με συγκεκριμένη λειτουργία και εφαρμογή
μπορούν να κατοχυρώνονται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και την περασμένη εβδομάδα
το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε ότι το ίδιο θα γίνεται και στην Ευρώπη. Υπάρχουν
κάποιες ασφαλιστικές δικλίδες ­ ουδείς μπορεί να κατοχυρώσει ένα γονίδιο, έστω
κι αν γνωρίζει τη λειτουργία του, αν δεν μπορεί να δείξει ότι σχεδιάζει κάποια
εφαρμογή γι’ αυτό, ενώ όλες οι ανακαλύψεις θα κατατίθενται στις σελίδες του
Ίντερνετ. Ωστόσο, οι επικριτές της απόφασης επισημαίνουν ότι είναι η πρώτη
φορά που δίδεται δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ανακάλυψη μάλλον, παρά για εφεύρεση
και πως ο κάτοχος της «πατέντας» ενός γονιδίου θα μπορεί να εμποδίζει άλλους
επιστήμονες να δουλεύουν μ’ αυτό.

Ώς την περασμένη εβδομάδα, ο δρ Βέντερ συμμετείχε σε μια εν πολλοίς
αλτρουιστική διεθνή συνεργασία, με τη συμμετοχή της Βρετανίας, των ΗΠΑ, της
Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιαπωνίας για τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων
των 60.000 έως 100.000 γονιδίων που υπαγορεύουν τη διαμόρφωση και τη
λειτουργία του σώματος. Τώρα προσπαθεί να φτιάξει αυτή τη βάση για τον εαυτό
του, με τη βοήθεια της Perkin-Elmer, μιας αμερικανικής εταιρείας κατασκευής
επιστημονικών εργαλείων. Τα μηχανήματα που διαθέτει, υποστηρίζει, μπορούν να
χαρτογραφήσουν σε μόλις τρία χρόνια το 97% του ανθρώπινου γονιδιώματος που
παραμένει αχαρτογράφητο. Ο δρ Βέντερ θα ξεχωρίσει και θα απομονώσει τα
κερδοφόρα γονίδια ­ τους κωδικούς του διαβήτη, των γηρατειών και όλων των
ενζύμων που κάνουν το σώμα μας να λειτουργεί ­ και θα κατοχυρώσει την
ανακάλυψή τους ως ευρεσιτεχνία. Οι άλλοι επιστήμονες θα μπορούν να τα
χρησιμοποιούν για καθαρή έρευνα, αλλά για εφαρμοσμένη έρευνα, όπως κλινικές
δοκιμές, θα απαιτείται η άδεια του δρος Βέντερ. Αν, για παράδειγμα, βρει ένα
γονίδιο που να προδιαθέτει σε κάποιας μορφής καρκίνο, όλος ο κόσμος θα πρέπει
να του πληρώνει δικαιώματα για να το χρησιμοποιεί. Όπως περίπου συνέβη στον
τομέα της πληροφορικής με τον Μπιλ Γκέητς, τη Μάικροσοφτ και το MS-DOS.