Τα παίζει όλα για όλα

Ο Σαντάμ φλερτάρει με την καταστροφή; Το ερώτημα τέθηκε αναπόφευκτα πριν από
δεκαπέντε ημέρες από τον διεθνή Τύπο, όταν ο Ιρακινός ηγέτης ήρθε σε
αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, με αφορμή τους Αμερικανούς επιθεωρητές του ΟΗΕ.
Σήμερα, το ρήγμα που έχει προκαλέσει στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας
δείχνει ότι η καταστροφή ίσως δεν είναι αναπόφευκτη, όπως ήταν το 1991.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ μηνύματα ενδοτικότητας ήρθαν χθες από την Ισλαμαμπάντ, την οποία
επισκέπτεται η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ.

Αξιωματούχος του επιτελείου της δήλωσε ότι ήδη οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία
συζητούν ορισμένες βελτιώσεις στη συμφωνία «πετρέλαιο αντί τροφίμων και
φαρμάκων» που θα αποβούν προς όφελος του Ιράκ.

Συγκεκριμένα, συζητείται να επιτραπεί στο Ιράκ να εξάγει πετρέλαιο αξίας
περισσότερης των δύο δισ. δολαρίων που προβλέπει η συμφωνία και σε αντάλλαγμα
να εισάγει και άλλα αγαθά πέραν των τροφίμων και φαρμάκων.

Αν πρόκειται για μία κίνηση καλής θέλησης, μοιάζει ασυμβίβαστη με την
αμερικανική αντίδραση στη χθεσινή πρόταση του Σαντάμ, την οποία απέρριψε η
Ουάσιγκτον.

Ο Ιρακινός ηγέτης είχε δηλώσει πρόθυμος να δεχτεί την επιστροφή των Αμερικανών
επιθεωρητών, εφόσον στην επιτροπή του ΟΗΕ για τον αφοπλισμό του Ιράκ θα
εκπροσωπούνται ισότιμα τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το «παιχνίδι» που πριν από δεκαπέντε ημέρες άρχισε ο Σαντάμ, όσο και αν είναι
επικίνδυνο δείχνει να αποφέρει τους πρώτους καρπούς για τη Βαγδάτη.

Η διεθνής συμμαχία που το 1991 εκστράτευσε στον Περσικό σήμερα δεν μοιάζει
εφικτή. Το ρήγμα είναι ορατό.

Ακόμη και το Κουβέιτ, που το 1990 δέχτηκε την επίθεση των Ιρακινών, τώρα
συντάσσεται με το μέρος της Γαλλίας, της Ρωσίας, της Κίνας και των
περισσότερων αραβικών χωρών, που απορρίπτουν την ανάληψη στρατιωτικής δράσης
κατά του Ιράκ.

ΠΙΕΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΛΙΝΤΟΝ

Η Γαλλία και η Ρωσία ασκούν συντονισμένες πιέσεις στον πρόεδρο Κλίντον να
υιοθετήσει πιο διαλλακτική στάση έναντι του Ιράκ. Και δεν έχουν άδικο. Τα
συμβόλαια που επιδιώκουν να κλείσουν για την εκμετάλλευση των πετρελαίων της
περιοχής είναι πανάκριβα. Τόσο, που μπορούν να αγανακτούν για τις «ανήθικες
κυρώσεις» που στόχο έχουν τον ιρακινό λαό και το καθεστώς της Βαγδάτης.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό σύμβουλο εθνικής ασφάλειας Σάντι Μπέργκερ, οι
κυρώσεις, οι αυστηρότερες που επιβλήθηκαν ποτέ σε χώρα στην ιστορία της
ανθρωπότητας, έχουν κοστίσει στο Ιράκ 100 δισ. δολάρια.

Από όλη αυτή την ιστορία, κάποιοι αποκομίζουν οικονομικά οφέλη. Ο Ιρακινός
αντιπρόεδρος κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι με τις κυρώσεις πριμοδοτεί τη
Σαουδική Αραβία. Οι πωλήσεις πετρελαίου από τη σύμμαχο των Αμερικανών
αυξήθηκαν από 5 σε 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Τρία εκατομμύρια βαρέλια,
το μερίδιο του Ιράκ στη διεθνή αγορά, προστέθηκαν στο μερίδιο της Σαουδικής
Αραβίας, λέει ο Ταρέκ Αζίζ.

Όταν το αεροπλανοφόρο «Νίμιτς» μπήκε στα νερά του Περσικού, στις αρχές του
μήνα, το θερμόμετρο στις αγορές πετρελαίου ανέβηκε κατακόρυφα και η τιμή του
μαύρου χρυσού «τσίμπησε» μέσα σε μία ημέρα δύο δολάρια το βαρέλι. Την εποχή
της Καταιγίδας της Ερήμου, το 1991, οι ΗΠΑ εισήγαγαν το ένα τρίτο του
πετρελαίου τους. Σήμερα, η αμερικανική εξάρτηση από το εισαγόμενο πετρέλαιο
έχει αυξηθεί.

Η εγχώρια παραγωγή έχει μειωθεί περισσότερο από 25%. Από το 1990, η έντονη
οικονομική ανάπτυξη «έκαψε» μεγάλο μέρος των αμερικανικών αποθεμάτων. Φέτος,
το εισαγόμενο πετρέλαιο στις ΗΠΑ έφθασε το 55%. Το ένα τρίτο από αυτή την
ποσότητα προερχόταν από τον Περσικό, όπου βρίσκεται το 62% των παγκόσμιων αποθεμάτων.

Ίσως γι’ αυτό, αν οι πετρελαιοπηγές του τυλιχθούν στις φλόγες, όπως το 1991,
τα «θύματα» που θα θρηνήσουμε δεν θα είναι μόνο στη Βαγδάτη.

«ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ να βομβαρδίσουμε τον Σαντάμ. Το κάστρο του είναι απόρθητο», λέει
ο αρχιστράτηγος της Καταιγίδας της Ερήμου Νόρμαν Σβάρτσκοπφ, σε συνέντευξή του
στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο NBC. Για τον βετεράνο του πολέμου στον
Περσικό, η εξόντωση του Σαντάμ είναι ακατόρθωτη. «Δοκιμάσαμε και τότε, με
αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις, σε περιοχές όπου θα μπορούσε να
κρύβεται. Αλλά η προσπάθειά μας ήταν ανώφελη». Οι συμμαχικές δυνάμεις δεν
διέθεταν τις απαραίτητες πληροφορίες από τις μυστικές τους υπηρεσίες. Δεν
γνώριζαν καν ότι το οπλοστάσιο του Σαντάμ ήταν πολύ μεγαλύτερο από όσο
υποψιάζονταν. «Δεν έχουμε καμία εγγύηση ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί θα
μπορέσουν να καταστρέψουν το οπλοστάσιό του», λέει ο Σβάρτσκοπφ. «Γι’ αυτό
επιμένουμε τόσο στην αποστολή των επιθεωρητών του ΟΗΕ. Δεν πρέπει ποτέ να
ξεχνάμε ότι απώτερος στόχος του Σαντάμ είναι η άρση των κυρώσεων. Αν το
καταφέρει, θα έχει κερδίσει το παιχνίδι». Για τον παλαίμαχο του πολέμου του
Κόλπου, η ανάληψη μονομερούς στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ κατά του Ιράκ
είναι μια δύσκολη υπόθεση. «Πάντως, είναι θέμα του Αμερικανού προέδρου. Μόνο
που πρέπει πρώτα να σκεφτεί κανείς όλες τις επιπτώσεις».