Δεύτερο βήμα, Χάγη και βέτο

Την προσφυγή της Τουρκίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το θέμα των
Ιμίων αναμένει στο προσεχές διάστημα η ελληνική κυβέρνηση, η οποία ­ σε μια
τέτοια περίπτωση ­ θα άρει το βέτο της για την Κοινοτική χρηματοδότηση της Άγκυρας.

ΤΟ ΘΕΜΑ άφησε ανοικτό και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ, λέγοντας
ότι «υπάρχει μια σοβαρή πιθανότητα για συγκεκριμένες εξελίξεις εντός των
ερχόμενων ημερών». Από την πλευρά του, ο Θεόδωρος Πάγκαλος υπενθύμισε ότι από
τους τρεις όρους που η Ελλάδα έχει βάλει για να άρει το βέτο, ο τρίτος ­ να
προσφύγει η Αγκυρα στη Χάγη για τα Ίμια ή να αποσύρει τις διεκδικήσεις της ­
δεν έχει ικανοποιηθεί.

ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ

Την ίδια στιγμή, Αμερικανοί αξιωματούχοι έλεγαν ότι αναμένουν τη χρήση του
Δικαστηρίου της Χάγης για το σύνολο των ζητημάτων του Αιγαίου.

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι καταβάλλονται προσπάθειες από όλους
­ Ελλάδα, Τουρκία, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες ­ να αξιοποιηθεί η
δυναμική που αναπτύχθηκε με τη συμφωνία της Μαδρίτης, ώστε να κλείσουν τα
ανοικτά θέματα στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Σε αυτά περιέλαβαν τα Ίμια και
την υφαλοκρηπίδα, καθώς, βέβαια, και τα λεγόμενα «ήσσονος σημασίας».

ΑΤΖΕΝΤΑ 2000

Παράλληλα, εκτιμάται πως ρόλο θα παίξει και η θέση της Κομισιόν για τις
σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή θα υπάρχει σε ξεχωριστό κεφάλαιο
στο κείμενο ΑΤΖΕΝΤΑ 2000, το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει στη
δημοσιότητα την ερχόμενη εβδομάδα.

Από ό,τι έλεγαν παράγοντες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, η Κομισιόν
ουσιαστικά θα επαναλαμβάνει την αρνητική τοποθέτηση του 1989 για την αίτηση
ένταξης της Τουρκίας στην Ένωση, καθώς και την κοινή θέση του Συμβουλίου της
29ης Απριλίου (η οποία περιείχε τις αναφορές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το
Κυπριακό, το Αιγαίο κ.λπ.). Από την άλλη μεριά, Κοινοτικές πηγές έλεγαν ότι θα
μνημονεύεται η δυνατότητα της Τουρκίας να επιλεγεί για μέλος της Ένωσης, με τα
ίδια κριτήρια που ισχύουν και για τις άλλες χώρες.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΣΑΝΤΕΡ

Το γεγονός, πάντως, πως οι Βρυξέλλες ­ με τη συναίνεση σχεδόν όλων των
κρατών-μελών ­ δεν εντάσσουν την Τουρκία στις χώρες της επόμενης διεύρυνσης,
ουδόλως έχει ικανοποιήσει την Άγκυρα. Για τον λόγο αυτό ο Τούρκος πρωθυπουργός
έστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζακ Σαντέρ, καθώς και στους ηγέτες
των «15», στην οποία υπογραμμίζει τις ανησυχίες του για «την τύχη της
υποψηφιότητας» της χώρας του.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Γιλμάζ συνδέει ευθέως την αντιμετώπιση της χώρας του
από την Ένωση με την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών. Οι ενδείξεις
ισότιμης μεταχείρισης θα στηρίξουν τις προσπάθειες της Τουρκίας να υπερβεί τα
εμπόδια για την ένταξη, τα οποία είναι κυρίως ο μη σεβασμός των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, οι οικονομικές επιδόσεις και οι διαφορές με την Ελλάδα, αναφέρει
ανακοίνωση που εξεδόθη από το γραφείο του Γιλμάζ.

Στο πλαίσιο αυτό, τόσο οι Βρυξέλλες όσο και η Αθήνα μελετούν την προώθηση…
«μέτρων αποζημίωσης» για το γεγονός ότι η Τουρκία δεν θα περιλαμβάνεται στο
επόμενο κύμα της διεύρυνσης. Μια δυνατότητα προσφέρει η γαλλική πρόταση για
θεσμοθέτηση μιας Ευρωπαϊκής Διάσκεψης, στην οποία θα μετέχουν οι «15», οι προς
ένταξη χώρες και όλες όσες έχουν υποβάλει αίτηση ένταξης. Η συνεργασία αυτή θα
καλύπτει θέματα Β’ και Γ’ Πυλώνα ­ δηλαδή εξωτερικής πολιτικής και άμυνας,
εσωτερικών και δικαιοσύνης.

Μια άλλη εκδοχή είναι η θεσμοθέτηση μιας «ειδικής σχέσης» της Τουρκίας με την
Ένωση, θέμα που έχει τεθεί ήδη από την Αθήνα, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών
εκπονεί μελέτες για το περιεχόμενο που θα μπορούσε να έχει αυτή η «ειδική σχέση».

«ΚΟΝΤΡΑ» μεταξύ του Έλληνα επιτρόπου Χρήστου Παπουτσή και του αρμοδίου για τις
εξωτερικές σχέσεις ομολόγου του, Χανς βαν ντεν Μπρουκ, σημειώθηκε χθες το
βράδυ στη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είχε αντικείμενο τις
μελλοντικές σχέσεις της Ένωσης με την Τουρκία.

Συγκεκριμένα ο κ. Παπουτσής, στην πρόταση του κ. Βαν ντεν Μπρουκ για ένταξη
της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη (σ.σ.: οι «15» και οι χώρες που θέλουν να
εισέλθουν στην Ένωση) αντέτεινε πως η Άγκυρα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο ­
όπως υποδηλώνει και η κατοχή της Βόρειας Κύπρου.

Η αντίθεση του κ. Παπουτσή ­ ο οποίος, μάλιστα, είχε τη «συμμαχία» και 2-3
επιτρόπων, ενώ ο πρόεδρος κ. Σαντέρ τήρησε επίσης μάλλον θετική στάση ­
προκάλεσε την μήνιν του Ολλανδού επιτρόπου. «Όταν ερχόσουν εσύ για τα βράχια
(σ.σ.: τα Ίμια) και ζητούσες αλληλεγγύη, εμείς σου τη δώσαμε. Τώρα υπάρχει η
συμφωνία της Μαδρίτης που έκανε ο κ. Σημίτης ­ και εσύ πάλι δεν θες την
Τουρκία στη Διάσκεψη;» έλεγε με έντονο ύφος σε κάποια φάση ο κ. Βαν ντεν Μπρουκ.

Ο Έλληνας επίτροπος αντέτεινε ότι και όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έκανε το
Νταβός «εμείς τον στηρίξαμε» αλλά μετά ειπώθηκε το mea culpa. «Δεν αρνούμαι ­
είπε ­ ότι είναι σημαντική εξέλιξη, αλλά μένει να αποδείξει η Τουρκία την
αλήθεια των λόγων της».

ΤΕΣΣΕΡΙΣ παραβάσεις του FIR Αθηνών και μία παραβίαση του ελληνικού εναέριου
χώρου έκαναν χθες 4 σχηματισμοί δύο αεροσκαφών της πολεμικής αεροπορίας της
Τουρκίας, μόλις ένα 24ωρο μετά την συμφωνία Ντεμιρέλ – Σημίτη.

Τα τουρκικά φάντομ αναχαιτίστηκαν σε όλες τις περιπτώσεις ­ σημειώθηκαν πέντε
εμπλοκές ­ από ελληνικά μιράζ.

Οι τέσσερις παραβάσεις και η μία παραβίαση σημειώθηκαν στον εναέριο χώρο
μεταξύ των νήσων Λέσβου και Χίου, ενώ η παραβίαση έγινε σε βάθος 6 μιλίων μέσα
στον ελληνικό εναέριο χώρο.