ΑΥΤΟΙ

… δεν έχει άραγε κάποια…. οικονομική αξία; Αποκλείεται να είναι, λίγο
έστω, εξαργυρώσιμη; Ερώτημα άνομο ­ και όμως, η γαλλική χρηματιστική εταιρία
Φιμαζέστ διαφημίζει την εξίσωση ηθική=κέρδος. Αφού μελέτησε πλήθος
επιχειρήσεις, επισήμανε τις πιο αντι-ανεργικές. Κριτήρια: να κερδίζουν στο
χρηματιστήριο και να έκαναν προσλήψεις την τελευταία 5ετία. Με βάση αυτές ­
κάπου 100 ­ η Φιμαζέστ εξέδωσε «Ομόλογα Απασχόλησης». Αγοράζοντάς τα, και
κερδίζετε και χτυπάτε την ανεργία. Μοναδική νότα «μη ηθικής»: Ο όρος ­ που
έθετε η Φιμαζέστ ­ οι προσλήψεις να αφορούσαν αποκλειστικά Γάλλους, όχι μετανάστες.

… γραφείο Μέρσερ Μάνατζμεντ επιβεβαιώνει ότι οι ανερχόμενες επιχειρήσεις που
κάνουν και προσλήψεις έχουν πράγματι, μεσοπρόθεσμα, καλύτερες προοπτικές στο
χρηματιστήριο απ’ ό,τι εκείνες που κυνηγούν συνεχώς τη μεγίστη απόδοση. Στις
ΗΠΑ, υπάρχει και παράδοση: οι πρώτες «ηθικές μετοχές» εκδόθηκαν ­ από
θρησκευτικές οργανώσεις ­ το 1928. Τέτοια αξιόγραφα, απευθυνόμενα στα
φιλάλληλα αισθήματα του επενδυτή, κυκλοφορούν και σήμερα, καλύπτοντας το 1/10
των διακινούμενων κεφαλαίων. «Έτσι αποφασίσαμε κι εμείς ­ είπε ο διευθυντής
της Φιμαζέστ ­ να προτιμήσουμε τις εταιρίες που πετυχαίνουν χωρίς να κόβουν
κεφάλια. Και πηγαίνουμε περίφημα». Η αλεπού η πιο καλή είναι ξύπνια και ηθική….

… Ζαν-Λυκ Μελανσόν, στέλεχος των Γάλλων σοσιαλιστών, έγινε η ζωντανή τύψη
στο «Θερινό Πανεπιστήμιο» του κόμματος στη Λα Ροσέλ. Ζοσπέν, υπουργοί και
άλλοι άκουσαν υπομονετικά τις ιερεμιάδες του. «Είμαστε σε κατάσταση ανάγκης.
Όταν περνάς κρίση οικονομική και πολιτική μαζί, δεν επιλέγεις την
ομοιοπαθητική. Αλλά η κυβέρνηση επέλεξε: Άμστερνταμ και σύμφωνο
σταθερότητας….». Άλλο μέγα λάθος, κατά τον Μ.: Να πιστεύεις ότι επειδή είσαι
αριστερή κυβέρνηση, ο κόσμος θα ανέχεται από σένα τα πάντα. Αλλά τι αριστερή;
«Είμαστε η μοναδική παγκοσμίως κυβέρνηση σοσιαλιστών-κομμουνιστών-οικολόγων.
Προς τι; Για να καταντήσει η αριστερά διαχειρίστρια του νεοφιλελευθερισμού;».
Έχεις και τη σοσιαλδημοκρατία, λέει ο νέος Τερτυλλιανός, «να κηρύσσει τη λήξη
της Ιστορίας, λες και έλυσε ­ με τα ημίμετρα ­ όλα τα προβλήματα». Μιά κατάρα
είχε χτυπήσει στο παρελθόν τις κυβερνήσεις της αριστεράς, είπε ο Μ. «Κατάρα,
που προπολεμικά τις έκανε να βουλιάζουν στην καταστροφή, και τώρα, πρόσφατα,
τις έκανε απλές διαχειρίστριες της εξουσίας μέσα σ’ ένα κλίμα ηθικής και
πνευματικής παρακμής. Δεν μπορώ να βλέπω την ιστορία να επαναλαμβάνεται».

… των ιδεών, πάντως, ερρίφθη επιτέλους και μιά που έχει τουλάχιστον κάτι το
χαρμόσυνο. Περιέχεται στη συλλογή δοκιμίων «Η Δημοκρατία του Γενικού
Εισοδήματος» που κυκλοφόρησε στη Ρώμη. Ένας από τους συγγραφείς προτείνει τη
χορήγηση από το κράτος ισόβιου «βασικού μισθού» σε κάθε πολίτη, είτε εργάζεται
(ή αναζητεί δουλειά) είτε όχι. Μόνο έτσι, εξηγεί ο συγγραφέας, θα λυτρωθεί ο
άνθρωπος από όλα τα δεσμά του και θα γίνει αληθινά ελεύθερος, «όπως εννοούσε
την ελευθερία ο Αριστοτέλης». Τι θα συμβεί όμως αν αυτοί οι σταθερά
μισθοδοτούμενοι αποφασίσουν κάποια στιγμή μην ξαναδουλέψουν ή να μην ψάξουν
ποτέ για δουλειά; Ο συγγραφέας δεν το αποκλείει. Πιθανόν, λέει. Αλλά μιά
δοκιμή θ’ άξιζε τον κόπο…. («La democrazia del reddito universale», Manifesto-libri).