Τι προβλέπεται για τις άδειες των δημοσίων υπαλλήλων

Σημαντικές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση και στις εργασιακές σχέσεις των
δημοσίων υπαλλήλων θα επιφέρει ο νέος δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας,

ο νέος εργασιακός χάρτης. Η επιτροπή που επεξεργάζεται τον κώδικα τελειώνει εντός

του Ιουνίου την αποστολή της.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ του νέου κώδικα έχει καταρτιστεί και αυτήν την περίοδο γίνονται
μικρές διορθώσεις σε διατάξεις του.

Σκοπός του κώδικα είναι η καθιέρωση ενιαίων και ομοιόμορφων κανόνων που
διέπουν την πρόσληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση των πολιτικών διοικητικών
υπαλλήλων, σύμφωνα με τις αρχές της αξιοκρατίας και της κοινωνικής αλληλεγγύης
και για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής απόδοσης κατά την εργασία τους.

Με τον νέο κώδικα ρυθμίζονται λεπτομερειακά όλα τα θέματα υπηρεσιακής
κατάστασης των εργαζομένων στη δημόσια διοίκηση, κατά τρόπο ο οποίος
εξασφαλίζει αξιοκρατία και αντικειμενικότητα.

Καθορίζονται επίσης με ακρίβεια τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του
υπαλλήλου, με γνώμονα την αναβάθμιση του ρόλου του.

Αρκετές από τις ρυθμίσεις του σχεδίου είναι νέες, ενώ παράλληλα επέρχονται
τροποποιήσεις σε ρυθμίσεις του ισχύοντος κώδικα ή καταργούνται διατάξεις, η
εφαρμογή των οποίων είχε ατονήσει στην πράξη.

Οι βασικές αλλαγές που επέρχονται με τον νέο κώδικα αφορούν:

* Καθιέρωση νέου βαθμολογίου.

* Βελτίωση του συστήματος χορήγησης αδειών.

* Αλλαγές στα υπηρεσιακά συμβούλια.

Όσον αφορά το πειθαρχικό δίκαιο, έγινε προσαρμογή των διατάξεων περί
πειθαρχικής ευθύνης στα σύγχρονα νομολογιακά δεδομένα, με ορθολογικότερη
κατάταξή τους από απόψεως περιεχομένου, καθώς και απλοποίηση τύπων και
διαδικασιών, χωρίς όμως να θίγεται η αυστηρότητα των σχετικών ρυθμίσεων.

Ειδικά για το νέο καθεστώς των αδειών των δημοσίων υπαλλήλων το τελικό σχέδιο
του νέου κώδικα προβλέπει τα εξής:

Δημόσιοι υπάλληλοι που συμπληρώνουν δημόσια πραγματική υπηρεσία ενός (1) έτους
δικαιούνται κανονική άδεια απουσίας με πλήρεις αποδοχές, η διάρκεια της οποίας
ορίζεται σε είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες αν ακολουθούν εβδομάδα πέντε (5)
εργάσιμων ημερών και είκοσι τέσσερις (24) εργάσιμες ημέρες αν ακολουθούν
εβδομάδα έξι (6) εργάσιμων ημερών.

Ο χρόνος κανονικής άδειας επαυξάνεται κατά μία εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος
απασχόλησης και μέχρι τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου των είκοσι πέντε (25) ή
τριάντα (30) εργάσιμων ημερών προκειμένου για πενθήμερη ή εξαήμερη εβδομάδα
εργασίας, αντίστοιχα.

* Με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης
μπορεί να προσαυξάνεται έως τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες ο αριθμός των ημερών
κανονικής άδειας των υπαλλήλων που υπηρετούν σε παραμεθόριες περιοχές.

* Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων δεν εφαρμόζονται σε όσους έχουν
κατά τις κείμενες διατάξεις διακοπές εργασίας. Οι υπάλληλοι αυτοί μπορούν,
εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι ανάγκης, να παίρνουν κανονική άδεια με
αποδοχές μέχρι δέκα (10) εργάσιμες ημέρες.

Δεκαπέντε ημέρες (15) από την κανονική άδεια χορηγούνται υποχρεωτικά εφόσον το
ζητάει ο υπάλληλος από 15 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει
σε υπηρεσίες οι οποίες έχουν καθοριστεί με απόφαση του οικείου υπουργού και
κατά την περίοδο αυτή βρίσκονται στην αιχμή της λειτουργίας τους ή λειτουργούν
σε εικοσιτετράωρη βάση. Όταν με αίτηση του υπαλλήλου ολόκληρη η άδεια
χορηγείται εκτός από την περίοδο αυτή προσαυξάνεται κατά πέντε (5) εργάσιμες
ημέρες. Η προσαύξηση αυτή δεν χορηγείται όταν ο υπάλληλος κάνει χρήση της
κανονικής του άδειας κατά την περίοδο των Χριστουγέννων και του Πάσχα.

*Η υπηρεσία στην οποία ανήκει ο υπάλληλος χορηγεί υποχρεωτικά σ’ αυτόν μέσα
στο δεύτερο εξάμηνο κάθε έτους την κανονική άδεια που δικαιούται και αν ακόμα
δεν την ζητήσει.

*Επιτρέπεται να μη χορηγείται, να περιορίζεται ή να ανακαλείται η κανονική
άδεια προκειμένου να αντιμετωπιστούν έκτακτες ανάγκες της υπηρεσίας, ύστερα
όμως από έγκριση του προϊσταμένου του οργάνου το οποίο είναι αρμόδιο για τη
χορήγηση της άδειας. Αν τέτοιο όργανο δεν υπάρχει, αποφασίζει το αρμόδιο για
τη χορήγηση της άδειας όργανο.

*Η άδεια, η οποία σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο δεν χορηγήθηκε,
χορηγείται υποχρεωτικά το επόμενο έτος.

Υπάλληλοι σε περίπτωση γάμου ή θανάτου συγγενούς έως και β’ βαθμού έχουν
δικαίωμα άδειας απουσίας με πλήρεις αποδοχές, αντίστοιχα, πέντε (5) και τριών
(3) εργάσιμων ημερών. Επίσης δικαιούνται κατόπιν τεκμηριωμένης αίτησης ειδική
άδεια διάρκειας μιας (1) έως τριών (3) ημερών κατά περίπτωση για την άσκηση
του εκλογικού δικαιώματος ή για τη συμμετοχή σε δίκη ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου.

* Υπάλληλοι που πάσχουν ή έχουν τέκνα που πάσχουν από νόσημα το οποίο απαιτεί
τακτικές μεταγγίσεις αίματος, δικαιούνται ειδική άδεια με αποδοχές έως είκοσι
δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο.

Υπάλληλοι με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω δικαιούνται
από την υπηρεσία κάθε ημερολογιακό έτος άδεια με αποδοχές έξι (6) εργάσιμων
ημερών επιπλέον της κανονικής τους άδειας.

* Λοιπές ειδικές άδειες που προβλέπονται από ειδικές διατάξεις διατηρούνται.

Επιτρέπεται η χορήγηση στον υπάλληλο ύστερα από αίτησή του άδειας άνευ
αποδοχών εφόσον οι ανάγκες της υπηρεσίας το επιτρέπουν. Η άδεια αυτή δεν
μπορεί να υπερβεί τον ένα (1) μήνα εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους.

* Στους υπαλλήλους επιτρέπεται η χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών, συνολικής
διάρκειας έως δύο (2) ετών ύστερα από αίτησή τους και γνώμη του υπηρεσιακού
συμβουλίου για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους.

* Υπάλληλος του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ του οποίου ο σύζυγος υπηρετεί στο εξωτερικό σε
ελληνική υπηρεσία του Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή άλλου φορέα του δημόσιου τομέα ή σε
φορέα δημόσιου τομέα της Ε.Ε. ­ ή σε υπηρεσία της Ε.Ε. ­ ή σε διεθνή οργανισμό
στον οποίο μετέχει και η Ελλάδα δικαιούται να πάρει άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι
έξι (6) έτη συνεχώς ή και τμηματικά, εφόσον έχει συμπληρώσει διετή πραγματική υπηρεσία.

* Στον υπάλληλο που αποδέχεται θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε διεθνή οργανισμό
στον οποίο μετέχει η Ελλάδα χορηγείται ύστερα από γνώμη του υπηρεσιακού
συμβουλίου άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι πέντε (5) έτη, η οποία μπορεί να
παραταθεί με την ίδια διαδικασία για μια ακόμα πενταετία. Αν ο υπάλληλος δεν
εμφανιστεί να αναλάβει καθήκοντα μέσα σε δύο (2) μήνες από τη λέξη της άδειας,
θεωρείται ότι παραιτήθηκε αυτοδικαίως από την υπηρεσία.

Στις υπαλλήλους οι οποίες κυοφορούν χορηγείται άδεια μητρότητας με πλήρεις
αποδοχές δύο (2) μήνες πριν και τρεις (3) μήνες μετά τον τοκετό. Η άδεια λόγω
κυοφορίας χορηγείται ύστερα από βεβαίωση του θεράποντος ιατρού για τον
πιθανολογούμενο χρόνο τοκετού.

* Όταν ο τοκετός πραγματοποιείται σε χρόνο μεταγενέστερο από αυτόν που είχε
πιθανολογηθεί αρχικά, η άδεια που είχε χορηγηθεί παρατείνεται μέχρι την
πραγματική ημερομηνία του τοκετού, χωρίς αυτή η παράταση να συνεπάγεται
αντίστοιχη μείωση του χρόνου της άδειας που χορηγείται μετά τον τοκετό. Όταν ο
τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά
πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της άδειας χορηγείται μετά τον τοκετό, ώστε να
εξασφαλιστεί χρόνος συνολικός πέντε (5) μηνών.

* Σε κυοφορούσες υπαλλήλους του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ που έχουν ανάγκη ειδικής
κατ’ οίκον θεραπείας, πέραν του ορίου της αναρρωτικής άδειας με αποδοχές,
χορηγείται κανονική άδεια κυοφορίας, με πλήρεις αποδοχές, ύστερα από βεβαίωση
θεράποντος ιατρού και διευθυντή γυναικολογικής ή μαιευτικής κλινικής ή
τμήματος δημόσιου νοσηλευτικού ιδρύματος.

* Στις υπαλλήλους που υιοθετούν τέκνο χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με
πλήρεις αποδοχές εντός του πρώτου εξαμήνου μετά την περαίωση της διαδικασίας
της υιοθεσίας, εφόσον το υιοθετούμενο τέκνο είναι ηλικίας έως έξι (6) ετών.

* Επιδόματα λόγω τοκετού που καταβλήθηκαν στον υπάλληλο ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ λόγω
υποχρεωτικής ασφάλισης σε ασφαλιστικούς οργανισμούς εκπίπτουν από τις αποδοχές
που καταβάλλονται κατά τη διάρκεια της άδειας μητρότητας εφόσον η ασφάλιση
θεμελιώνεται και σε συνεισφορά του νομικού προσώπου.

Εναλλακτική πρόταση

* Στη μητέρα υπάλληλο που έχει τέκνο ηλικίας κάτω των έξι (6) ετών χορηγείται,
ύστερα από αίτησή της, άδεια με αποδοχές μέχρι δύο (2) έτη.

* Η υπάλληλος υποχρεούται μετά την επάνοδό της να υπηρετήσει σε υπηρεσία του
Δημοσίου για χρονικό διάστημα τριπλάσιο της άδειας με αποδοχές που της χορηγήθηκε.

* Σε περίπτωση αθέτησης τής κατά την προηγούμενη παράγραφο υποχρέωσής της,
υποχρεούται να επιστρέψει εντός τριμήνου στο Δημόσιο τις αποδοχές που έλαβε
κατά το χρόνο της αδείας της.

Η προβλεπόμενη χωρίς αποδοχές άδεια χορηγείται υποχρεωτικά (χωρίς γνώμη
υπηρεσιακού συμβουλίου) όταν πρόκειται για γονική άδεια ανατροφής παιδιού.

* Η άδεια αυτή χορηγείται μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας ή σε περίπτωση
θετού τέκνου μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας.

* Όταν ο ένας γονέας λάβει γονική άδεια, ο άλλος δεν έχει δικαίωμα να κάνει
χρήση μειωμένου ωραρίου για το ίδιο διάστημα.

* Σε περίπτωση διάστασης, διαζυγίου, χηρείας ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των
γονέων, τη γονική άδεια δικαιούται ο γονέας που ασκεί τη γονική μέριμνα.

* Οι υπηρεσίες υποχρεούνται να διευκολύνουν τους υπαλλήλους που έχουν τέκνα τα
οποία παρακολουθούν μαθήματα Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για να
επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους με σκοπό την παρακολούθηση της
σχολικής τους επίδοσης.

* Με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης
ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων της προηγούμενης
παραγράφου και καθορίζεται το ανώτατο όριο ημερών απουσίας.

Στους υπαλλήλους που είναι μαθητές, σπουδαστές ή φοιτητές, προπτυχιακοί ή
μεταπτυχιακοί, σε σχολεία και ιδρύματα και των τριών βαθμίδων της δημόσιας
εκπαίδευσης, χορηγείται άδεια εκπαίδευσης με πλήρεις αποδοχές.

* Η άδεια εκπαίδευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις είκοσι (20) εργάσιμες
ημέρες κάθε έτος και χορηγείται συνεχώς ή τμηματικώς κατά την εξεταστική
περίοδο που ζητάει ο ενδιαφερόμενος. Οι άδειες εκπαίδευσης χορηγούνται για το
χρόνο φοίτησης και μέχρι δύο το πολύ εξάμηνα μετά τη λήξη του, εφόσον ο
υπάλληλος εξακολουθεί να φοιτά. Για κάθε ημέρα εξετάσεων χορηγείται άδεια δύο ημερών.