Τα συνθήματα του Μάη

Εγώ συμμετέχω, εσύ συμμετέχεις… αυτοί κερδίζουν. Μία από τις 600.000 αφίσες που φιλοτέχνησε το Μάη του ’68 το «Λαϊκό Ατελιέ, πρώην Σχολή Καλών Τεχνών»

«Η φαντασία στην εξουσία», «Ας είμαστε ρεαλιστές, ας ζητούμε το αδύνατο»,
«Προσοχή! Οι τοίχοι έχουν αυτιά, αλλά και τα αυτιά έχουν τοίχους»: τα
συνθήματα του Μάη του ’68, στο στόμα των νεαρών διαδηλωτών ή σε αφίσες στους
τοίχους, εμπεριέχουν όλη την ουτοπία, την επαναστατικότητα και το χιούμορ του
κινήματος. Συνθήματα απελευθερωτικά, μηνύματα μέσα σε μπουκάλι που ρίχνονταν
στον ωκεανό της αστικής κοινωνίας.

«Η ΕΙΡΩΝΕΙΑ αφοπλίζει το μίσος», έλεγε ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, από τους
πρωταγωνιστές του κινήματος, ενθυμούμενος εκείνο τον άγνωστο που ένα βράδυ
ανακάλυψε την άμμο καθώς ξεκολλούσε τις πλάκες του λιθόστρωτου, με άλλα λόγια
τα «πολεμοφόδια» των διαδηλωτών. Το σύνθημα, «Κάτω από το λιθόστρωτο, η
παραλία!» είχε γεννηθεί.

Τα συνθήματα του Μάη έγιναν ευρύτατα γνωστά κυρίως χάρη στις προσπάθειες ενός
εργαστηρίου της Σχολής Καλών Τεχνών που φιλοτεχνούσε μέρα-νύχτα τις αφίσες.
Χάρη στο ατελιέ αυτό, 600.000 αφίσες τοιχοκολλήθηκαν στο Παρίσι και τα
προάστιά του στο διάστημα από τον Μάιο ως τον Ιούνιο του 1968. Επειδή
θεωρούσαν πως συμμετείχαν σε ένα συλλογικό έργο, οι περισσότεροι δημιουργοί
των συνθημάτων και των αφισών αυτών διατήρησαν την ανωνυμία τους. Το μαύρο και
το άσπρο κυριαρχεί, αλλά οι εικόνες είναι δυνατές, όπως στην περίφημη αφίσα
του αστυνομικού των ειδικών δυνάμεων, των περιβόητων CRS, που υψώνει το κλομπ
προστατευόμενος πίσω από την ασπίδα του στην οποία φιγουράρει, με λευκά
γράμματα, το διάσημο «SS»: «CRS SS».

«Κηρύσσω την κατάσταση της διαρκούς ευτυχίας» και «Μην παίρνετε πια το ασανσέρ, πάρτε την εξουσία». Από τους τοίχους του Παρισιού, το Μάη του ’68

Το σύνθημα «Απαγορεύεται να απαγορεύεται», ή η αφίσα με την επιγραφή «Νέε,
ιδού το ψηφοδέλτιό σου» και τη φωτογραφία μιας πέτρας συμβολίζουν την απόρριψη
της εξουσίας που έφερε το κίνημα. Όταν ο στρατηγός Ντε Γκωλ εκφράζει την
απελπισία του για «το χάος», η απάντηση έρχεται καταλυτική μόλις τρεις ώρες
αργότερα: «Το χάος είναι αυτός, η αναρχία είμαι εγώ». Οι αφίσες γίνονται το
βασικό μέσο επικοινωνίας του κινήματος.

Αν ορισμένα συνθήματα στιγματίζουν μια κοινωνία υπερβολικά υλιστική («Μετρό,
δουλειά και νάνι») ή την αδυναμία «Να ερωτευτείς ένα ρυθμό ανάπτυξης 5%», άλλα
δοξάζουν την ουτοπία και το χιούμορ: «Το όνειρο είναι πραγματικότητα»,
«Αλλάξτε τη ζωή» – η κραυγή του Αρθούρου Ρεμπώ βγαίνει τώρα από το στόμα των
φοιτητών. Για το Βιετνάμ, ωστόσο, οι εξεγερμένοι φοιτητές πιστεύουν ότι «Η
εξουσία βρίσκεται στην κάννη του τουφεκιού». Οι φοιτητές ξεκίνησαν για να
ανατρέψουν το καπιταλιστικό σύστημα. Τελικά, βοήθησαν στα γεννητούρια μιας
άλλης κοινωνίας, της δικής μας. Σήμερα, οι αφίσες του Μάη διατηρούνται στην
Εθνική Βιβλιοθήκη του Παρισιού, όσες τουλάχιστον απ’ αυτές δεν έχουν χαθεί.
Πολλές εκθέσεις τούς έχουν κατά καιρούς αφιερωθεί και πολλές έχουν πουληθεί σε
δημοπρασίες. Η αφίσα «CRS SS» πουλήθηκε έναντι 3.500 φράγκων (190.000 δρχ.) το
1988 σε δημοπρασία στο Παρίσι. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια καρικατούρα του
στρατηγού Ντε Γκωλ πουλήθηκε έναντι 400 δολαρίων (130.000 δρχ.).

Ανάμεσα στα περισσότερα από πενήντα βιβλία για τα γεγονότα του ’68, που η
έκδοσή τους έχει αναγγελθεί με την ευκαιρία της 30ής επετείου, δύο καταγράφουν
λεπτομερώς ­ με φωτογραφίες, ημερομηνίες και τις τοποθεσίες στις οποίες
εμφανίστηκαν ­ τα γκράφιτι του γαλλικού Μάη. Πρόκειται για τα βιβλία «Ο Μάης
του ’68 προς χρήσιν των κάτω των 20 ετών» (εκδ. Actes Sud) και «Απαγορεύεται
να απαγορεύεται, οι τοίχοι του Μάη του ’68» (εκδ. L’ Esprit Frappeur). Ιδού
ένα μικρό απάνθισμα των γκράφιτι αυτών:

Το εκδικητικότερο:

«Σταλινικοί, οι γιοι σας είναι μαζί μας».

Το πιο κοσμικό:

«Πώς να σκεφτεί κανείς στη σκιά μιας εκκλησίας;».

Το πιο εξαγνιστικό:

«Η μπουρζουαζία δεν έχει άλλη ηδονή από το να τις καταστρέφει όλες».

Το πιο ακραίο:

«Η μικρή υποχώρηση είναι μεγάλη συνθηκολόγηση».

Το πιο επικούρειο:

«Ξεκουμπώνετε το μυαλό σας τόσο συχνά όσο και το πανταλόνι σας».

Το πιο προληπτικό:

«Τα CRS με πολιτικά παρακαλούνται βγαίνοντας να προσέχουν το σκαλοπάτι».

Το πιο οργισμένο:

«Βάλτε έναν μπάτσο κάτω από τη μηχανή σας».

Το πιο αισιόδοξο:

«Στην Γαλλία υπάρχουν 38.000 κομμούνες (κοινότητες)… Είμαστε στη δεύτερη».

Το πιο αντι-οικονομικό:

«Η οικονομία είναι τραυματισμένη, άστε την να ψοφήσει!».

Το πιο αναρχικό:

«Ούτε Θεό ούτε αφέντη. Ο Θεός είμαι εγώ».

Το πιο εξομολογητικό:

«Εχω κάτι να πω, αλλά δεν ξέρω τι».

Το πιο φρενήρες:

«Απολαύστε χωρίς φρένο».

Το πιο πολιτικό:

«Εκλογές, παγίδα για μαλάκες!».

Το πιο ελευθέριο:

«Πάρτε τις επιθυμίες σας για πραγματικότητα».

Το πιο αντικαταναλωτικό:

«Χάσου, αντικείμενο!».

Το πιο μαρξιστικό:

«Είμαι μαρξιστής της τάσης του Γκρούτσο».

Το πιο ερωτικό:

«Όσο περισσότερο κάνω επανάσταση, τόσο περισσότερο θέλω να κάνω έρωτα».