Σχέδια διχοτόμησης

Ύστερα από τριάμισι χρόνι εμφυλίου πολέμου στη Βοσνία, που άφησε πίσω του
διακόσιες χιλιάδες νεκρούς και δύο εκατομμύρια πρόσφυγες, μια από τις πολλές
εκκρεμότητες που δημιούργησαν οι ατελείς συμφωνίες του Ντέιτον απειλεί να
οδηγήσει σε νέα σύρραξη. Η ΝΑΤΟϊκή παρέμβαση στο πλευρό της Πλάβσιτς θα
μπορούσε να αποδειχθεί η θρυαλλίδα.

ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ τους να δώσουν πνοή στην Κροατομουσουλμανική Ομοσπονδία,
τεχνητό υποπροϊόν των συμφωνιών του Ντέιτον, οι Αμερικανοί έχουν εναποθέσει
τις ελπίδες τους στη Σερβοβόσνια πρόεδρο. Προσδοκούν ότι αν επικρατήσει στη
σύγκρουσή της με τον Ράντοβαν Κάρατζιτς, οι σερβοβοσνιακές περιοχές θα
μπορέσουν να ενταχθούν ομαλά στην Ομοσπονδία, ολοκληρώνοντας έτσι τις
συμφωνίες του Ντέιτον, που οραματίστηκαν τη νέα Βοσνία με τον σιβυλλικό
ορισμό: «μία ένωση, με δύο κρατικές οντότητες και τρεις εθνότητες».

Σε περίπτωση που οι αμερικανικές ελπίδες θα διαψεύδονταν, με μια εμπλοκή των
αμερικανικών στρατευμάτων στη Βοσνία, θα ήταν μια προσωπική ήττα για τον
πρόεδρο Κλίντον, που έχει δεσμευτεί ότι ώς τον Ιούλιο του 1998 οι 8.000
Αμερικανοί στρατιώτες θα επιστρέψουν στα σπίτια τους.

ΟΙ αμερικανοΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις για τη ρύθμιση της σερβοβοσνιακής
εκκρεμότητας ξεκίνησαν θεαματικά στις 10 Ιουλίου, με την επιχείρηση Τάνγκο.
Βρετανοί στρατιώτες κινήθηκαν εναντίον δύο Σερβοβοσνίων που κατηγορούνταν για
εγκλήματα πολέμου. Ο Μίλαν Κοβάσεβιτς συνελήφθη και ο Σίμο Ντέρλιατσα
σκοτώθηκε, προσπαθώντας να αποφύγει τη σύλληψη. Ο τελικός στόχος, ο Ράντοβαν
Κάρατζιτς, παρέμενε ασύλληπτος, στο κρησφύγετο του, στο Πάλε.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΛΑΒΣΙΤΣ

Στο πλευρό της Μπιλιάνα Πλάβσιτς ­ που διαλύοντας το σερβοβοσνιακό
κοινοβούλιο, στο οποίο κυριαρχούσαν οι άνθρωποι του Κάρατζιτς και του
Κράισνικ, προσπάθησε να παγιώσει τη δική της εξουσία στην Μπάνια Λούκα ­ οι
ΝΑΤΟϊκοί τη βοήθησαν να εκκαθαρίσει την αστυνομία από τους ανθρώπους του
Κάρατζιτς.

Επόμενος στόχος της Πλάβσιτς ήταν να αφαιρέσει από το Πάλε τον έλεγχο των
μέσων ενημέρωσης. Ήδη, οι εργαζόμενοι στα κρατικά μέσα ενημέρωσης στην Μπάνια
Λούκα ανήγγειλαν την αυτονόμησή τους από τα κεντρικά του Πάλε.

Ο διχασμός μεταφέρθηκε στο στράτευμα, όπου η Πλάβσιτς, με την υποστήριξη του
πανίσχυρου Α’ Σώματος Στρατού της Κράινα, αναμένεται να ορίσει αρχιστράτηγο
τον Μόμιρ Τάλιτς, στη θέση του στρατηγού Πέρο Κόλιτς. Από την άλλη μεριά, το
Πάλε διόρισε τη δική του συλλογική στρατιωτική ηγεσία. Με τη διεξαγωγή πρόωρων
βουλευτικών εκλογών τον Οκτώβριο ­ στις οποίες εμμένει η Πλάβσιτς ­ και τη
σύλληψη και προσαγωγή του Ράντοβαν Κάρατζιτς σε δίκη για εγκλήματα πολέμου οι
Αμερικανοί ελπίζουν να δρομολογήσουν τις εξελίξεις στην επιθυμητή κατεύθυνση.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΙΛΟΣΕΒΙΤΣ

Μολονότι αποφεύγει να τοποθετηθεί δημόσια για τη σερβοβοσνιακή κρίση, από
στιγμή σε στιγμή αναμένεται παρέμβαση και επίσκεψη στη Μπάνια Λόύκα του
Γιουγκοσλάβου προέδρου Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, που δέχεται σχετικές πιέσεις από
τις ΗΠΑ.

Ο Μιλόσεβιτς έχει ταχθεί υπέρ της ταυτόχρονης διεξαγωγής βουλευτικών και
προεδρικών εκλογών, επιδιώκοντας μιαν ισορροπία ανάμεσα στις αντιμαχόμενες
πλευρές στη σερβική Βοσνία. Οι ακραίες θέσεις του Πάλε και η υπερβολική
ενίσχυση της Πλάβσιτς δεν εξυπηρετούν τα σχέδια του Βελιγραδίου, που επιδιώκει
να επανενταχθεί στη διεθνή κοινότητα ώστε να καταλυθούν τα «εξωτερικά τείχη»
που όρθωσαν οι οικονομικές κυρώσεις γύρω από τη Γιουγκοσλαβία. Όπως δεν τον
εξυπηρετεί και ενδεχόμενη διχοτόμηση της Σερβικής Βοσνίας, που σύμφωνα με
πληροφορίες περιλαμβάνεται στα αμερικανικά σχέδια. Η αποδυνάμωση των
Σερβοβοσνίων θα οδηγούσε στη δημιουργία ενός ισχυρού μουσουλμανικού κράτους
στη Βοσνία, που θα ήταν απειλή για τη γιουγκοσλαβική ασφάλεια.

Το Βελιγράδι θεωρεί ότι θα μπορούσε να υποκινήσει αποσχιστικά κινήματα στο
μουσουλμανικό Σαντζάκ, στο αλβανόφωνο Κοσσυφοπέδιο και στα Μετόχια. Ξένες
δυνάμεις «παίζουν» στην περιοχή. Η πρώτη δόση από δωρεάν βοήθεια 80
εκατομμυρίων δολαρίων φτάνει σε λίγο από την Τουρκία στο Σαράγεβο.