ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το δικαίωμα στην παύση

Παύση. Ένας δίφθογγος ανοίγει σαν τα φύλλα του ακορντεόν. Και μας προστατεύει
από τη δικτατορία της ταχύτητας.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ του πεντάχρονου κοριτσιού όταν έμαθε ότι είναι υιοθετημένο. Δεν
έκλαψε, δεν μίλησε, παρά πήγε κατευθείαν στο υπνοδωμάτιο των θετών γονιών της,
κουλουριάστηκε στην άκρη του και έμεινε σ’ αυτή την εμβρυϊκή στάση ένα
ολόκληρο απόγευμα.

Η ιστορία του Ζακ Λυσσεράν, ενός Γάλλου που, αν και τυφλός και πολύ νεαρής
ηλικίας, έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στη γαλλική αντίσταση. Δεν εντάχθηκε όμως
αμέσως σ’ αυτήν. Για πολλές εβδομάδες περπατούσε στους άδειους δρόμους του
κατεχόμενου Παρισιού, άκουγε τις κουβέντες των κατακτητών, μύριζε τον καπνό
τους. Ξαφνικά αποφάσισε ότι ήθελε να κάνει μαθήματα χορού. Έμαθε τα βήματα σε
δύο εβδομάδες. Κι όταν ξόρκισε έτσι τους δαίμονες, ατομικούς και πολιτικούς,
προσέφερε τις υπηρεσίες του στην αντίσταση.

Η διήγηση της αμερικανίδας καθηγήτριας Νόελ Οζενχάντλερ στον «Νιου Γιόρκερ».
Το τελευταίο πρωί πριν από τη γέννηση της κόρης της ­ χωρίς να ξέρει βέβαια
πότε ακριβώς θα γεννήσει ­ ξύπνησε με την ακατανίκητη επιθυμία να βρεθεί κοντά
σε νερό. Πήρε το αυτοκίνητό της και οδήγησε πολλά χιλιόμετρα, ώσπου βρέθηκε σε
μια καταγάλανη λίμνη. Κι έμεινε εκεί για ώρες, ξαπλωμένη στη λεπτή της πετσέτα
πάνω στα χαλίκια, χωρίς να μπορέσει ούτε για μια στιγμή να βολευτεί.

Η συνέντευξη του 84χρονου γάλλου συγγραφέα Αλμπέρ Κοσρύ στη «Μοντ». Ήλθε το
1945 στη Γαλλία από την Αίγυπτο κι από τότε μένει σ’ ένα μικρό ξενοδοχείο της
οδού Σηκουάνα. Και τα επτά βιβλία που έχει γράψει μέχρι τώρα (ξανακυκλοφόρησαν
πρόσφατα από τις εκδόσεις Joelle Losfeld) εκτυλίσσονται στο Κάιρο. Οι ήρωές
τους είναι πάντα οι ίδιοι: άνθρωποι φτωχοί, στερημένοι, μικρολωποδύτες,
ζητιάνοι, «κηφήνες». Το κοινό τους σημείο; «Η έλλειψη φιλοδοξίας, η χαρά. Σε
όλη μου τη ζωή έκανα παρέα με ανθρώπους που εδώ αποκαλούνται περιθωριακοί,
αλλά για μένα είναι οι μόνοι αληθινοί αριστοκράτες. Ο κόσμος είναι μια πλαστή
πραγματικότητα που έχουν εγκαθιδρύσει οι πλούσιοι εδώ και χιλιάδες αιώνες.
Όταν αγοράζετε ένα αυτοκίνητο, γίνεστε σκλάβος, κλείνεστε εκουσίως στη φυλακή.
Για μένα, που δεν έχω τίποτα, η ζωή είναι απλή. Ξυπνάω, δεν έχω άγχος για το
αυτοκίνητό μου. Παρατηρώ. Ευφυία, όταν έχεις συνειδητοποιήσει σε τι απάτη
ζούμε, σημαίνει να καταλάβεις ότι η ζωή είναι ωραία».

Πώς να το καταλάβεις όταν οι ρυθμοί της σύγχρονης ζωής δεν σου αφήνουν καιρό
ούτε να σκεφθείς; Πώς να βρεις καιρό να παρατηρήσεις τους γύρω σου όταν έχεις
γεμίσει και το τελευταίο σου ελεύθερο δευτερόλεπτο; Πώς να κάνεις παύση όταν
κινδυνεύεις να χαρακτηρισθείς τεμπέλης;

Κι όμως. Στις πιο δύσκολες, στις πιο κρίσιμες στιγμές της ζωής μας, όταν
ξέρουμε ότι δεν μπορούμε να προχωρήσουμε αν δεν σταματήσουμε και κοιτάξουμε
προς τα πίσω, καταφεύγουμε πάντα στην παύση. Και παραδιδόμαστε στον αργό,
γλυκό, κυκλικό ρυθμό της.