ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η εκδίκηση του δικτάτορα

Στο Σαντιάγο. Δύο νεαρές διαδηλώτριες συλλαμβάνονται από την αστυνομία επειδή διαδήλωσαν κατά του Πινοτσέτ

Σκότωσε. Φυλάκισε. Βασάνισε. Οδήγησε εκατομμύρια συμπατριώτες του στη φτώχεια.
Και σήμερα όχι μόνο κυκλοφορεί ελεύθερος, αλλά συσσωρεύει αξιώματα. Αουγκούστο
Πινοτσέτ, ίσως η προκλητικότερη εν ζωή προσωπικότητα του αιώνα.

ΣΤΟ εσωτερικό του πολυτελούς μεγάρου Κασαπιέδρα, στο Σαντιάγο της Χιλής, 1.400
(υπ)άνθρωποι γιόρτασαν προχθές τα 82α γενέθλια ενός ανθρώπου που αφού
κυβέρνησε τη χώρα του επί 17 χρόνια (1973-1990) και παρέμεινε αρχηγός των
ενόπλων δυνάμεων για άλλα επτά, ετοιμάζεται τον ερχόμενο Μάρτιο να χριστεί
ισόβιος γερουσιαστής. Ενώ ο Πινοτσέτ δεχόταν τις ευχές της στρατιωτικής
ηγεσίας, η μπάντα έπαιζε το «Λιλί Μαρλέν» και άλλους αγαπημένους του σκοπούς.
Τα εδέσματα δεν έγιναν γνωστά.

Έξω από το μέγαρο, 3.000 άνθρωποι που φώναζαν «Να έχεις δυστυχισμένα γενέθλια,
δολοφόνε Πινοτσέτ» συγκρούονταν με την αστυνομία. Αυτοί χρησιμοποιούσαν ως
μέσο διαμαρτυρίας πέτρες και βόμβες μολότωφ, εκείνη απαντούσε με δακρυγόνα και
κλομπς. Συνελήφθησαν 120 άτομα ­ όλοι από τους έξω, κανείς από τους μέσα.

Ότι ο Πινοτσέτ ευθύνεται για τη δολοφονία ή την «εξαφάνιση» 3.000 Χιλιανών,
δεν το αρνείται σχεδόν κανείς. Αυτό δεν τον εμπόδισε όμως να είναι παρών στην
πολιτική ζωή της χώρας, ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την κορυφή του
κράτους. Ως επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων ­ θέση στην οποία τον είχε
διορίσει ο Σαλβαδόρ Αλλιέντε τρεις εβδομάδες πριν ηγηθεί του πραξικοπήματος
που τον ανέτρεψε ­ εμπόδισε κάθε προσπάθεια να διαλευκανθούν τα εγκλήματά του.
Ως γερουσιαστής, θα έχει λόγο για όλα τα νομοσχέδια που θα ψηφίζει το
κοινοβούλιο. Μόνο ο θάνατός του θα απαλλάξει τη Χιλή από τη δυσώδη παρουσία του.

Μόνο ένα ισπανικό δικαστήριο τόλμησε να τα βάλει μαζί του, ζητώντας να
διερευνηθούν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη χούντα. Κι
αυτός, για να εκδικηθεί, αποφάσισε να μεταφέρει από τη Μαδρίτη στο Λονδίνο το
γραφείο του χιλιανού στρατού που κλείνει τα συμβόλαια για τις αγορές όπλων
στην Ευρώπη και να ακυρώσει μια παραγγελία ύψους 25 εκατομμυρίων δολαρίων για
τρία μεταγωγικά αεροπλάνα από την ισπανική εταιρεία CASA.

Την περασμένη εβδομάδα, το δορυφορικό δίκτυο ARTE μετέδωσε ένα συγκλονιστικό
ρεπορτάζ για ένα χιλιανό σκηνοθέτη που επέστρεψε στην πατρίδα του ύστερα από
24ετή εξορία και προέβαλε σε διάφορες ομάδες πολιτών την απαγορευμένη ταινία
του για το σοσιαλιστικό πείραμα της Χιλής. Δύο αντιδράσεις ξεχωρίζουν. Η μία
ανήκε σε νεαρές μαθήτριες και φοιτήτριες, αγέννητες την εποχή εκείνη, που στην
πλειοψηφία τους μιλούσαν αρνητικά για τον «κομμουνιστή» Αλλιέντε και εξήραν
τους πραξικοπηματίες που έσωσαν τη χώρα. Η άλλη προερχόταν από ανθρώπους που
γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’60. «Ήμουν έξι ετών όταν έγινε το
πραξικόπημα», είπε ένας άνδρας, κλαίγοντας με λυγμούς μπροστά στον φακό. «Την
ημέρα εκείνη χοροπηδούσα στο κρεβάτι μου επειδή δεν θα πήγαινα σχολείο.
Βλέποντας σήμερα αυτή την ταινία, αναρωτιέμαι: πώς μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι
με τόση κακία;».