Ταξίδι στον χωρόχρονο

Ο Αϊνστάιν είχε δίκιο: η Γη παρασύρει τον χώρο και τον χρόνο γύρω από τον
εαυτό της καθώς περιστρέφεται, όπως προέβλεψε πριν από 80 χρόνια με τη Θεωρία
της Σχετικότητας. Σύμφωνα με προχθεσινή ανακοίνωση της NASA, μία διεθνής ομάδα
επιστημόνων ­ ανάμεσά τους και ένας Έλληνας ερευνητής της Αμερικανικής
Υπηρεσίας Αεροναυπηγικής και Διαστήματος ­ απέδειξε πως τα πράγματα είναι όπως
τα είχε πει ο μεγάλος φυσικός.

Ερρίκος Παυλής. Ο Έλληνας ερευνητής της NASA εργάστηκε τέσσερα χρόνια για την απόδειξη ενός φαινομένου που προβλέπει η Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν

ΟΙ επιστήμονες, που ξεκίνησαν τις έρευνές τους πριν από τέσσερα χρόνια,
κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα μελετώντας τις μεταβολές στις τροχιές δύο
γεωδυναμικών δορυφόρων, των Lageos Ι, που ανήκει στη NASA, και Lageos ΙΙ, της
NASA και της Ιταλικής Διαστημικής Υπηρεσίας.

Ο Ερρίκος Παυλής, ερευνητής στο Ενιαίο Κέντρο Τεχνολογίας Γήινων Συστημάτων
της NASA και του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, είναι υπεύθυνος του προγράμματος
μαζί με τον Ιταλό Ιγκνάτσιο Τσιουφολίνι. Ο 45χρονος επιστήμονας, που βρέθηκε
για λίγες ημέρες στην Αθήνα, εξηγεί στα «ΝΕΑ» τη μέθοδο που χρησιμοποίησαν για
την απόδειξη του φαινομένου: «Η απόσταση των δύο αυτών δορυφόρων από τη Γη
μετράται με παλμούς λέιζερ. Δηλαδή, στέλνουμε έναν παλμό στο διάστημα, αυτός
αντανακλάται από τον δορυφόρο και επιστρέφει στη Γη. Γνωρίζοντας την ταχύτητα
του φωτός και μετρώντας τον χρόνο, στον οποίο ο παλμός διανύει την απόσταση,
υπολογίζουμε την ακριβή απόσταση των δορυφόρων από τη Γη».

Οι δύο αυτοί δορυφόροι είναι ιδανικοί για αυτήν τη μελέτη, καθώς έχουν
ιδιαίτερα σταθερή τροχιά. Μελετώντας τα δεδομένα τεσσάρων χρόνων, οι
επιστήμονες παρατήρησαν πως το επίπεδο της τροχιάς των δορυφόρων μετακινείται
πάνω στον Ισημερινό κατά δύο μέτρα τον χρόνο, κάτι δηλαδή που έπρεπε να
συμβαίνει σύμφωνα με τη Θεωρία της Σχετικότητας. Αυτή η μετακίνησή τους
μάλιστα δεν έχει καμία σχέση με αυτήν που προκαλείται λόγω του πεδίου
βαρύτητας της Γης. Η απόδειξη αυτή έχει περιθώριο λάθους 20%, επειδή τα
δεδομένα που έχουν αναλυθεί είναι περιορισμένου χρονικού διαστήματος. Για αυτό
και το πρόγραμμα θα συνεχιστεί για μερικά χρόνια ακόμα. Η NASA σκοπεύει να
στείλει στο Διάστημα το διαστημόπλοιο Gravity Probe Β, το 2000, κόστους 500
εκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο να μειώσει το περιθώριο λάθους της απόδειξης
του φαινομένου σε ποσοστό μικρότερο του 1%.

Το φαινόμενο της μετακίνησης του χώρου και του χρόνου λόγω της περιστροφής της
Γης είναι ένα από τα τελευταία κομμάτια της Θεωρίας του Αϊνστάιν, που δεν είχε
αποδειχθεί έως τώρα. Η απόδειξή του δεν έχει πρακτικές εφαρμογές στην
καθημερινή μας ζωή, όπως λέει ο κ. Παυλής, έχει όμως σημασία κυρίως για τις
επιστήμες της Φυσικής και της Γεωδαισίας.

«Η Θεωρία της Σχετικότητας προβλέπει πως μεγάλες περιστρεφόμενες μάζες, όπως
τα ουράνια σώματα, παρασύρουν τον χωρόχρονο γύρω από τον εαυτό τους κατά την
περιστροφή τους», τονίζει ο κ. Παυλής. «Φανταστείτε μία μπάλα του μπόουλινγκ
που κινείται μέσα σε ένα πυκνό υγρό, όπως το μέλι. Καθώς η μπάλα γυρνά,
παρασύρει το μέλι γύρω της και οτιδήποτε αιωρείται μέσα στο μέλι. Καθώς λοιπόν
περιστρέφεται η Γη, τραβά μαζί της τον χώρο και τον χρόνο γύρω της, μαζί με
ό,τι κινείται σε αυτό το πεδίο. Για αυτό και αλλάζει η τροχιά των δορυφόρων,
που βρίσκονται κοντά στη Γη».

Ο κ. Παυλής συμμετέχει σε πολλά ακόμα προγράμματα της NASA, όπου εργάζεται
στον τομέα της Διαστημικής Γεωδαισίας από το 1989, στο Διαστημικό Κέντρο
Πτήσεων Γκόνταρντ του Μέριλαντ. Σήμερα, ο Έλληνας επιστήμονας θα μεταβεί στη
Ρώμη, όπου θα ανακοινωθούν επίσημα τα αποτελέσματα της μελέτης σε συνέντευξη
Τύπου, που θα γίνει στο Ιταλικό Εθνικό Κέντρο Ερευνών.

Ο σχεδιαστής του Μουσείου Επιστήμης στη Βοστώνη, Ντικ Σέφιλντ, σκαρφαλώνει σε
μία μικρογραφία του Έβερεστ (διαστάσεων 4Χ5 μέτρα), λίγο πριν από τα εγκαίνια
της έκθεσης για την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας του Ντέιβιντ Μπρασίαρ «Έβερεστ».

Κέντρο Καταπολέμησης Κουνουπιών δημιούργησε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σερρών
στο νομό. Είναι το πρώτο που δημιουργείται στην Ελλάδα, με τη συνδρομή ειδικών
επιστημόνων, Ελλήνων και ξένων, στα πρότυπα αντίστοιχων κέντρων της Αμερικής
και της Ευρώπης. Οι αρμόδιοι ελπίζουν πως θα αποτελέσει πιλότο για όλους τους
νομούς της χώρας που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τα κουνούπια. Πληροφορίες στα
τηλέφωνα (0321) 22290 και 24518.

ΧΩΡΙΖΕΙ το διασημότερο ζευγάρι δημιουργών ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Ο Ρόμπιν
Μίλερ (αριστερά στη φωτογραφία), ένας από τους εγκεφάλους πίσω από το Myst και
το Riven, δύο από τους θρυλικότερους τίτλους CD-ROM, εγκαταλείπει την Cyan,
την εταιρεία που ίδρυσε μαζί με τον αδελφό του Ραντ.

Ο 31χρονος Ρόμπιν θα συνεχίσει την καριέρα του στη βιομηχανία του
κινηματογράφου. Ο λόγος; «Συνειδητοποίησα πως τα στενά όρια ενός ηλεκτρονικού
παιχνιδιού δεν μου επιτρέπουν να πω μια ιστορία όσο καλά θα μπορούσα σε μία
ταινία», εξηγεί ο ίδιος στην εφημερίδα «San Francisco Chronicle». Έτσι, μαζί
με τρεις παλιούς του συναδέλφους στην Cyan και τον αδελφό του, ίδρυσαν μία νέα
εταιρεία, αφήνοντας το απομονωμένο Spocane, όπου γεννήθηκε το Myst και
μετακόμισαν στο Σαν Φρανσίσκο. Εκεί ετοιμάζουν δύο φιλμ, τα οποία θα πουλήσουν
σε ένα από τα μεγάλα στούντιο του Χόλιγουντ, όταν θα είναι σχεδόν
ολοκληρωμένα, ώστε να διαφυλάξουν την αρχική τους ιδέα. Ο λόγος για τη
μετακόμισή τους σε μία μεγάλη πόλη, έπειτα από τόσα χρόνια απομόνωσης, είναι
«επειδή όλοι οι άνθρωποι, το ταλέντο των οποίων θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε,
βρίσκονται στην πόλη και όχι στα δάση της Ουάσιγκτον».

Μία από τις δύο ταινίες θα είναι προϊόν των υπολογιστών. «Θέλω χαρακτήρες που
μπορούν να εκφράζουν συναισθήματα και που θα συνδυάζουν χαρακτηριστικά
ανθρώπων και ζώων, αλλά με γιγαντιαίες διαστάσεις. Δηλαδή κάτι σαν τους
δεινοσαυρους του “Τζουράσικ Παρκ” αλλά πιο ανθρώπινους». Η μόνη ομοιότητα με
το Myst θα είναι ότι διαδραματίζεται σε ένα φανταστικό κόσμο.

Εκπρόσωπος της Cyan, από την άλλη μεριά, δήλωσε πως η εταιρεία σκοπεύει να
συνεχίσει να αναπτύσσει τους κόσμους του Myst και του Riven, εκδίδοντας ίσως
περισσότερα βιβλία, παιχνίδια, καθώς και μία ταινία.

ΤΟ ΠΙΟ πολύτιμο βιβλίο Φυσικής Ιστορίας, αξίας τεσσάρων εκατομμυρίων δολαρίων,
επεστράφη τελικά στον νόμιμο ιδιοκτήτη του, ύστερα από μια διεθνή αστυνομική
επιχείρηση για την σύλληψη εκείνου που το έκλεψε από την Εθνική Βιβλιοθήκη της
Ρωσίας, χωρίς να γίνει αντιληπτός. «Τα πουλιά της Αμερικής», το
εικονογραφημένο λεύκωμα του John James Audubon, έχει τυπωθεί μόνο σε 100
αντίτυπα σε ολόκληρο τον κόσμο και περιέχει 400 γραβούρες, η κάθε μία απο τις
οποίες έχει διάσταση ενός μέτρου και 67 εκατοστών.

Το βιβλίο είχε κλαπεί φύλλο-φύλλο, τον Νοέμβριο του 1995, και δράστης
απεδείχθη πως ήταν ο «διάσημος» και παγκοσμίως γνωστός κλέφτης έργων τέχνης,
Αλεξάντρ Μαμόντοβ.

Οι αρχές της Ρωσίας δεν αντελήφθησαν την κλοπή παρά εβδομάδες αργότερα, ενώ ο
κλέφτης, που συνελήφθη πρόσφατα ­ ζούσε στη Γερμανία ­ είχε μεταφέρει τις
σελίδες του βιβλίου στο Βερολίνο, με σκοπό να το πουλήσει αφήνοντας μάλιστα
ένα τηλέφωνο επικοινωνίας στην Αμερική.

Εκεί το εντόπισαν οι ειδικοί έργων τέχνης και αφού επιβεβαίωσαν τη γνησιότητά
του, επέστρεψαν τον εθνικό αυτό θησαυρό στην Βιβλιοθήκη.

Ο Audubon εξέδωσε 200 αντίτυπα του βιβλίο του «Τα πουλιά της Αμερικής» στην
περίοδο από το 1827 έως και 1838. Οι γκραβούρες ήταν ζωγραφισμένες σε μέγεθος
τέτοιο που να επιτρέπει την απεικόνιση των πουλιών στις πραγματικές τους
διαστάσεις.

Ωστόσο, μέχρι να ολοκληρωθεί η παραγωγή τους, τα μισά από τα βιβλία είχαν
καταστραφεί. Ειδικοί βιβλιοθοικονόμοι στο Λονδίνο εκτιμούν πως στη Μεγάλη
Βρετανία σώζονται μόνο 10 αντίτυπα, σε καλή κατάσταση, και αυτά φυλάσσονται σε
ασφαλείς και απρόσιτες αίθουσες βιβλιοθηκών.

Τρία αντίτυπα βρίσκονται στη Ρωσία, δύο στο St Petersburg και δύο στη Μόσχα.

Η επιστροφή του τρίτου, μετά την περιπετειώδη κλοπή του, θεωρήθηκε μεγάλο
ευεργέτημα για τον πολιτισμό της Ρωσίας, καθώς πρόκειται για ένα μοναδικό
κομψοτέχνημα με ανεκτίμητη αξία.

«Πραξικόπημα του Έλληνα εκπροσώπου στην ειδική επιτροπή της Ευρωπαϊκής
Ένωσης» καταγγέλλει η Greenpeace, με το οποίο άνοιξε ο δρόμος για την εισαγωγή
και καλλιέργεια στην Ευρώπη τού γενετικά μεταλλαγμένου καλαμποκιού της
εταιρείας Monsanto. «Η ψήφος της Ελλάδας ήταν αυτή που έκρινε το τελικό
αποτέλεσμα», η οποία «δεν απηχούσε το πνεύμα σχετικής απόφασης της Εθνικής
Διυπουργικής Επιτροπής, την προηγουμένη της ψηφοφορίας».

Διαμαρτύρεται η Ελληνική Εταιρεία Επιστημόνων Η/Υ και Πληροφορικής
(ΕΠΥ) για τις εξετάσεις του υπουργείου Παιδείας για την εγγραφή καθηγητών
Πληροφορικής στην Επετηρίδα πτυχιούχων Πληροφορικής ΑΕΙ-ΤΕΙ. Κι αυτό γιατί,
σύμφωνα με την ΕΠΥ, όσοι έχουν πτυχίο πληροφορικής ΑΕΙ δεν έχουν δικαίωμα
συμμετοχής στον διαγωνισμό πρόσληψης, σε αντίθεση με «εκατοντάδες πτυχιούχους
άλλων τμημάτων».

Νέο χορηγό βρήκε το πρόγραμμα του WWF Ελλάς για την προστασία λαγγόνας –
νανόχηνας στον υγρότοπο του Έβρου: τη Βιομηχανία Επεξεργασίας Ξύλου «Ακρίτας
Α.Ε.», που αναλαμβάνει τη χορηγία μέχρι το 2000. Στόχοι του προγράμματος είναι
η διατήρηση και η αύξηση του πληθυσμού των δύο ειδών, η αναβάθμιση των
βιοτόπων τους και η εκπόνηση ενός εθνικού σχεδίου δράσης για την προστασία τους.

Μέχρι τις 30 Απριλίου θα διατηρήσουν τις πριν από την υποτίμηση τιμές τους τα
προϊόντα της Microsoft, σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας, ώστε να μην
επιβαρυνθούν οι καταναλωτές και κυρίως οι ελληνικές εταιρείες που είχαν
προγραμματίσει αγορές λογισμικού πριν από την υποτίμηση.

Νέες σειρές επαγγελματικών σεμιναρίων πληροφορικής ξεκινούν αυτή την εβδομάδα
από την ΤΕΑΜ με πρωινά και απογευματινά τμήματα. Διδάσκονται Windows 95, Word
7.0, Excel 7.0, Quark Xpress, Photoshop 4, Ίντερνετ και πολλά ακόμα
προγράμματα. Πληροφορίες στα τηλέφωνα 8250.055 και 8250.104.