Πανωτόκια υπό όρους

Ευάγγελος Γιαννόπουλος: «Αν ο Άρειος Πάγος λύσει το ζήτημα κατά τρόπο που πλησιάζει προς το δίκαιο έχει καλώς, αν δεν το λύσει, θα δούμε τι θα γίνει…»

Την απόφαση της Ολομελείας του Αρείου Πάγου για το ζήτημα του ανατοκισμού
αναμένει το υπουργείο Δικαιοσύνης για να ακολουθήσει η δική του παρέμβαση, ενώ
από την πλευρά του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας επισημαίνεται ότι ­ ανεξάρτητα
από την έκβαση της μεγάλης αντιδικίας μεταξύ Τραπεζών και δανειοληπτών ­ είναι
αναγκαίο να ληφθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες.Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ Δικαιοσύνης κ. Ευαγ.
Γιαννόπουλος επανέλαβε χθες (μιλώντας στον Πλάνετ) την αντίθεσή του στο
καθεστώς του ανατοκισμού και επιβεβαίωσε ότι με το ζήτημα ήδη ασχολείται
επιτροπή από καθηγητές Πανεπιστημίου (οικονομολόγους και νομικούς) που έχει
συγκροτήσει το υπουργείο. Η οποιαδήποτε παρέμβαση από την πλευρά του
υπουργείου Δικαιοσύνης, όπως τόνισε ο κ. Γιαννόπουλος, θα γίνει σε συνεννόηση
με τον Πρωθυπουργό και τα συναρμόδια οικονομικά υπουργεία και θα έπεται της
απόφασης του Αρείου Πάγου. «Αν ο Άρειος Πάγος λύσει το ζήτημα κατά τρόπο που
πλησιάζει προς το δίκαιο έχει καλώς, αν δεν το λύσει, θα δούμε τι θα
γίνει…», κατέληξε ο κ. Γιαννόπουλος.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟΝ ΔΣΑ

Τα πανωτόκια που επιβάλλουν οι Τράπεζες, εξάλλου, βρέθηκαν χθες και στο
στόχαστρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας. Σε χθεσινοβραδινή εκδήλωση που
διοργάνωσε για το ζήτημα ο σύλλογος, οι περισσότεροι ομιλητές αμφισβήτησαν
έντονα τη νομιμότητα του ανατοκισμού, χωρίς χρονικούς ή άλλους περιορισμούς,
και μάλιστα με τη μονομερή βούληση των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Ιδιαίτερα επικριτικός υπήρξε ο πρόεδρος του ΔΣΑ κ. Αντ. Ρουπακιώτης, ο οποίος
έκανε λόγο για «μείζον κοινωνικό πρόβλημα», το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσει η
πολιτεία με διάταξη νόμου. «Κι αν ακόμη ο Άρειος Πάγος επαναλάβει τη νομολογία
του περί νομιμότητας του καθεστώτος και τότε η πολιτεία οφείλει με διάταξη
νόμου να ρυθμίσει δικαιώματα και υποχρεώσεις Τραπεζών και δανειοληπτών» «Όλοι
οφείλουν να κατανοήσουν ότι και η τραπεζική λειτουργία πρέπει να υφίσταται τον
κοινωνικό έλεγχο».

Από την πλευρά του, ο εμπορικολόγος κ. Παν. Μάζης σημείωσε ότι οι Τράπεζες
δικαιολογημένα επικαλούνται τους ισχύοντες νόμους για τον ανατοκισμό που
επιβάλλουν, αλλά τόνισε ότι «είναι υποκριτική η δικαιολογία για ανατοκισμό
στις χορηγήσεις, επειδή ανατοκίζονται και οι καταθέσεις…».

Στις κοινωνικές διατάσεις του ζητήματος, λόγω της υπερχρέωσης των δανειοληπτών
που καθυστερούν να εξοφλήσουν τόκους, αναφέρθηκε ο δικηγόρος κ. Κων. Αλεπάκος,
ο οποίος χαρακτήρισε «τουλάχιστον προσχηματική» τη θέση που διατύπωσε από το
1980 η Νομισματική Επιτροπή της Τραπέζης της Ελλάδος ότι ο ανατοκισμός των
χορηγήσεων εξυπηρετεί το… δημόσιο συμφέρον, επειδή δίνει τη δυνατότητα στις
Τράπεζες να αντιμετωπίσουν τα οικονομικά βάρη από την κεφαλαιοποίηση των τόκων
των καταθέσεων.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Με την εισήγησή του, ο κ. Αλεπάκος παρουσίασε και τα ισχύοντα για το επίμαχο
ζήτημα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σημειώνοντας ότι τα κυριότερα ευρωπαϊκά
δίκαια αντιμετωπίζουν «επιφυλακτικά» τον ανατοκισμό. Ειδικότερα, ανέφερε ότι:

* ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ: Ανατοκισμός μπορεί να επιβληθεί είτε κατόπιν αγωγής είτε κατόπιν
ειδικής συμφωνίας των μερών και για οφειλόμενους τόκους τουλάχιστον ενός
έτους. Εξαίρεση από αυτόν τον κανόνα αποτελούν μόνον οι αλληλόχρεοι
λογαριασμοί για τους οποίους κεφαλαιοποίηση τόκων και ανατοκισμός γίνεται ανά
τρίμηνο. Οι Τράπεζες επιδίωξαν τη γενίκευση του ανατοκισμού εκτός από τους
αλληλόχρεους λογαριασμούς και σε όλους τους τραπεζικούς λογαριασμούς, αλλά το
Γαλλικό Ακυρωτικό Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές τους.

* ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ: Επιτρέπεται ο ανατοκισμός όταν υπάρχει σχετική ρητή συμφωνία
των μερών ή η συμφωνία αυτή προκύπτει από την τραπεζική πρακτική και τα
συναλλακτικά ήθη. Έχει γίνει αποδεκτό, δηλαδή, ότι ο ανατοκισμός που διενεργεί
η Τράπεζα χωρίς καμία αντίρρηση εκ μέρους του οφειλέτη, δημιουργεί δικαίωμα
για το πιστωτικό ίδρυμα.

* ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Επιτρέπεται ο ανατοκισμός αν υπάρχει ρητή συμφωνία των μερών
εκ των υστέρων. Εκ των προτέρων συμφωνία θεωρείται νόμιμη μόνον στην περίπτωση
των τόκων από καταθέσεις. Κι επιπλέον, μόνο στην περίπτωση του αλληλόχρεου
λογαριασμού μεταξύ εμπόρων μπορούν οι τόκοι να τοκιστούν από την ημέρα κάθε
περιοδικού κλεισίματος του λογαριασμού.

* ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ: Οι τόκοι μπορούν να ανατοκιστούν ύστερα από αγωγή στα
δικαστήρια ή εάν υπάρχει ειδική συμφωνία μεταξύ των μερών. Και στις δύο
περιπτώσεις όμως, ο ανατοκισμός θα αφορά τόκους που οφείλονται τουλάχιστον για
ένα εξάμηνο.