ΠΡΟΣΩΠΑ Αμερικανός… πρόεδρος Λιθουανίας

Βάλντας Αντάμκους: μία ημέρα πριν ορκιστεί, αποποιήθηκε την αμερικανική του υπηκοότητα (φωτό Ρώυτερ)

Έναν… Αμερικανό πρόεδρο διαθέτει από χθες η Λιθουανία. Ευτυχώς, ο Βάλντας
Αντάμκους είχε την προνοητικότητα να αποποιηθεί την αμερικανική υπηκοότητα μία
ημέρα πριν ορκιστεί.

ΜΕ ΤΗ ΝΙΚΗ του στις προεδρικές εκλογές του περασμένου μήνα, ο ηλικίας 71 ετών
Αντάμκους έγινε ο πρώτος Αμερικανός πολίτης που κέρδισε την προεδρία μιας
πρώην χώρας του σοβιετικού συνασπισμού ­ ή, για την ακρίβεια, μιας
οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χώρας. Στόχος του είναι να καταστρέψει τα υπολείμματα
της σοβιετικής εποχής και να δημιουργήσει μια πιο ανοιχτή κοινωνία.

Κατά πόσον αυτός ο πρώην περιφερειακός διοικητής της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής
Προστασίας θα εκπληρώσει τον στόχο του, παρόλο που δεν διαθέτει ούτε πολιτική
εμπειρία ούτε μια σταθερή πολιτική βάση, θα αποδειχθεί στη συνέχεια.

Ο Αντάμκους έφυγε από τη Λιθουανία το 1944 μπροστά στην προέλαση των
σοβιετικών στρατευμάτων. Πέντε χρόνια αργότερα κατέληξε στις Ηνωμένες
Πολιτείες. Μετά το 1972 άρχισε να επισκέπτεται και πάλι την πατρίδα του και το
1992, ένα χρόνο μετά την επίτευξη της ανεξαρτησίας της από τη Μόσχα, ανέκτησε
τη λιθουανική υπηκοότητα.

Ο Αντάμκους διαδέχεται στην προεδρία τον πρώην κομμουνιστή Αλγκίρντας
Μπραζάουσκας, που κατάφερε να εγκαταστήσει δημοκρατικούς θεσμούς αλλά δεν
μπόρεσε να μεταρρυθμίσει τη γραφειοκρατία.

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας δεν έχει πολλές ουσιαστικές εξουσίες, αν και
συμβάλλει στον σχηματισμό της κυβέρνησης και χαράσσει την εξωτερική πολιτική.
Ο ρόλος του είναι βασικά να καθοδηγεί τα κόμματα χωρίς να αναμιγνύεται στη
λειτουργία τους.

Στα πλεονεκτήματα του Αντάμκους περιλαμβάνεται ότι μιλάει ρωσικά και όλοι
περιμένουν ότι θα καλλιεργήσει ρεαλιστικές σχέσεις με τη Ρωσία, μια χώρα που
οι Λιθουανοί αντιμετωπίζουν με καχυποψία.

«Θα στηρίξω τις ενέργειες του Κοινοβουλίου και της κυβέρνησης συμβάλλοντας
στην ανάπτυξη μιας φιλελεύθερης οικονομίας που βασίζεται στην ατομική
ιδιοκτησία, την ιδιωτική πρωτοβουλία και την ατομική ευθύνη», δήλωσε κατά την
ορκωμοσία του.

Οι βασικοί στόχοι της εξωτερικής πολιτικής του Αντάμκους είναι οι ίδιοι με
εκείνους που έχει η Λιθουανία από τότε που απέκτησε την ανεξαρτησία της:
είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ

Ο νέος πρόεδρος θέλει ακόμη να δώσει τέλος στη διαμάχη ανάμεσα στους πρώην
κομμουνιστές, που εκπροσωπούνται από τον Μπραζάουσκας, και τους δεξιούς
εθνικιστές που εκπροσωπούνται από τον Βιτάουτας Λαντσμπέργκις.