ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ Πέντε μέτρα-φωτιά για την απασχόληση

Χρήστος Πρωτόπαπας: «Ως συνδικαλιστής ανήκα σ’ εκείνη τη γενιά που άλλαξε ριζικά το συνδικαλιστικό κίνημα, που έφερε τη λογική της ενεργούς παρέμβασής του στις εξελίξεις, που αξιοποίησε τον κοινωνικό διάλογο, που συνέδεσε τα συνδικάτα με την επιστήμη, την έρευνα, την τεχνολογία. Πιστεύω ακράδαντα πως αυτά τα μέτρα θα δημιουργήσουν απασχόληση, θα ωφελήσουν τον εργαζόμενο»

Τα πέντε μέτρα-φωτιά που αφορούν τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις (ελαστικό
ωράριο, μερική απασχόληση στο Δημόσιο, αντικίνητρα στην απασχόληση
συνταξιούχων, μειωμένοι μισθοί σε ανέργους που προσλαμβάνονται, Ράμπο για την
εργασία) αναλύει ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Χρ.
Πρωτόπαπας σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».

Ο κ. Πρωτόπαπας εξηγεί τους λόγους που οδήγησαν την κυβέρνηση στην κατάρτιση
του νομοσχεδίου για τις αλλαγές στα εργασιακά ενώ παράλληλα:

*Τονίζει ότι δεν πρόκειται η κυβέρνηση να αλλάξει το υφιστάμενο καθεστώς των
ομαδικών απολύσεων.

*Αποκαλύπτει ότι όσοι συνταξιούχοι έχουν σύνταξη πάνω από 300.000 δρχ. και
συνεχίζουν να εργάζονται θα πληρώνουν αυξημένη φορολογία και κρατήσεις.

*Υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με το 8ωρο ή τις 40 ώρες την εβδομάδα με
τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας.

*Παρατηρεί ότι το μέτρο της διευθέτησης του χρόνου εργασίας αποσκοπεί στην
προστασία των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και με τη διεύρυνση της
ανταγωνιστικότητας θα διευκολυνθούν νέες επενδύσεις και νέες προσλήψεις.

*Αναφέρει ότι θα παρέχεται η δυνατότητα στις περιοχές με υψηλή ανεργία να
πληρώνονται οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι με μισθούς της Εθνικής Γενικής
Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας μόνο όμως για τον πρώτο χρόνο της εργασίας τους.

*Ανακοινώνει τη σύσταση ενός ειδικού σώματος προστασίας της απασχόλησης το
οποίο θα λειτουργεί ελεγκτικά σε όλη την επικράτεια με στόχο να εφαρμόζει την
εργατική νομοθεσία και τις συμβάσεις.

*Επιμένει στην πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση σημειώνοντας ότι «δεν
υπάρχει

λόγος να κυβερνάμε, αν δεν

μπορούμε να εφαρμόσουμε το πρόγραμμά μας».

Το πλήρες κείμενο της συνεντευξης του υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών
Ασφαλίσεων έχει ως εξής.

ΕΡ.: Γιατί προχωράτε σε αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις. Ποιος είναι ο στόχος
αυτής της παρέμβασης;

ΑΠ.: Ζούμε σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών στην παραγωγή, στην οργάνωση και στις
συνθήκες εργασίας. Επαγγέλματα χάνονται, αλλά και νέα δημιουργούνται, η γνώση
αποκτά κυρίαρχο ρόλο, ο ανταγωνισμός ξεπερνά τα εθνικά σύνορα, οι έννοιες
«χώρος» και «χρόνος» εργασίας διαφοροποιούνται ριζικά. Το δίλημμα είναι:
επιθετική και έγκαιρη προσαρμογή ή ανεργία; Την καθυστέρηση της απάντησης τη
βιώνουμε ήδη. Μακροχρόνια ανεργία και κύρια στους νέους, στις γυναίκες, στους
εργαζόμενους με χαμηλά προσόντα. Έχουμε λοιπόν ανάγκη από ένα νέο πρότυπο
εργασίας που θα βοηθά την προσαρμογή του εργαζομένου στις σημερινές συνθήκες
που θα δημιουργεί περισσότερη απασχόληση.

ΕΡ.: Η ευελιξία νομίζετε είναι ικανή να δημιουργήσει το νέο πρότυπο; Γιατί
μόνο σ’ αυτή έχει επικεντρωθεί η συζήτηση.

ΑΠ.: Ναι, πράγματι, δημιουργούμε «ευελιξίες» στην εργασία. Αλλά συνδέοντας
αυτές με τα μέτρα που παίρνουμε με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Απασχόληση
(π.χ. επιδοτήσεις νέων θέσεων εργασίας, αναβάθμιση επαγγελματικής κατάρτισης)
προσδοκούμε να διευκολύνουμε την είσοδο των ανέργων στην παραγωγή, να
καταπολεμήσουμε τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό σε ευαίσθητες ομάδες
του πληθυσμού.

Ας σταματήσουμε επιτέλους να βλέπουμε την πραγματικότητα μόνο με την οπτική
γωνία των «εντός των τειχών». Υπάρχει η ανεργία, η ανασφάλεια, η προσδοκία σε
εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Και οφείλουμε να ανταποκριθούμε.

Σ’ όλη την Ευρώπη εξάλλου γίνεται σήμερα αυτή η προσαρμογή. Και μην ξεχνάτε
πως αν εμείς δεν ρυθμίσουμε το νέο αυτό πρότυπο, οι ευελιξίες ­ όπως ήδη
γίνεται ­ θα προωθηθούν στην πράξη βίαια και μονόπλευρα από την εργοδοσία, με
τη μέθοδο των προσωπικών-εκβιαστικών συμφωνιών. Ευελιξία με ασφάλεια λοιπόν.
Αλλιώς ζημιωμένοι θα είναι οι ίδιοι εργαζόμενοι.

ΕΡ.: Τα εργατικά συνδικάτα διαφωνούν με τις επιλογές αυτές της κυβέρνησης. Πώς
το σχολιάζετε;

ΑΠ.: Όταν ξεκινούν αλλαγές θα υπάρξουν και διαφωνίες μεταξύ κυβέρνησης και
συνδικάτων. Λογικό είναι σε πρώτη φάση. Θα επιχειρήσουμε μ’ έναν ανοιχτό και
ειλικρινή διάλογο να δημιουργήσουμε όρους κατανόησης και συναίνεσης.

ΤΟ ΟΚΤΑΩΡΟ

ΕΡ.: Γιατί προχωράτε στη διευθέτηση του χρόνου εργασίας; Θα δουλεύουμε τελικά
9 και 10 ώρες την ημέρα; Πολλοί μιλούν για κατάργηση του 8ώρου.

ΑΠ.: Δεν υπάρχει πρόβλημα για το 8ωρο ή τις 40 ώρες την εβδομάδα. Απλώς
δίνουμε τη δυνατότητα όταν μία επιχείρηση αντιμετωπίζει προβλήματα
προσαρμογής, έκτακτες παραγγελίες ή ειδικές εποχικές ανάγκες, να μπορεί το
ωράριο εργασίας να αυξάνεται κατά 1 ή με συμφωνία με τα σωματεία κατά 2 ώρες
ημερησίως και έως 48 την εβδομάδα. Και αυτό προκειμένου η επιχείρηση να μπορεί
να ανταποκριθεί ευκολότερα στα προβλήματα, να κερδίσει αγορές, να επιβιώσει
στον ανταγωνισμό.

Φυσικά ορίζουμε σαφώς το πώς και πότε θα «επιστραφούν» οι ώρες αυτές (εντός
4μήνου ή όταν υπάρχει συμφωνία με το σωματείο εντός 12μήνου) με τη μορφή
μειωμένου ωραρίου εργασίας ή αυξημένης αμειβόμενης αδείας. Εξάλλου η
επιχείρηση θα επιβάλλεται να «αναγγέλλει» όλο το πρόγραμμα διευθέτησης στην
αντίστοιχη Επιθεώρηση Εργασίας, ώστε το ωράριο να μην καταστρατηγείται και ο
απαραίτητος έλεγχος να διευκολύνεται.

Επισημαίνω, επίσης, ότι με προεδρικό διάταγμα που έχουμε έτοιμο θα καθιερωθούν
οι όροι ώστε η διευθέτηση να συνδέεται με όλα τα αναγκαία μέτρα για την
προστασία της υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων.

ΕΡ.: Οι εργαζόμενοι όμως τι θα κερδίσουν από το ελαστικό αυτό ωράριο; Η ΓΣΕΕ
ισχυρίζεται πως θα υπάρξει και μείωση του εισοδήματός τους λόγω της κατάργησης
των υπερωριών.

ΑΠ.: Μα δεν θα στηρίξουμε την πολιτική μας στη λογική της υπερωρίας, που σε
τελική ανάλυση το ίδιο το εργατικό κίνημα χρόνια τώρα καταπολεμά. Κοιτάξτε. Οι
ελληνικές επιχειρήσεις κινδυνεύουν, αν δεν γίνουν ανταγωνιστικές. Οι ίδιοι οι
εργαζόμενοι βιώνουν τις συνέπειες του κλεισίματος, των μαζικών απολύσεων, των
διαθεσιμότητων όταν υπάρχει απόθεμα που δεν πουλιέται. Τις συνέπειες
προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε με το μέτρο αυτό. Να προστατεύσουμε τις
υφιστάμενες θέσεις εργασίας και με τη διεύρυνση της ανταγωνιστικότητας να
διευκολύνουμε νέες επενδύσεις και νέες προσλήψεις. Να περιορίσουμε ακόμη τις
διαθεσιμότητες. Μην ξεχνάτε ακόμη πως οι εργαζόμενοι μπορούν με τις συμφωνίες
που προβλέπονται να διεκδικούν μέρος της οικονομικής ωφέλειας που με
διευθέτηση επιτυγχάνεται.

Και, τέλος, ας σκεφθούμε πως υπάρχουν και εργαζόμενοι ή επαγγέλματα που
χρειάζονται ένα πρότυπο ζωής με περισσότερο συγκεντρωμένο τον ελεύθερο χρόνο
τους, ώστε να μπορεί να γίνεται και ποιοτική αξιοποίησή του.

ΤΟ ΠΑΡΤ – ΤΑΪΜ

ΕΡ.: Τι ακριβώς προωθεί η ρύθμιση για τη μερική απασχόληση; Θ’ αλλάξει το
εργασιακό καθεστώς στον ευρύτερο δημόσιο τομέα;

ΑΠ.: Όχι η ρύθμιση δεν αφορά τους ήδη εργαζόμενους. Αφορά μόνο νέες θέσεις
εργασίας, για νέες ανάγκες που δημιουργούνται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα,
στις ΔΕΚΟ. Μιλάμε λοιπόν για πρόσθετη απασχόληση, θέσεις εργασίας, κυρίως νέων
ανθρώπων που σήμερα είναι άνεργοι. Και αυτές θα καθορίζονται με συλλογικές
συμβάσεις, με συμφωνίες μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Δεν επιβάλλουμε
τίποτε. Δημιουργούμε όμως ένα πλαίσιο που επιτρέπει τη συλλογική
διαπραγμάτευση και στον τομέα αυτό. Κάτι που σήμερα δεν ήταν, με τις ισχύουσες
διατάξεις, δυνατό.

ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡ.: Μιλάτε για ειδικές ρυθμίσεις σε περιοχές με υψηλή ανεργία. Μερικοί όμως
αντιδρούν. Τι ακριβώς μέτρα παίρνει το υπουργείο Εργασίας;

ΑΠ.: Θα δίνεται η δυνατότητα με κοινή υπουργική απόφαση στις περιοχές
ιδιαίτερα υψηλής ανεργίας (κυρίως εκεί όπου επιτυγχάνονται τα Τοπικά Σύμφωνα
Απασχόλησης) να πληρώνονται οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι με μισθούς της
Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, για τον πρώτο και μόνο χρόνο της
εργασίας τους. Είναι μέτρο που φιλοδοξεί να δημιουργήσει κίνητρα για
περισσότερες επενδύσεις και δημιουργία θέσεων εργασίας εκεί όπου η ανεργία
παίρνει κυριολεκτικά εφιαλτικές διαστάσεις.

Τονίζω και πάλι ότι το μέτρο θα αφορά μόνο τις νέες προσλήψεις και θα ληφθεί
μέριμνα-όρος για να μην προηγούνται αντίστοιχες απολύσεις.

ΟΙ «ΡΑΜΠΟ»

ΕΡ.: Και με τις Επιθεωρήσεις Εργασίας;

ΑΠ.: Δημιουργούμε ένα νέο Σώμα, μια Υπηρεσία Προστασίας της Απασχόλησης, που
φιλοδοξεί να αναβαθμίσει ποιοτικά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους.
Μια υπηρεσία που θα στελεχωθεί με ειδικούς και έμπειρα στελέχη και θα μπορεί
να λειτουργεί ελεγκτικά σε όλη την επικράτεια. Πρόθεσή μας, το ξεκαθαρίζουμε,
είναι να επιβάλουμε απαρέγκλιτα την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και των συμβάσεων.

Χωρίς την ποιοτική αυτή αναβάθμιση η νέα ρύθμιση που επαγγελλόμαστε δεν μπορεί
να λειτουργήσει. Θα επικρατήσει εργασιακή ζούγκλα. Δεν υποκαθιστούμε τον ρόλο
της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Το Σώμα αυτό θα λειτουργήσει παράλληλα, σε
συνεργασία μαζί της, με τις σημερινές Επιθεωρήσεις. Όμως η κατάσταση σήμερα
έχει φτάσει σε αρνητικό σημείο. Η ποιοτική αυτή κίνηση πρέπει να προχωρήσει.
Γιατί αισθάνομαι πραγματικά άσχημα όταν γνωρίζω ότι έχουμε ένα από τα καλύτερα
π.χ. νομοθετικά πλαίσια για την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας στην Ευρώπη
και δεν μπορούμε να ελέγξουμε αποτελεσματικά την εφαρμογή του.

ΕΡ.: Θα σημειωθούν τελικά αλλαγές στις ομαδικές απολύσεις;

ΑΠ.: Όχι, κατηγορηματικά όχι. Δεν θα αλλάξουμε το όριο του 2%. Τα θέματα των
αναδιαρθρώσεων πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε μέσα από τις διαδικασίες του
διαλόγου στο πλαίσιο του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος.

ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ

ΕΡ.: Με την απασχόληση των συνταξιούχων τι σκέπτεστε; Τι μέτρα θα παρθούν;

ΑΠ.: Θα τεθούν αντικίνητρα για την απασχόληση των συνταξιούχων. Δεν
αναφερόμαστε βέβαια στους χαμηλοσυνταξιούχους. Αυτοί θα εξαιρεθούν. Όσοι
συνταξιούχοι όμως έχουν μηνιαίο εισόδημα που ξεπερνά τις 300.000 δρχ. θα
πληρώνουν αυξημένη φορολογία και κρατήσεις, εφόσον συνεχίζουν να εργάζονται.

Πρέπει να πάρουμε μέτρα που θα ευνοήσουν την είσοδο των νέων ανθρώπων στην
παραγωγή και αυτό κάνουμε. Η ανεργία στη νεολαία αγγίζει το 27%. Ένα εφιαλτικό
ποσοστό, που υπονομεύει το μέλλον της κοινωνίας μας. Ελπίζουμε λοιπόν στην
κατανόηση και στήριξη της κοινωνίας γι’ αυτό το μέτρο.

ΕΡ.: Και καλά όλα αυτά. Με το περίφημο κοινωνικό πρόσωπο του ΠΑΣΟΚ τι γίνεται;

ΑΠ.: Μα μόλις προχθές παρουσιάσαμε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Απασχόληση.
Να σας θυμίσω τα πρόσφατα μέτρα:

*350 δισ. δρχ. για να δημιουργηθούν 200.000 θέσεις εργασίας για νέους 20 – 27
ετών μέσα στην τριετία 1998 – 2000.

*1.500 θέσεις εργασίας για μακροχρονίως ανέργους άνω των 58 ετών το ’98.

*10.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας για μακροχρονίως ανέργους το ’98.

*70 δισ. δρχ. για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού (ΑΜΕΑ,
εξαρτημένα άτομα, παλιννοστούντες).

*Μέτρα κοινωνικής προστασίας και επανένταξής τους, για εργαζομένους που
υφίστανται μαζικές απολύσεις.

*Το ΕΚΑΣ στους χαμηλοσυνταξιούχους.

*Δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των μακροχρονίως ανέργων.

*Ο ΟΓΑ, ταμείο κύριας σύνταξης για τους αγρότες.

Σχεδιάζουμε τώρα να χρηματοδοτήσουμε από το ΕΚΤ και νέα μέτρα, νέα
προγράμματα, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις κοινωνικής εργασίας όπως είναι:

*Η επέκταση του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι», για ηλικιωμένους σε 102 δήμους.

*Η δημιουργία 100 νέων βρεφονηπιακών σταθμών στους δήμους.

*Η πρακτική άσκηση νέων ανέργων πτυχιούχων σε τράπεζες και επιχειρήσεις.

Κι όλα αυτά σε μια δύσκολη εποχή στην οικονομία με περιορισμένους πόρους στη
διάθεσή μας. Σίγουρα πολλά πρέπει να γίνουν ακόμα, η κοινωνία μας έχει πολλές
ανάγκες. Όμως υπάρχει ήδη και το κοινωνικό πρόσωπο. Δημιουργούμε και
ενισχύουμε τον ιστό ασφαλείας που θα εμποδίσει τον αποκλεισμό και το κοινωνικό περιθώριο.

ΔΙΧΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΣΚΕ

ΕΡ.: Η ΠΑΣΚΕ όμως διαμαρτύρεται. Υπάρχει και η λεγόμενη «αριστερά» τάση της,
που καταγγέλλει την κυβέρνηση. Υπάρχει και η εσωκομματική αντιπολίτευση. Πώς
θα αντιμετωπίσετε την κατάσταση;

ΑΠ.: Στην Ελλάδα μάς αρέσει ο αυτοπροσδιορισμός πάντως. Με ευκολία ήμασταν
χθες «κεντρώοι», σήμερα «αριστεροί». Τέλος πάντων. Κοιτάξτε. Θεωρώ αναγκαίο το
να υπάρχουν και να κατατίθενται διαφορετικές απόψεις. Χρειαζόμαστε στο ΠΑΣΟΚ
τον διάλογο και τη σύνθεση των απόψεων με τη συμβολή όλων, για να μη γίνουμε
δύο κόμματα στη «συσκευασία του ενός». Κάποιες στιγμές όμως αποφασίζουμε. Ε,
μετά σαφώς δεν μπορώ να συμφωνήσω με ορισμένους που αρέσκονται στο σπορ της
καταγγελίας, των εύκολων λύσεων, της φθοράς των πάντων. Πού οδηγούνται έτσι;
Ποιες είναι οι εναλλακτικές λύσεις που προβάλλουν;

Προσφέρουν όμως κακή υπηρεσία επίσης εκείνοι που, άμεσα συνδεδεμένοι με
εσωκομματικές σκοπιμότητες, διχάζουν την ΠΑΣΚΕ και οδηγούν στην οπισθοδρόμηση
το συνδικαλιστικό κίνημα, στις ξεπερασμένες και αδιέξοδες λογικές προηγούμενων
δεκαετιών.Αριστερά όμως δεν είναι η συντήρηση, η άρνηση της πραγματικότητας, η
αποχή από τις εξελίξεις. Αυτή είναι η συντηρητική πολιτική. Δεν θα αμυνθούμε.
Εμείς δεν επιλέγουμε να «φρουρούμε μισογκρεμισμένα και χορταριασμένα κάστρα».
Εμείς θα δώσουμε τη μάχη στα νέα πεδία. Εκεί όπου κρίνεται το μέλλον.

ΑΤΑΛΑΝΤΕΥΤΑ

ΕΡ.: Τελικά πείτε μου. Βρίσκεται η κυβέρνηση σε ομηρεία;

ΑΠ.: Πλανώνται πλάνην οικτράν όσοι νομίζουν κάτι τέτοιο. Σας επαναλαμβάνω. Θα
προχωρήσουμε αταλάντευτα στην πολιτική μας, στα διαρθρωτικά μέτρα που έχει
ανάγκη η χώρα, η κοινωνία μας. Έχουμε γι’ αυτό την εντολή του ελληνικού λαού.
Να πάμε στην ΟΝΕ με ενωμένη την κοινωνία μας.

Θα συζητήσουμε και πάλι στο ΠΑΣΟΚ. Θα συζητήσουμε στην Κεντρική Επιτροπή, στην
Κοινοβουλευτική Ομάδα επιδιώκοντας συναινέσεις για ευρύτερη αποδοχή και
συμμετοχή στην πορεία μας. Όμως μετά τις συζητήσεις και τις αποφάσεις έρχονται
και οι πράξεις. Θα προχωρήσουμε. Κι ο καθένας ας πράξει ό,τι νομίζει. Δεν
υπάρχει κανένας λόγος να κυβερνάμε, αν δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε το
πρόγραμμά μας.

ΕΡ.: Και μια τελευταία ερώτηση. Σας κατηγορούν και προσωπικά γιατί ως πρώην
συνδικαλιστής στηρίζετε αυτά τα μέτρα. Τι απαντάτε;

ΑΠ.: Στηρίζω ό,τι επιβάλλει το πιστεύω μου, η συνείδησή μου, οι θέσεις μου για
το αύριο της κοινωνίας μας. Μην ξεχνάτε ότι ως συνδικαλιστής ανήκα σ’ εκείνη
τη γενιά που άλλαξε ριζικά το συνδικαλιστικό κίνημα, που έφερε τη λογική της
ενεργούς παρέμβασής του στις εξελίξεις, που αξιοποίησε τον κοινωνικό διάλογο,
που συνέδεσε τα συνδικάτα με την επιστήμη, την έρευνα, την τεχνολογία.

Πιστεύω ακράδαντα πως αυτά τα μέτρα θα δημιουργήσουν απασχόληση, θα ωφελήσουν
τον εργαζόμενο. Γι’ αυτό και τα στηρίζω, ανοιχτά, ενεργά και υπεύθυνα. Δεν μ’
άρεσε ποτέ εξάλλου η υποκρισία, το «ημίφως».

Η θητεία μου αυτή είναι για μένα, ξέρετε, ένα στοίχημα ζωής.