Στον αστερισμό του Μάαστριχτ οι δαπάνες

Σε «χαμηλή πτήση» κινούνται οι δαπάνες του προϋπολογισμού του 1998, στις
οποίες προβλέπονται δραστικές περικοπές προκειμένου ο προϋπολογισμός να
εναρμονισθεί με τους στόχους του Προγράμματος Σύγκλισης.

Η μείωση των δαπανών προβλέπεται να προέλθει από τις πολύ χαμηλές, κατά 2,5%,
αυξήσεις που θα δοθούν στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων το 1998 παράλληλα
με τον περιορισμό των προσλήψεων (μία πρόσληψη για πέντε αποχωρήσεις) και τις
καταργήσεις-συγχωνεύσεις 1.750 υπηρεσιών του Δημοσίου και κρατικών φορέων.
«Χοντρό μαχαίρι» μπαίνει με τον προϋπολογισμό και στις δαπάνες για τις
επιχορηγήσεις φορέων και ιδιαίτερα στις επιχορηγήσεις για τις λειτουργικές και
καταναλωτικές δαπάνες. Ενδεικτικό είναι ότι προβλέπεται μείωση των δαπανών για
υπερωρίες στο Δημόσιο (κατά 1,5%) καθώς και για συμμετοχές σε συμβούλια ή
επιτροπές (μείωση κατά 27%)..

Που αυξάνονται

Παράλληλα, όμως, στον προϋπολογισμό προβλέπεται αύξηση των δαπανών για την
υγεία – παιδεία – άμυνα – κοινωνική ασφάλιση σε ποσοστά μεγαλύτερα από τον
προβλεπόμενο πληθωρισμό. Στις δαπάνες αυτές έχει συμπεριληφθεί και η δέσμη
μέτρων κοινωνικής πολιτικής που θα εφαρμοσθούν για τη στήριξη ανέργων,
ηλικιωμένων και των εργαζόμενων μητέρων, όπως ανακοίνωσε χθες ο υπουργός
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Παπαντωνίου..

Ειδικότερα, από την εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού προκύπτει ότι το
σύνολο των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού (πρωτογενείς δαπάνες μαζί με
τους τόκους για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους) θα ανέλθουν στα 10,424
τρισ. δρχ. από 10,098 τρισ. το 1997 (αύξηση 3,2%).

Από τις πρωτογενείς δαπάνες του προϋπολογισμού προκύπτουν τα παρακάτω:

Μισθοί – συντάξεις

Οι δαπάνες προσωπικού θα αυξηθούν μόνο κατά 3,9% και θα ανέλθουν στα 3,071
τρισ. δρχ. από 2,955 τρισ. το 1997. Στο ίδιο ποσοστό θα αυξηθούν οι δαπάνες
για μισθούς, ενώ οι δαπάνες για συντάξεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 5,5%. Η
αύξηση αυτή θα προέλθει από την αύξηση κατά 2,5% στους μισθούς και στις
συντάξεις καθώς και από τις άλλες δαπάνες ωριμάσεων που αφορούν τους μισθούς
και το διορθωτικό ποσό που θα δοθεί στις συντάξεις. Να σημειωθεί ότι παρά τον
σημαντικό περιορισμό τους οι δαπάνες για προσλήψεις στα υπουργεία θα αυξηθούν
κατά 5% και θα ανέλθουν στα 11 δισ. δρχ. από 10,5 δισ. φέτος. Άλλα 2,5 δισ.
προβλέπεται να δαπανηθούν για προσλήψεις στα νοσηλευτικά ιδρύματα. Σημαντική
εξοικονόμηση προβλέπεται επίσης στις δαπάνες για νοσήλια όπου εκτιμάται ότι θα
μειωθούν κατά 1,3% και θα ανέλθουν στα 158 δισ. από 160 δισ. φέτος λόγω των
μέτρων που λαμβάνει η κυβέρνηση στο χώρο της υγείας.

Οι επιχορηγήσεις

Οι επιχορηγήσεις προς τα ασφαλιστικά ταμεία, τους συγκοινωνιακούς φορείς και
τους υπόλοιπους επιχορηγούμενους φορείς προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,6%
κυρίως λόγω της επέκτασης του ΕΚΑΣ και σε άλλους συνταξιούχους, από την
ενίσχυση άλλων ανθενών ομάδων καθώς και από την αυξημένη επιχορήγηση στον ΟΓΑ
για συντάξεις και στο ΝΑΤ. Στον προϋπολογισμό προβλέπεται ότι το 1998 για το
Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ) προβλέπεται να διατεθούν 51
δισ. από 45 δισ. φέτος, για επιδόματα πολυτέκνων θα διατεθούν 120 δισ. από 96
δισ. δρχ., ενώ για επιδόματα πρόνοιας θα δοθούν 61,5 δισ. από 56,8 δισ. 1997.
Από εκεί και πέρα προβλέπονται σημαντικές μειώσεις στις επιχορηγήσεις, όπως
στην επιχορήγηση του ΙΚΑ κατά 5%, στο ΤΕΒΕ κατά 8,6%, στους συγκοινωνιακούς
φορείς κατά 0,3%, ενώ σε αρκετούς άλλους φορείς προβλέπεται μηδενική αύξηση.

Καταναλωτικές δαπάνες

Οι καταναλωτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν 5,8%, ενώ έχει εγγραφεί
κονδύλι 95 δισ. δρχ. στις δαπάνες υπό κατανομή, στις οποίες για πρώτη φορά
περιλαμβάνεται και το αποθεματικό.

Οι τόκοι εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους προβλέπεται να ανέλθουν στα 3,220
τρισ. δρχ. από 3,230 τρισ. φέτος (μείωση κατά 0,3%). Η περιορισμένη αυτή
μείωση των τόκων ­ σε σχέση με αυτήν που αναμένονταν αρχικά ­ οφείλεται στις
επιπτώσεις στις κρίσης στη χρηματαγορά και στις πιέσεις στη δραχμή όπου ήδη
έχουν οδηγήσει σε άνοδο των επιτοκίων. Έτσι, μετά τις επιπτώσεις αυτές το μέσο
επιτόκιο δανεισμού του Δημοσίου για το 1998 προβλέπεται στο 8,9% (των εντόκων
γραμματίων ετήσιας διάρκειας) αντί για 8,2% που προβλέπονταν αρχικά.

Να σημειωθεί ότι τα χρεωλύσια που θα διατεθούν το 1998 για την εξυπηρέτηση του
δημόσιου χρέους θα είναι μειωμένα κατά 17,4% σε σχέση με φέτος και θα ανέλθουν
στα 2,972 τρισ. δρχ. από 3,596 τρισ. το 1997.

ΕΝΤΟΝΗ κόντρα, σε υψηλούς τόνους, σημειώθηκε χθες στη Βουλή ανάμεσα στον
Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη και τον πρόεδρο του ΣΥΝ Νίκο Κωνσταντόπουλο, για την
εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης.

«Είστε εκτός τόπου και χρόνου, είστε εκτός πραγματικότητας, κύριε
Κωνσταντόπουλε. Η ερώτησή σας έχει απλά συνθήματα», είπε ο Πρωθυπουργός
απαντώντας σε ερώτηση του προέδρου του ΣΥΝ, με την οποία ετίθετο το θέμα «της
απώλειας του εισοδήματος των εργαζομένων».

«Εσείς είστε από άλλο τόπο και σε άλλο λαό απευθύνεσθε, κύριε Πρωθυπουργέ.
Αλλά εσείς δεν κυνηγάτε απλώς τους αριθμούς. Έχετε βάλει στο κυνήγι την
κοινωνία», ανταπάντησε ο κ. Κωνσταντόπουλος.

Αργότερα, στον διάδρομο της Βουλής, ο πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος
Μητσοτάκης, απευθυνόμενος στον κ. Κωνσταντόπουλο, υποστήριξε ότι ο
Πρωθυπουργός δεν μετέφερε στην αίθουσα την πραγματική εικόνα για τις αποδοχές
των εργαζομένων. Πάντως, ο κ. Σημίτης τόνισε στην ομιλία του ότι είναι
ανακριβείς οι ισχυρισμοί του κ. Κωνσταντόπουλου περί λιτότητας. Και σημείωσε
ότι «οι μέσες πραγματικές αμοιβές αυξάνονται το ’97 κατά 4,5%, έναντι 3% του
’96, 3,4% του ’95 και 0,9% του ’94».

«Τα χρόνια αυτά, αθροιστικά, η αύξηση αυτή ήταν 12,5%», υποστήριξε ο
Πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι «λυπάται» για την υποβάθμιση των προσπαθειών του
ελληνικού λαού που επιχειρεί ο κ. Κωνσταντόπουλος.

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ αντέτεινε ότι ο Πρωθυπουργός «με αλχημείες» παραποίησε τους
πραγματικούς αριθμούς και παρουσίασε τους εργαζόμενους να έχουν αύξηση στον
μισθό τους, ενώ υπήρξε την περίοδο ’92-’96 αθροιστική μείωση 3,8%.

«ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ έως μηδενικές» αυξήσεις στα τιμολόγια των Δημοσίων Επιχειρήσεων και
Οργανισμών (ΔΕΚΟ) προβλέπει για το 1998 ο προϋπολογισμός, με βάση την πρόβλεψη
για τον πληθωρισμό.

Αυτή η πρόβλεψη, πάντως, γίνεται «με δεδομένη την εισοδηματική πολιτική του
1998 και την αναμενόμενη αύξηση της παραγωγικότητας».

Έτσι η κυβέρνηση προετοιμάζει για την τριετία 1998-2000 «έλεγχο στις
μισθολογικές παροχές» των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ και «εκλογίκευση των
υφιστάμενων μισθολογίων», όπως αναφέρεται στον προϋπολογισμό.

Στις 48 ΔΕΚΟ εργάζονται τώρα 131.000 άτομα και θα συνεχισθεί ο περιορισμός
στις προσλήψεις.

Η μετοχοποίηση του Χρηματιστηρίου (ΧΑΑ) και των Αφορολογήτων Ειδών (ΚΑΕ) θα
γίνει με εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο, το 1997. Παράλληλα ο κ. Παπαντωνίου
είπε χθες ότι το πρόγραμμα των μετοχοποιήσεων των δέκα ΔΕΚΟ, μπορεί να
ολοκληρωθεί σε δύο και όχι τρία χρόνια που προγραμματίζεται. Έτσι, «σε εξέλιξη
είναι η μετοχοποίηση της Δημόσιας Επιχείρησης Πετρελαίου (ΔΕΠ), που θα
πραγματοποιηθεί τους πρώτους μήνες του 1998. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες
ΔΕΚΟ, θα μετοχοποιηθούν εντός του 1998 μέσω του Χρηματιστηρίου, αλλά όχι όλες,
γιατί το “βάρος” είναι υπερβολικό για τη Σοφοκλέους», πρόσθεσε.

Θα μετοχοποιηθούν η Διώρυγα Κορίνθου (Α.Ε. ΔΙ.Κ.), η Διεθνής Εκθεση
Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου (ΚΕΔ), η ΕΥΔΑΠ, οι
Οργανισμοί Αποχέτευσης και Ύδρευσης Θεσσαλονίκης (ΟΑΘ και ΟΥΘ) αφού
συγχωνευτούν, ο Οργανισμός Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος (ΟΔΙΕ), οι
Οργανισμοί Λιμένων Πειραιώς (ΟΛΠ) και Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), η Olympic Catering,
η Ολυμπιακή Τουριστική και ο ΟΠΑΠ (ΠΡΟ-ΠΟ).

Επίσης, για τη ΔΕΗ προβλέπεται «η διαμόρφωση νέου εταιρικού σχήματος και η
αναδιοργάνωσή της, για το άνοιγμα της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δηλαδή όταν καταργηθεί το μονοπώλιό της στην ενέργεια,
στην Ελλάδα.

Το 1998, οι 48 ΔΕΚΟ προϋπολογίζεται να έχουν συνολικά κέρδη 416,882 δισ. δρχ.
από 242,388 που προβλέπεται ότι είναι τα συνολικά κέρδη του 1997.

Τα μεγαλύτερα κέρδη είναι του ΟΤΕ, που θα φθάσουν τα 303 δισ. δρχ. το 1997 και
τα 368 δισ. δρχ. το 1998, της ΔΕΗ (20,5 δισ. δρχ. για το 1997 και 45 δισ. δρχ.
για το 1998) και της Ολυμπιακής (28 δισ. δρχ. το 1997 και 30,44 δισ. δρχ. το 1998).

Τις μεγαλύτερες ζημιές παρουσιάζει ο ΟΣΕ (σιδηρόδρομοι) με 116,868 δισ. το
1997 και 97,65 δισ. δρχ. το 1998.

ΜΕ 4 εκατομμύρια δρχ. (σχεδόν) είναι χρεωμένος κάθε Έλληνας.

Το δημόσιο χρέος της χώρας θα φθάνει, συνολικά, στο τέλος του 1998, τα 39,339
τρισεκατομμύρια δρχ. από 36,246 τρισεκατομμύρια που ήταν το σύνολο του χρέους
το 1997.

Η αύξηση είναι 3,093 τρισ. δρχ. (ή σε ποσοστό 8,53% επί του ονομαστικού ποσού).

Όμως, το χρέος θα μειωθεί αν υπολογιστεί ως ποσοστό επί του Ακαθάριστου
Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ), που είναι και το μέγεθος που λαμβάνουν υπόψη τους οι
οικονομικοί αναλυτές, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως ποσοστό, λοιπόν, επί του
ΑΕΠ, το χρέος θα μειωθεί κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες από 122,5% (που ήταν το
1997), σε 120,2% (για το 1988).

Η πτώση αυτή οφείλεται και στους τρεις λόγους, οι οποίοι επηρεάζουν το δημόσιο χρέος:

* Πρώτον, στα πρωτογενή πλεονάσματα των τελευταίων ετών (δηλαδή στους
προϋπολογισμούς των τελευταίων ετών που δίνουν πλεόνασμα και όχι έλλειμμα, αν
δεν υπολογισθούν οι τόκοι του συσωρευμένου χρέους και τα χρεωλύσια).

* Δεύτερον, στην πτώση των επιτοκίων (άρα και στο μικρότερο κόστος, που έχει
το Δημόσιο όταν δανείζεται χρήματα με τη μορφή ομολόγων, εντόκων γραμματίων κ.λπ.).

* Τρίτον, στην επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας (άρα στην αύξηση
του ΑΕΠ, που είναι το μέγεθος επί του οποίου υπολογίζεται το χρέος).

Η ονομαστική αύξηση του χρέους κατά 3,093 τρισ. δρχ. οφείλεται κατά 68,8% (ή
κατά 2,128 τρισ. δρχ.) στην αύξηση του καθαρού ελλείμματος του 1997.

Το Δημόσιο δανείστηκε το 1997 σε ποσοστό 19,8% από το εξωτερικό και σε ποσοστό
80,2% από το εσωτερικό (υπολογίζονται και τα ομόλογα με ρήτρες ξένου
νομίσματος).