Προς ενιαίο όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση

Γιάννης Σπράος – Πλάτων Τήνιος: Να εξασφαλίζονται τα κατώτατα όρια για εθνική σύνταξη, μόνον όταν συμπληρώνεται το όριο ηλικίας

«Το θέμα είναι ότι ένας πολίτης που επωφελείται από τους σημερινούς όρους για
να πάρει πρόωρη σύνταξη, έχει δικαίωμα να μεγιστοποιεί τα οφέλη από το σύστημα
όπως έχει», αυτό είπε χθες στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Γ. Σπράος.

Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ότι οι ασφαλισμένοι που μπορούν να πάρουν τώρα
πρόωρη σύνταξη μεγιστοποιούν τα οφέλη που τους παρέχει τώρα η ισχύουσα
ασφαλιστική νομοθεσία.

Επίσης, σε συνέντευξη που παραχώρησαν στα «ΝΕΑ» ο κ. Γ. Σπράος και ο σύμβουλος
του Πρωθυπουργού κ. Π. Τήνιος, επισημαίνουν ότι με τις προτάσεις της έκθεσης
μπαίνει ψαλίδι στις μεγάλες συντάξεις, ενώ για την κατώτατη σύνταξη τόνισαν
ότι θα δίδεται μόνο στους ασφαλισμένους που έχουν συμπληρώσει τα όρια ηλικίας
για συνταξιοδότηση. Επίσης προτείνουν:

* Τη σταδιακή θέσπιση ενιαίου ορίου ηλικίας για τη συνταξιοδότηση.

* Την καταγραφή και την έκταση των περιπτώσεων πολλαπλών συντάξεων.

* Τη θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για την αντιμετώπιση της
εισφοροδιαφυγής, καθώς και για την υπαγωγή αυτοαπασχολουμένων σε ασφαλιστικές κλάσεις.

Ο καθηγητής κ. Γ. Σπράος πιστεύει ότι το κλειδί για την αντιμετώπιση κάθε
προβλήματος είναι οι παραδοχές. Δηλαδή, ποιος πληρώνει, πόσο είναι
διατεθειμένος να πληρώσει και ποιος θα πρέπει να είναι ο στόχος. Έτσι,
προσεγγίζει και το θέμα των συντάξεων και των μεταρρυθμίσεων στο ασφαλιστικό
σύστημα γενικότερα.

Όταν μάλιστα στον κ. Γ. Σπράο γίνεται η επισήμανση ότι οι προτάσεις του για
τις συντάξεις οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε μείωσή τους, είναι εξαιρετικά σαφής:

«Το θέμα είναι το εξής. Δεχόμαστε ότι αν κάποιος συνταξιοδοτείται έχει μείωση
των δαπανών του. Για μένα, ναι. Επομένως, η σύνταξη θα πρέπει να είναι
μικρότερη από τον μισθό».

Όταν ερωτάται για τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων, δίνει ευθέως την
απάντηση: «Η βάση για τον υπολογισμό της σύνταξης είναι το βασικό διάστημα του
μισθού που θα χρησιμοποιηθεί, μείον οι εισφορές. Τώρα το πόσο μικρότερο θα
είναι το ύψος της σύνταξης σε σχέση με τον μισθό είναι θέμα επιλογής». Ο
καθηγητής όμως παραδέχεται ότι η πρόταση αυτή θα οδηγήσει σε μείωση των πολύ
υψηλών συντάξεων».

Όταν όμως ερωτάται για τον χρόνο που θα πρέπει να εφαρμοσθεί η πρότασή του,
επισημαίνει μεν «ότι δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη», αλλά
τονίζει ότι «όσο καθυστερεί η απόφαση τόσο πιο απότομα θα είναι τα μέτρα».

ΣΤΟΝ κοινωνικό διάλογο, που θα αρχίσει το 1998, για την αναμόρφωση του
κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος παραπέμπει η κυβέρνηση τις όποιες αλλαγές στο
ασφαλιστικό. Αυτό επανέλαβε και χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δ. Ρέππας.
Σημειώνεται ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι τουλάχιστον μέχρι το έτος 2000
δεν θα υπάρξουν ριζικές αλλαγές στο ασφαλιστικό (όρια ηλικίας, εισφορές κ.ά.).
Ο κ. Ρέππας τόνισε ότι η έκθεση του καθηγητή κ. Ι. Σπράου είναι μια συνεισφορά
στις διαδικασίες του κοινωνικού διαλόγου.

«ΑΓΚΑΘΙ» στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ασφαλιστικού συστήματος είναι
και τα όρια ηλικίας. Η άποψη του κ. Γ. Σπράου είναι ότι σε πρώτη φάση θα
πρέπει «να εκλείψουν όλα τα κίνητρα για την πρόωρη συνταξιοδότηση». Αναφέρει
μάλιστα ως παράδειγμα τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα ή και τα όρια
ηλικίας που ισχύουν για τη συνταξιοδότηση στις μητέρες με ανήλικα παιδιά. Τόσο
ο κ. Γ. Σπράος όσο και ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού κ. Π. Τήνιος διατυπώνουν
την άποψη ότι πρέπει να θεσπισθούν αντικίνητρα για την πρόωρη συνταξιοδότηση.

«Η κατώτατη σύνταξη να δίδεται μόνο όταν ο ασφαλισμένος συμπληρώσει το όριο
ηλικίας. Σε διαφορετική περίπτωση να παίρνει τη σύνταξη που προκύπτει από τις
εισφορές του», λένε οι δύο βασικοί συντάκτες της έκθεσης «Οικονομία και συντάξεις».

Όταν όμως τίθεται ευθέως το ερώτημα για το αν θα πρέπει να θεσπισθεί ένα
ενιαίο όριο ηλικίας σ’ όλους τους ασφαλισμένους προκειμένου να
συνταξιοδοτηθούν, ο κ. Γ. Σπράος λέει:

«Αν ξεκινούσαμε από την αρχή, θα είχαμε ένα τέτοιο όριο. Τώρα θα πρέπει να
πάμε σ’ αυτή την κατεύθυνση». Επισημαίνει μάλιστα ότι «θα πρέπει απαραίτητα να
προειδοποιηθούν οι ασφαλισμένοι για να προσαρμοσθούν. Παρόλα αυτά όμως λέει
ότι «αν θέλει κάποιος να πάρει νωρίτερα σύνταξη, τότε θα πρέπει να πληρώσει».
Όταν όμως ερωτάται πόσα θα πρέπει να πληρώσει ο ασφαλισμένος στην περίπτωση
αυτή, δεν είναι τόσο αποκαλυπτικός: «Δεν είμαστε σε θέση να το πούμε γιατί δεν
έχει γίνει η μελέτη».

ΠΑΝΤΩΣ, ΤΟΣΟ ο κ. Γ. Σπράος όσο και ο κ. Π. Τήνιος στις ερωτήσεις για τη
περίφημη εθνική σύνταξη διατυπώνουν την από κοινού άποψη ότι «μια εθνική
σύνταξη θα πρέπει να είναι ομοιόμορφη και όποιος θέλει περισσότερα τότε να
πληρώσει ένα επιπλέον ασφάλιστρο είτε στο κράτος είτε σε ιδιωτική ασφαλιστική
επιχείρηση». Για το ύψος της εθνικής σύνταξης, επαναλαμβάνουν ότι θα πρέπει να
εξασφαλίζονται «τα κατώτατα όρια μόνο όταν συμπληρωθεί το όριο ηλικίας».

Για τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν άμεσα, ο κ. Σπράος τονίζει ότι θα πρέπει
να «γίνει επανεξέταση των αναπηρικών συντάξεων και να εφαρμοσθεί η ισχύουσα
νομοθεσία», ενώ για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα προτείνει την
κατάργησή τους μόνο για τους καινούργιους εργαζόμενους που υπάγονται σ’ αυτά.
Στην περίπτωση μάλιστα που στα μέτρα αυτά προστεθούν και η προσπάθεια για
περιστολή της εισφοροδιαφυγής, η οργάνωση των ασφαλιστικών ταμείων, η
αξιοποίηση της περιουσίας τους, καθώς και η κατάργηση όλων των κινήτρων για
την πρόωρη συνταξιοδότηση, τότε μπορεί να μη χρειασθεί να αυξηθούν τα όρια
ηλικίας: «Αν κάνεις τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, τότε ίσως μπορεί να γλιτώσεις τα
επώδυνα», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Σπράος.

ΑΠΟ την άλλη πλευρά ο κ. Π. Τήνιος, αναφερόμενος στην αντιμετώπιση της
εισφοροδιαφυγής αλλά και στον καθορισμό του ύψους των εισφορών στους
αυτοαπασχολούμενους, μιλά για την προοπτική καθιέρωσης αντικειμενικών
κριτηρίων. «Στην οικοδομή που έχουν εφαρμοσθεί τα κριτήρια τα αποτελέσματα
ήταν θεαματικά», λέει χαρακτηριστικά και συμπληρώνει ότι για τους
αυτοαπασχολούμενους «μπορούν να εφαρμοσθούν αντικειμενικά κριτήρια προκειμένου
να γίνει η υπαγωγή τους σε ασφαλιστικές κλάσεις».

Πάντως οι αρμόδιες υπηρεσίες πρόκειται να προχωρήσουν σε καταγραφή όλων των
περιπτώσεων καταστρατηγήσεων στις προϋποθέσεις των συνταξιοδοτήσεων, ενώ
ανάλογες κινήσεις εξετάζονται και στην περίπτωση των πολλαπλών συντάξεων.

Και μετά, όπως χαρακτηριστικά επισήμανε ο κ. Τήνιος, «ο νομοθέτης θα πάρει τις
αποφάσεις». Ειδικότερα για τις πολλαπλές συντάξεις λέει ότι κάθε περίπτωση θα
πρέπει να εξετασθεί από μόνη της και τονίζει ότι το πρόγραμμα με τον «Αριθμό
Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης» είναι απαραίτητο εργαλείο προς την κατεύθυνση
αυτή. Για τις καταδολιεύσεις στις συνταξιοδοτήσεις ο κ. Τήνιος ανέφερε
χαρακτηριστικά τις περιπτώσεις στις συντάξεις αναπηρίας, την εισφοροδιαφυγή
και τη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από το ένα ταμείο στο άλλο και
επισημαίνει ότι: «η ύπαρξη τέτοιων καταδολιεύσεων δίνει και κάποιο ενδιάμεσο
στάδιο πριν από την αύξηση των ορίων», αλλά όπως λέει χαρακτηριστικά η αύξηση
των ορίων και η κατάργηση των αναπηρικών συντάξεων «θα πρέπει να συνδυάζονται
με μέτρα στην αγορά εργασίας».