[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ πραγματοποιείται στο Άμστερνταμ το κρίσιμο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Το Συμβούλιο θα επιχειρήσει να τερματίσει τη
διαπραγμάτευση για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ, με συμφωνία πάνω
σ’ ένα νέο, αναθεωρημένο κείμενο Συνθήκης. Όπως διαφαίνεται από τις θέσεις που
έχουν αναπτύξει οι χώρες-μέλη, η νέα Συνθήκη (εάν τελικά συμφωνηθεί) δεν
πρόκειται να ανατρέψει το υπάρχον σύστημα θεσμών και πολιτικών της Ε.Ε.

Το αποτέλεσμα δηλαδή της διαπραγμάτευσης φαίνεται ότι θα είναι σημαντικά
κατώτερο από τις αρχικές φιλοδοξίες για «ριζικό επανασχεδιασμό» του θεσμικού
οικοδομήματος. Όλες οι χώρες «ανακάλυψαν» στην πορεία της διαπραγμάτευσης ότι
ο «ριζικός επανασχεδιασμός» θα ανέτρεπε ισορροπίες που πολιτικά ήσαν
ευαίσθητες. Έτσι το σχέδιο εγκαταλείφθηκε. Ωστόσο το οποιοδήποτε αποτέλεσμα
προκύψει δεν θα είναι και ασήμαντο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη σχέση του
Ευρωπαίου πολίτη και της Ένωσης, τις διαδικασίες εκδημοκρατισμού της Ε.Ε. και
προικοδότησης της τελευταίας με ισχυρότερο κοινωνικό περιεχόμενο.

Με το σχέδιο της νέας Συνθήκης, η Ελλάδα φαίνεται να φθάνει πολύ κοντά στην
ικανοποίηση ενός θεμελιακού στόχου που είχε θέσει στη διαπραγμάτευση: τη
δέσμευση της Ε.Ε. για την προστασία της ακεραιότητας, απαραβίαστου των
(εξωτερικών) συνόρων και ισχυρότερη έκφραση της αλληλεγγύης. Η Συνθήκη
περιέχει ρυθμίσεις για το θέμα αυτό στους στόχους της κοινής εξωτερικής
πολιτικής (ΚΕΠΠΑ) που, εάν τελικά γίνουν αποδεκτές, θα αποτελέσουν τη βάση και
θα δημιουργήσουν τη δυναμική για τη βαθμιαία «κάλυψη» των ελληνικών συνόρων
από την Ε.Ε. (στο μέτρο βέβαια που η τελευταία αναπτύσσει συνολικά την κοινή
εξωτερική και αμυντική πολιτική).

Θα πρόκειται για σημαντική ελληνική επιτυχία που βεβαίως δεν θα λύσει αυτόματα
το πρόβλημα ασφάλειας της χώρας, αλλά θα αποτελέσει μια καλή βάση για κάτι
τέτοιο. Θα πρέπει ακόμη να επισημανθεί εδώ ότι η εξουσία του καθορισμού των
συνόρων ανήκει στην κυριαρχική αρμοδιότητα των χωρών-μελών. Η Ένωση
«υποχρεούται» να αναγνωρίσει και προστατεύσει το απαραβίαστο των συνόρων
εκείνων που καθορίζουν κυριαρχικά τα κράτη-μέλη.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.