[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΜΕ ΤΗΝ είσοδο στο φθινόπωρο, τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης,
την επανάληψη της διαπραγματευτικής διαδικασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.)
επιστρέφει εντονότερα και ο πολιτικός προβληματισμός και δραστηριότητα.
«Υπάρχει όμως ζωή μετά την πολιτική;». Το κάπως παράξοδο ή παράλογο αυτό
ερώτημα τίθεται σε μια νέα έκδοση του πρωτοποριακού think-tank Demos με τον
τίτλο «Η ζωή μετά την πολιτική. Νέα σκέψη για τον εικοστό πρώτο αιώνα» [βλέπε,
G. Mulgan (επ.), Life After Politics. New Thinking for the Twenty-First
Century, Λονδίνο, Demos/Verso, 1997]. Το βιβλίο αποτελείται από δέσμη δοκιμίων
πραγματικά πρωτοποριακού χαρακτήρα πάνω στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν
κυρίως οι ευρωπαϊκές κοινωνίες και τα πολιτικά και οικονομικά συστήματα στην
προοπτική του εικοστού πρώτου αιώνα. Όπως σημειώνεται στην εισαγωγή τού
βιβλίου, «ουδέποτε στην ανθρώπινη ιστορία υπήρξαν τόσα πολλά προβλήματα που να
απαιτούν για την επίλυσή τους νέες ιδέες και νέα σκέψη απ’ ό,τι σήμερα». Το
βιβλίο αποπειράται να σκιαγραφήσει ορισμένες από τις ιδέες αυτές.

Στον χώρο των διεθνών σχέσεων, π.χ., ο συγγραφέας του σχετικού δοκιμίου
διαπιστώνει ότι στην Ευρώπη μετά τις αλλαγές του 1989 και την εμπέδωση της
ευρωπαϊκής ενοποίησης έχει εγκαθιδρυθεί ένα «μετα-μοντέρνο σύστημα» πολιτικών
σχέσεων. Το σύστημα αυτό δεν έχει πλέον ως μοναδικό πρωταγωνιστή το εθνικό
κράτος. Δεν στηρίζεται στην «ισορροπία δυνάμεων», αξόνων, ή σε ηγεμονικές
παρουσίες για τη σταθερότητά του. Στηρίζεται σ’ ένα «σύστημα συνεργασίας», που
έχει στο επίκεντρό του την Ευρωπαϊκή Ένωση και που για πρώτη φορά τείνει να
καλύψει το σύνολο της Ευρώπης, περιλαμβανομένης και της Ρωσίας. Στο σύστημα
αυτό δεν υπάρχουν συγκρούσεις ή εδαφικές διεκδικήσεις. Για πρώτη φορά στην
ιστορία της η Ευρώπη έχει ξεφύγει από τη συγκρουσιακή χημεία. Ανορθογραφίες
στο σύστημα αυτό αποτελούν οι περιπτώσεις της πρώην Γιυγκοσλαβίας και της
Τουρκίας. Η Τουρκία εμφανίζεται ως η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που έχει δυσχέρειες
αποδοχής της λογικής του συστήματος αυτού. Η στάση αυτή θα την κρατήσει
βεβαίως «έξω» από το νέο σύστημα, πράγμα αρνητικό για την ίδια, την Ευρώπη και
την Ελλάδα.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.