[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΕΝΤΑΞΗ της δραχμής στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ) θέτει στο
επίκεντρο του ενδιαφέροντος το γενικότερο πρόβλημα των «απαιτήσεων» που
συνεπάγεται η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την προσαρμογή του ελληνικού κράτους.

Το θέμα αυτό συνιστά κεντρική διάσταση στην ευρύτερη «διαδικασία προσαρμογής»
που συνδέεται με τη συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε. Και, όπως προκύπτει από
σχετική πρόσφατη ανάλυση που μόλις κυκλοφόρησε (βλέπε Π.Κ. Ιωακειμίδης,
«Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελληνικό Κράτος, Οι Επιπτώσεις από τη Συμμετοχή στην
Ενοποιητική Διαδικασία», Θεμέλιο 1998), η συμμετοχή στην Ένωση συνεπάγεται
πρωτίστως τον ριζικό επαναπροσδιορισμό των σχέσεων κράτους, κοινωνίας και
οικονομίας με την υιοθέτηση ενός νέου «κανονιστικού προτύπου» σύστοιχου με
αυτό που επιβάλλει η εφαρμογή του «κοινοτικού κεκτημένου».

Η Ελλάδα έδειξε σχετική αδυναμία να προχωρήσει γρήγορα και αποτελεσματικά στον
επαναπροσδιορισμό του ρόλου και των λειτουργιών του κράτους και «να
εσωτερικοποιήσει» τη δυναμική της διαδικασίας του «εξευρωπαϊσμού».

Αλλά, αντίθετα με ό,τι ευρύτερα πιστεύεται, η διαδικασία αυτή δεν απαιτεί μόνο
τη συρρίκνωση του γιγάντιου μεγέθους και την εγκατάλειψη λειτουργιών του
κράτους. Δεν απαιτεί λ.χ. μόνο την εγκατάλειψη των οικονομικών λειτουργιών που
αντιστρατεύονται τη λογική του «ανταγωνιστικού ρυθμιστικού προτύπου» που
συνδέεται με την εφαρμογή της εσωτερικής αγοράς. Απαιτεί και την ανάληψη νέων
λειτουργιών, καθηκόντων και αρμοδιοτήτων από το κράτος. Απαιτεί επίσης την
ενίσχυση και διεύρυνση του ρόλου της κοινωνίας («κοινωνίας πολιτών») και την
ανάπτυξη αποκεντρωμένων θεσμών έκφρασης συμφερόντων.

Όπως προκύπτει από τη σχετική ανάλυση, ο στόχος της ενσωμάτωσης της Ελλάδας
στον «εσωτερικό πυρήνα» της νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα προκύψει μετά την
εγκαθίδρυση της πλήρους ΟΝΕ, θα εξαρτηθεί κυρίως από την ικανότητά της να
επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις κράτους – κοινωνίας.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.