ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το φιλάνθρωπον ως σωσίβιον

Για έναν μήνα τώρα η σοβαρή ασθένεια στενότατου συγγενούς μου με προσγείωσε
στις συνθήκες του ελληνικού νοσοκομείου. Ξέρω τι σημαντικά πράγματα έχουν
γίνει τα τελευταία είκοσι χρόνια σ’ αυτόν τον ευαίσθητο τομέα. Ξέρω πως, με
όλες τις ατέλειες, τις δυσχέρειες, τις αναβολές, τις αναστολές, τις εμπλοκές,
το ΕΣΥ είναι μια μεγάλη κατάκτηση του κράτους-πρόνοιας.

Υπάρχει, και είναι θαυμαστό, γενική δωρεάν κρατική νοσοκομειακή περίθαλψη.
Και, πρέπει να το λέμε συχνότερα, έχουμε στην πλειοψηφία τους ικανούς και
ιεραποστολικούς νοσοκομειακούς γιατρούς. Δεν θα με απασχολήσουν οι λίγοι,
επίορκοι και πλεονέκτες· ούτε εκείνοι που αναγκάζονται λόγω των μισθών πείνας
να πορίζονται τα προς το ζην με έμμεσους και άμεσους εκβιασμούς. Είναι
σταγόνες στον ωκεανό. Αν μάλιστα σκεφθεί κανείς τις συνθήκες μέσα στις οποίες
εργάζονται, χειρουργούν, οι πολλοί αφοσιωμένοι, τότε έπρεπε κάθε ημέρα να
ευγνωμονούμε αυτούς τους ταμένους που, εκτός των άλλων, τρεις φορές την
εβδομάδα υφίστανται το χαμαλίκι της διημέρευσης ή διανυκτέρευσης. Δεν έχει
κανείς παρά για μια ώρα να επισκεφθεί στις 12 τα μεσάνυχτα το Γενικό Κρατικό ή
τον Ευαγγελισμό για να πάθει πανικό, και όταν συνέλθει, να εκπλαγεί για τον
τρόπο που, με ένα ελάχιστο προσωπικό, λίγο ειδικευμένο νοσηλευτικό, δύο
χειρουργεία δουλεύουν με ρυθμούς που θυμίζουν ανθρακωρυχεία της εποχής του Ντίκενς.

Αυτά όλα είναι λίγο ή πολύ γνωστά στους περισσότερους συμπολίτες, αφού η
νοσηρότητα ούτε περιορισμένη είναι ούτε ταξική.

Ενώ λοιπόν ιατρικό προσωπικό υψηλής ευθύνης διαθέτουμε, η νοσοκομειακή
περίθαλψη στεγάζεται σε απαράδεκτες κτιριακές εγκαταστάσεις. Υγροί τοίχοι,
σπασμένοι σωλήνες, παντελής έλλειψη κλιματισμού, ξεκοιλιασμένες καρέκλες,
τρύπια σεντόνια, απαράδεκτες τουαλέτες. Άθλια γραφεία των γιατρών, όπου
συνωθούνται τρεις, ακόμη και έξι, ειδικευόμενοι σε έναν χώρο 3Χ3! Κουτσά
κρεβάτια, αναπηρικά καρότσια με στραβούς τροχούς, απουσία χαρτιών
καθαριότητας, ακόμη και στις τουαλέτες των θαλάμων.

Και ανεπαρκέστατη υποδομή νοσηλευτικού προσωπικού. Συνέβη μια νοσοκόμα να
εξυπηρετεί ένα ολόκληρο τμήμα, με είκοσι προσφάτως χειρουργημένους, από τις 10
το βράδυ έως τις 7 το πρωί. Και ενώ ο υπουργός Παιδείας υπόσχεται θέσεις σε
ποικιλώνυμα και πολύτροπα ΑΕΙ και ενώ υπάρχει τάση να εξισωθούν με τα ΑΕΙ τα
ΤΕΙ, για δεκαετίες σ’ αυτόν τον τόπο υπονομεύτηκε η εκπαίδευση μεσαίων
στελεχών. Έχουμε ανέργους αρχιτέκτονες και αλλοδαπούς οικοδόμους και δεν
υπάρχει τεχνίτης, εργοδηγός εκπαιδευμένος να διαβάσει αρχιτεκτονικό σχέδιο.
Έχουμε χειρουργούς και τραυματιοφορείς και δεν υπάρχει ειδικευμένο μέσο
νοσοκομειακό προσωπικό.

Και ιδού το αποτέλεσμα. Ενώ η νοσοκομειακή περίθαλψη είναι δωρεάν, όπως
εξάλλου και η Παιδεία, όπως στην τελευταία ξοδεύονται δισεκατομμύρια στα
φροντιστήρια, στα ιδιαίτερα και στις σπουδές στο εξωτερικό, στην περίθαλψη το
κράτος έχει παραδοθεί ευτυχές στην ανεπανάληπτη ελληνική αλληλεγγύη και το φιλάνθρωπον.

Αν για μία μόνον ημέρα με αστυνομικά μέσα τα νοσοκομεία εφάρμοζαν ό,τι οι
ταμπέλες των εισόδων καθορίζουν ως ώρες επισκεπτηρίου, όλο το νοσοκομειακό
σύστημα θα κατέρρεε.

Επί εικοσιτετραώρου βάσεως δίπλα σε κάθε ασθενή υπάρχει ένα συγκινητικά
αφοσιωμένο συγγενικό πρόσωπο· γυναίκες, κόρες, σύζυγοι, ξαδέλφες, αλλά και
οικιακές βοηθοί κοιμούνται σε καρέκλες, σε σκαμνιά, σε πολυθρόνες στους
διαδρόμους, σε σκάλες, ανοίγοντας ταπεράκια για κολατσιό, αξύριστοι άνδρες
περιφέρονται καπνίζοντας σε υπόγεια για να είναι κοντά στον άρρωστό τους, να
τον καθαρίσουν, να τον πλύνουν, να τον ταΐσουν, να ειδοποιήσουν τη νοσοκόμα
πως τελειώνει ο ορός (!), να ξεροσταλιάσουν έξω από το χειρουργείο, να
κουβαλήσουν με το καροτσάκι τον ασθενή τους στον τομογράφο, να βοηθήσουν τον
μοναδικό τραυματιοφορέα να τον μεταφέρει από το φορείο στο κρεβάτι του. Αυτό
σημαίνει εκατομμύρια ανθρωποώρες που έπρεπε, όπως γίνεται σε όλον τον
πολιτισμένο κόσμο, να καλύπτονται από ειδικευμένο προσωπικό. Σε όποιο μεγάλο
λαϊκό νοσοκομείο της Ευρώπης, η παρουσία συγγενών είναι πρόβλημα αν
επιτρέπεται πέραν της ώρας ημερησίως.

Είναι συγκινητικό να βλέπει κανείς έξω από τα νοσοκομεία τα Ντάτσουν των
Αθιγγάνων που κοιμούνται στην καρότσα στρωματσάδα και ένας ένας κάνουν βάρδια
στον άρρωστο άνθρωπό τους. Αφήνω τα φάρμακα των αποκλειστικών νοσοκόμων. Ένας
μέσος χειρουργημένος χρειάζεται τουλάχιστον μία εβδομάδα τη συνδρομή
αποκλειστικής νοσοκόμου, και αν οι συγγενείς κωλύονται, τριών νοσοκόμων το
εικοσιτετράωρο. Δηλαδή πάνω από 200.000 δρχ.

Για μια υποχρέωση της κρατικής μέριμνας. Γνωρίζω τη στενότητα, αλλά χωρίς την
πατροπαράδοτη ελληνική συγγενική αλληλεγγύη τα νοσοκομεία θα είχαν καταντήσει νεκροταφεία.