ΑΥΤΟΙ

… περιοχή για τον άνθρωπο είναι το μέλλον. Τόσο είναι άδηλο, τόσο ερεθίζει,
που οι λόγοι των προφητών ­ όπως ο Τόφλερ και ο Νέσμπιτ ή ο Νεγκροπόντε ­
ελκύουν αμέσως τη γενική προσοχή, και τα έργα τους γίνονται μπεστ-σέλλερ.
Ωστόσο, οι περισσότεροι είναι μάντεις δεινών. Βλέπουν σημεία και τέρατα, την
Αποκάλυψη, τη Συντέλεια, τα Έσχατα! Λιμοί και λοιμοί, τρύπες του όζοντος,
ανθρωποφάγα ρομπότ…. Ε, λοιπόν, δεν είναι καιρός να σταματήσει η
καταστροφολογία; Να δούμε το μέλλον πιο λογικά, διαπλάσιμο και λιγότερο μαύρο;
Και να που το ρεύμα αρχίζει, πράγματι, ν’ αλλάζει. Εδώ και λίγον καιρό οι
οιωνοσκόποι, ιδίως στις ΗΠΑ ­ βοηθούσης και της ανάκαμψης ­ βλέπουν όλο και
περισσότερο φως, έχουν αρχίσει ν’ αφαιρούν τα σκούρα χρώματα.

… μελλοντολόγος στις ΗΠΑ είναι ο Πήτερ Σβαρτς. Τέως προϊστάμενος του
«Τμήματος Σεναρίων» της ολλανδικής Σελ, και συγγραφέας ενός εγχειριδίου περί
διορατικότητας που έγινε ανάρπαστο («The Art of Long View»), ο Σβαρτς
διευθύνει τώρα στην Καλιφόρνια το «Παγκόσμιο Επιχειρησιακό Δίκτυο» (Global
Business Network) που καταστρώνει προγράμματα, μεταξύ άλλων, για την ΙΒΜ, τη
Φίατ και τη Μοτορόλα. Βλέπει το μέλλον, λένε, όπως σε ανοιχτό βιβλίο. Θεωρεί
γελοία την ιδέα ότι «ο άνθρωπος θα χάσει τον έλεγχο», ιδίως τώρα που έχει τόσα
μέσα. Φτάνουν πια οι θρήνοι και ο μαζοχισμός, λέει ο Σ. «Όλα δείχνουν ότι
αρχίζει μια εποχή ευημερίας. Ήδη με τα σημερινά δεδομένα, ο πλούτος της
ανθρωπότητας μπορεί να διπλασιάζεται κάθε 12 χρόνια. Διαθέτουμε πέντε
τεχνολογίες που μέσα στο σωστό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον εγγυώνται
καλύτερες μέρες».

… είναι η πληροφορική, οι τηλεπικοινωνίες (τηλέφωνα, Ιντερνέτ, δορυφορικά),
η βιοτεχνολογία (για αφθονία τροφίμων), η νανοτεχνολογία (λιλλιπούτειες έως
αόρατες συσκευές εμφυτεύσιμες και στο ανθρώπινο σώμα), και οι εναλλακτικές
πηγές ενέργειας. Ως προς τις τελευταίες, ο Σ. προβλέπει ότι η βενζίνη θα γίνει
γρήγορα παρελθόν. Η ενεργειακή λύση του μέλλοντος θα είναι το υδρογόνο, που
υπάρχει στη γη σε ανεξάντλητες ποσότητες. Σε λίγα χρόνια, θα κινεί και τα
Ι.Χ.: μ’ ένα γέμισμα, 2.000 χιλιόμετρα. Δεν είναι παραμύθια αυτά, λέει ο Σ.
«Μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου, υπάρχει πλέον ελεύθερη και συνεχής ανταλλαγή
ιδεών, κοινή επεξεργασία μεθόδων και μέσων. Στην οικονομία, το αμερικανικό
μοντέλο δείχνει ότι τελικά είναι εφικτή η ανάπτυξη και χωρίς ανεργία. Στην
Ευρώπη, υπάρχει ακόμη μιά αβεβαιότητα γύρω απ’ όλα αυτά. Αλλά πιστεύω ότι ως
το 2005 οι Ευρωπαίοι θα ακολουθήσουν μοιραία τον αμερικανικό δρόμο. Απο
ανάγκη, αν μη τι άλλο».

… κατά τον Σ., θα είναι για μερικά χρόνια ακόμη το φτηνό (σε χέρια και
πρώτες ύλες) πεδίο δράσης μεγάλων ξένων εταιριών. Της μέλλεται όμως έτσι
γρήγορη ανάπτυξη ­ δεν θ’ αργήσει να ορθοποδήσει. Η Λατινική Αμερική θα
εξελιχθεί σε μια ισχυρή Κοινή Αγορά: ήδη έχει εντυπωσιακούς δείκτες αύξησης
του ΑΕΠ. Η τραγωδία είναι και θα παραμείνει η Αφρική. Ιδίως η Κεντρική: ο Σ.
δεν βλέπει εκεί παρά μια κόλαση από αρρώστιες, πείνα και σφαγές. «Στο τέλος,
αναπόφευκτα, θα παρέμβει όλη η διεθνής κοινότητα, και μόνο έτσι θα σωθούν».
Είναι βέβαια όλα αυτά; Θα τα δούμε οπωσδήποτε; Α, βέβαιο δεν είναι τίποτα,
παραδέχεται ο Σ. «Είναι όμως, όλα αυτά, πολύ πολύ πιθανά».