44 ώρες δουλειά την εβδομάδα

Η χώρα μας έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια εργάσιμης εβδομάδας (44 ώρες με μέσο
όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις 38,8 ώρες), ένα υψηλό ποσοστό υπερεργασίας και
ένα χαμηλό ποσοστό εργαζομένων με μειωμένο ωράριο.

Επίσης η συχνότητα των υπερωριών είναι υψηλή, ενώ η έκταση της μερικής
απασχόλησης, της 4ης βάρδιας και άλλων μορφών ευελιξίας παραμένει περιορισμένη
παρά την ύπαρξη ευνοϊκού θεσμικού πλαισίου. Επιπλέον, σε αντίθεση με τις
επικρατούσες τάσεις στην Ε.Ε., η διευθέτηση του χρόνου εργασίας δεν έχει μέχρι
τώρα χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα ως μέσον για την αναδιανομή της απασχόλησης,
τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη διαφύλαξη θέσεων εργασίας σε τομείς
που πλήττονται από την κρίση.

Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει επιστημονική μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου
Εργασίας (Δ. Καραντινός, Μ. Κετσετζόπουλου και Α. Μουρίκη) με θέμα την
ευέλικτη απασχόληση και ελαστικοποίηση του χρόνου εργασίας. Ως γνωστόν η
κυβέρνηση προωθεί νομοθετικό πλαίσιο για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας
προκαλώντας την αντίδραση των εργατικών συνδικάτων. Στόχος της κυβέρνησης
είναι ο υπολογισμός του εργάσιμου χρόνου σε μεγαλύτερα διαστήματα από εκείνα
που ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία (12μηνα αντί των τριμήνων) με τις δυνατότητες
αυξομείωσης του εβδομαδιαίου ωραρίου ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης
και με άξονα τη διατήρηση του συμβατικού ωραρίου καθώς και της προβλεπόμενης
αμοιβής. Το θέμα της διευθέτησης του χρόνου εργασίας όχι μόνο στον ιδιωτικό
τομέα αλλά και στις ΔΕΚΟ – τράπεζες περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο που
καταρτίζει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και πρόκειται να
τεθεί υπόψη του Υπουργικού Συμβουλίου στις 3.4.98.

Στην ίδια μελέτη τονίζεται ότι κατά την περίοδο 1983-1993 ο πραγματικός μέσος
εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας στην Ελλάδα αυξήθηκε από τις 38,5 στις 40,6 ώρες.
Αντίθετα στην Ε.Ε. υποχώρησε κατά μέσο όρο 3%. Αυτό οφείλεται στο μεγάλο
ποσοστό των Ελλήνων εργαζομένων που απασχολείται υπερωριακά πέραν του
συμβατικού ωραρίου, με αποτέλεσμα οι πραγματικές ώρες εργασίας να ξεπερνούν
αισθητά τις επίσημες. Εξάλλου τα στοιχεία της μελέτης του Εθνικού Ινστιτούτου
Εργασίας δείχνουν ότι:

* Ένα 35% των εργαζομένων στην Ελλάδα απασχολείται συστηματικά πάνω από 46
ώρες την εβδομάδα.

*Μόλις οι μισοί από τους εργαζόμενους εργάζονται επί πενθήμερο ενώ μειοψηφία
αποτελούν όσοι εργάζονται το συμβατικό ωράριο των 36-40 ωρών την εβδομάδα.
Ειδικότερα μόνο το 53% των γυναικών και το 47% των ανδρών απασχολούνται 5
ημέρες την εβδομάδα.

* Ένα αξιόλογο ποσοστό, περίπου 1 στους 3, εργάζεται 6 ημέρες την εβδομάδα ενώ
δεν είναι αμελητέο και το ποσοστό αυτών που εργάζονται και τις 7 ημέρες της
εβδομάδος (13%).

* Όσον αφορά την ποσοστιαία κατανομή των συνήθων ωρών εργασίας παρατηρείται
ότι στο σύνολο των εργαζομένων η μεγαλύτερη συγκέντρωση εμφανίζεται στην
κατηγορία όσων εργάζονται 36-40 ώρες την εβδομάδα που αποτελούν το 43%.

* Το 63,8% των απασχολουμένων εργάζεται μερικές φορές ή συνήθως και το Σάββατο
ενώ τις Κυριακές (μερικές φορές ή συνήθως) εργάζεται το ένα τρίτο του συνόλου
των εργαζομένων.

ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ φαινόμενο είναι στην Ευρώπη οι μορφές ευέλικτης οργάνωσης του
χρόνου εργασίας. Χαρακτηριστικά, μπορεί να αναφερθούν τα εξής:

1. Παρέχεται η δυνατότητα ετήσιας ρύθμισης του χρόνου εργασίας με εφαρμογή
αυξομειούμενων ωραρίων κατά περιόδους. Ως βάση υπολογισμού αποδεικνύεται το
ετήσιο σύνολο των ωρών εργασίας, π.χ. οι 1.750 ώρες αντί για το εβδομαδιαίο
π.χ. 40 ώρες.

2. Υπάρχει το ελαστικό ωράριο (καθυστερημένη προσέλευση και αποχώρηση, ωράρια
κορμού και ωράρια επιλογής).

3. Παρατηρείται η εργασία κατά τη διάρκεια των σχολικών τριμήνων καθώς και η
συμπιεσμένη εβδομάδα ή 15ήμερο (π.χ. εβδομάδα 24 ωρών κατά το Σαββατοκύριακο
με πλήρεις αποδοχές), εβδομάδα 4 ημερών και 15ήμερα 9 ημερών, 5η βάρδια
μειωμένου ωραρίου κ.ά.

4. Καταγράφεται ο διακανονισμός των ωρών εργασίας μεταξύ των εργαζομένων,
καθώς και η δυνατότητα επιλογής της ποσότητας και της χρονικής περιόδου
εκτέλεσης της εργασίας.

5. Σημειώνεται ευελιξία ως προς τις συνολικές ώρες της εργασίας: μερική
απασχόληση και διαμοιρασμός μιας θέσης εργασίας σε δύο άτομα, σε εθελοντική
και αναστρέψιμη βάση κ.ά.

Εντυπωσιακό είναι το παράδειγμα της γερμανικής πολυεθνικής εταιρείας
αεροναυπηγικής και στρατιωτικής τεχνολογίας DRAGERWERK AC (η οποία πήρε το
πρώτο βραβείο κοινωνικής καινοτομίας το 1995) και εφαρμόζει 50 διαφορετικά
συστήματα ευέλικτων ωραρίων, τα κυριότερα από τα οποία είναι: η εβδομάδα των 4
ημερών, η εβδομάδα των 32 ωρών, η δυνατότητα απασχόλησης μεταξύ 7 το πρωί και
7 το βράδυ με ωράριο κορμού μεταξύ 10.00-13.30, η δυνατότητα μερικής
απασχόλησης μίας ημέρας κ.ά.

ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ σήμερα, στη 1 το μεσημέρι, η ετήσια γενική συνέλευση των
μελών του Πανελληνίου Συνδέσμου Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ).

Η συνέλευση θα γίνει σε αίθουσα του Εμποροβιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών
(Ακαδημίας 6) και θα συζητηθούν όλα τα προβλήματα των τεχνικών εταιρειών.