[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΤΑΙ ως «μεσογειακό θαύμα». Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που
μόλις δημοσιεύτηκαν για την επίτευξη των «κριτηρίων σύγκλισης» στα πλαίσια της
ΟΝΕ αποκαλύπτουν μια ιδιαίτερα θετική εικόνα για τις μεσογειακές χώρες
(Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία): όλες οι χώρες έχουν πραγματοποιήσει
θεαματική πρόοδο στη διαδικασία οικονομικής προσαρμογής και δημοσιονομικής
εξυγίανσης με τη δραστική μείωση ελλειμμάτων και χρέους.

Έτσι, οι τρεις από τις τέσσερις χώρες της λεγόμενης «Μεσογειακής λέσχης»
(Mediterranean Club) ­ Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία ­ εκτιμάται ότι μέσα στο
τρέχον έτος θα έχουν πετύχει το βασικό «κριτήριο σύγκλισης», δηλαδή του
ελλείμματος του προϋπολογισμού, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται σε σταθερή πορεία για
την επίτευξή του. Συγκεκριμένα, η Ιταλία θα έχει στο τέλος του χρόνου έλλειμμα
3,2% ΑΕΠ, η Ισπανία 3,0%, η Πορτογαλία 2,9% και η Ελλάδα 5,2% (το όριο που
προβλέπεται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ είναι ως γνωστόν 3% του ΑΕΠ).

Έτσι, το σύνολο των μεσογειακών χωρών, με την εξαίρεση της Ελλάδας, φαίνεται
ότι τελικά θα συμπεριληφθούν στην πρώτη ομάδα χωρών που θα επιλεγεί τον Μάιο
1998 για την εγκαθίδρυση του ενιαίου νομίσματος (ευρώ). Η εξέλιξη αυτή είναι
ιδιαίτερα σημαντική. Είναι γνωστό ότι ο κεντροευρωπαϊκός πυρήνας χωρών με
επικεφαλής τη Γερμανία επιθυμούσαν τον αποκλεισμό του λεγόμενου «Club Med» από
το ενιαίο νόμισμα, τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Γι’ αυτό άλλωστε έθεσαν και το
ιδιαίτερα αυστηρό κριτήριο του 3% ΑΕΠ για το έλλειμμα.

Η εξέλιξη τους διέψευσε. Οι μεσογειακές χώρες πέτυχαν τους στόχους της
σύγκλισης, παρά την ιδιαιτερότητα της κοινωνίας τους και τα προβλήματα του
κοινωνικού κράτους [γι’ αυτό βλέπε το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε: Μ. Rhodes
(επ.), Southern European Welfare States, Between Crisis and Reform ­
Νοτιοευρωπαϊκά Κράτη Πρόνοιας, Ανάμεσα στην Κρίση και Μεταρρύθμιση, Λονδίνο,
Frank Cass, 1997].

Για την Ελλάδα, η άμεση συμπερίληψη όλων των μεσογειακών χωρών στο ενιαίο
νόμισμα θέτει πρόσθετη πίεση για την επίτευξη των κριτηρίων σύγκλισης, ως
πρώτη προτεραιότητα, προκειμένου η χώρα να μην παραμείνει για πολύ χρόνο εκτός
του ενιαίου νομίσματος.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.