Από τη μιζέρια, στα δισ.!

ΠΟΙΟΣ θα το φανταζόταν. Δέκα χρόνια πριν, παραμονές του χρυσού για την
Ελλάδα Ευρωμπάσκετ 1987, ότι μία δεκαετία αργότερα η χώρα μας θα ήταν
υπερδύναμη στο χώρο ενός αθλήματος που τότε πάλευε για να υπάρχει ως…
μονόστηλο στις εφημερίδες.

Ποιος νους μπορεί να χωρέσει ότι από τον ερασιτεχνισμό και τη φτώχεια της
δεκαετίας του ’80 ένα άθλημα που ζούσε πάντα στη σκιά του ποδοσφαίρου θα
γινόταν εθνικό μας σπορ, υπερηφάνεια μας στην Ευρώπη, με αποκορύφωμα δύο
συνεχείς κατακτήσεις του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης από ελληνικές ομάδες
και το πιο ακριβοπληρωμένο πρόγραμμα στην ελληνική τηλεόραση.

Το έπος του ’87, στις 14 Ιουνίου εκείνης της ιστορικής χρονιάς, δεν απογείωσε
απλώς το μπάσκετ. Το δημιούργησε από τα θεμέλιά του, έφτιαξε ένα νέο
επαγγελματικό χώρο στα ελληνικά σπορ, άνοιξε μια καινούργια αγορά τζίρου
δισεκατομμυρίων και γέννησε σταρ, που οι αποδοχές τους προκαλούν ζάλη.

Η πρώτη θέση στο Ευρωμπάσκετ του ’87 δεν απογείωσε απλώς το μπάσκετ αλλά θεμελίωσε ένα νέο επαγγελματικό χώρο στα σπορ

ΟΛΑ ΑΛΛΑΞΑΝ

Τίποτε δεν είναι το ίδιο πια στο ελληνικό μπάσκετ. Ούτε το ενδιαφέρον των
φιλάθλων για το άθλημα ούτε ο τηλεοπτικός του χρόνος ούτε η έκτασή του στις
εφημερίδες και στα περιοδικά ούτε τα χρήματα που αλλάζουν χέρια γύρω από αυτό.

Έφτανε άραγε μία διεθνής επιτυχία για ν’ αλλάξει την ιστορία του το ελληνικό
μπάσκετ; Ή μήπως το άθλημα που λένε ότι ταιριάζει πολύ στον Έλληνα απλώς
περίμενε την κατάλληλη στιγμή για να βγει από την αφάνεια; Ο Γιώργος
Βασιλακόπουλος, ο πιλότος αυτής της απογείωσης, πιστεύει ότι η υποδομή υπήρχε
και πριν το 1987. Το χρυσό της Αθήνας ήταν απλώς ο χάρτης του κρυμμένου θησαυρού.

ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ

Άλλωστε, το ευφυές σχέδιο των διοικούντων του μπάσκετ για την αναβάθμιση του
αθλήματος προηγήθηκε κατά πολύ του 1987. Ήταν μόλις το 1983, όταν δόθηκαν
αγώνες του πρωταθλήματος στην ΕΡΤ και μάλιστα δωρεάν για να πλησιάσει ο κόσμος
το άθλημα, που είχε χαρακτηρισθεί στις ΗΠΑ ως το πιο τηλεοπτικό σπορ. Η ΕΡΤ
δέχθηκε να μεταδίδει τους αγώνες για να γεμίζει το πρόγραμμά της, αλλά οι
προπονητές και οι παίκτες γκρίνιαζαν, που για χάρη της κάμερας αγωνίζονταν σε
ασυνήθιστες ώρες, γύρω στις 4.30 μ.μ.

Πέρασαν πολλά χρόνια για να πάρει το μπάσκετ τα πρώτα του χρήματα, μόλις 35
εκατ. δραχμές από την ΕΡΤ το 1989. Σήμερα τα τηλεοπτικά δικαιώματα των ΤΑΚ και
του πρωταθλήματος της Α1 πληρώνονται με δισεκατομμύρια δραχμές. Το ίδιο και οι
αγώνες για τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Ο ΑΝΤ1 πλήρωσε 5,2 δισ. δραχμές για να
εξασφαλίσει μια διετία (1996-98), ενώ Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός εισέπραξαν
περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δραχμές για τους εντός έδρας αγώνες τους
στην Ευρωλίγκα για μια περίοδο.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΚΕΡΔΗ

Τα πρώτα ίχνη κερδών που άνοιξαν την όρεξη κάθε είδους επενδυτών για το άθλημα
εμφανίσθηκε ακριβώς στο χρυσό Ευρωμπάσκετ 1987. Η διοργάνωση άφησε κέρδος 85
εκατ. δραχμές, ασυνήθιστο για αθλητικό γεγονός. Και αυτό έκανε όσους μπορούσαν
να δουν μακριά να αντιληφθούν ότι μια παρθένα αγορά ανοιγόταν μπροστά τους με
υποσχέσεις για σημαντικά κέρδη. Αυτός άλλωστε ήταν και ένας από τους στόχους
των ανθρώπων που διοικούσαν το μπάσκετ εκείνη την εποχή. Την πρωτιά, ούτε που
την είχαν φαντασθεί. Τους ενδιέφερε μόνο να κάνει η Εθνική μια αξιοπρεπή
πορεία και το άθλημα ένα βήμα οικονομικής αναβάθμισης. Τρώγοντας, όμως,
έρχεται η όρεξη. Πολύ περισσότερο όταν το πιάτο είναι τόσο βαθύ όσο ένα
Κύπελλο Ευρώπης. Αλλά και η Πολιτεία έκανε στροφή και έσκυψε πάνω από το
μπάσκετ βλέποντας ότι είχε αποκτήσει, πια, μια σημαντική δυναμική. Μέχρι το
’87 οι επιχορηγήσεις ήταν πολύ μικρές. Τη χρυσή χρονιά έφτασαν τα 220 εκατ.
δραχμές, άρχισαν από τότε να μεγαλώνουν σημαντικά χρόνο με το χρόνο (385 εκατ.
το 1988, 665 εκατ. το 1989, 600 εκατ. το 1990, 1 δισ. το 1991, 1992 και 1993,
1,25 το 1994) για να φτάσουν στο 1,4 δισ. από το 1994. Μέχρι που φτάσαμε στην
αντιστροφή αυτής της λογικής. Από τη στιγμή που το μπάσκετ στάθηκε όρθιο στα
δικά του πόδια και κατάφερε να έχει άλλες πηγές εσόδων, η Πολιτεία άρχισε
σιγά-σιγά να το εγκαταλείπει, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις των επιχορηγήσεων από
το 1994 να είναι μηδενικές, τη στιγμή που άλλες ομοσπονδίες, όπως η ΕΚΟΦ, η
ΕΟΠΕ και η ΕΟΑΒ έβλεπαν τα έσοδά τους από το κράτος ν’ αυξάνονται σε απίστευτα
ποσοστά της τάξεως του 54%, του 69% και του 172% αντίστοιχα!

ΑΥΞΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ

Αλλά και οι αθλούμενοι δεν έμειναν ασυγκίνητοι από την ανοδική πορεία του
αθλήματος. Οι εγγεγραμμένοι αθλητές στην ΕΟΚ αυξήθηκαν την τελευταία δεκαετία
με γεωμετρική πρόοδο, για να φτάσουν 320.000 αθλητές το 1996. Αν διαιρεθεί η
επιχορήγηση του 1,4 δισ. με τον αριθμό των αθλητών, προβλέπονται 11,99 δραχμές
για κάθε αθλητή την ημέρα! Κάτι… παραπάνω παίρνουν οι επαγγελματίες αθλητές.
Κάποτε αμείβονταν με οδοιπορικά. Λίγο αργότερα, με έναν καλό μισθό υπαλλήλου.
Έπειτα άρχισαν να βλέπουν το μπάσκετ και σαν επάγγελμα, για να καταλήξουν στην
εποχή που ένας καλός παίκτης μπορεί να γίνει δισεκατομμυριούχος στο παρκέ.
Χαρακτηριστικό το νέο συμβόλαιο του Παναγιώτη Φασούλα. Η «αράχνη» έμπλεξε στον
ιστό της 258 εκατ. δραχμές για ένα χρόνο. Κι αν σας φαίνεται μεγάλο αυτό το
ποσό, τι να πει κανείς για τους διάσημους ξένους μπασκετμπολίστες που
ανακάλυψαν και αυτοί το χρυσάφι στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια; Ο Ντομινίκ
Ουίλκινς αποχωρίστηκε το ΝΒΑ για το ένα δισεκατομμύριο του Παύλου
Γιαννακόπουλου για ένα χρόνο. Και ο Ντέιβιντ Ρίβερς ζήτησε πρόσφατα 2,5 εκατ.
δολάρια τον χρόνο με ατού τη διάκρισή του ως κορυφαίου μπασκετμπολίστα της
Ευρώπης για το 1997 με τη φανέλα του Ολυμπιακού. Όπου υπάρχει χρήμα υπάρχουν
και ιδέες από αυτούς, που φιλοδοξούν να το μοιρασθούν. Στο λεξικό του
ελληνικού μπάσκετ μπήκαν την τελευταία δεκαετία λέξεις άγνωστες μέχρι
πρότινος, όπως ατζέντης, χορηγός, διαφημιστής, τάιμ άουτ για διαφημίσεις κ.ά.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

Κάπως έτσι το μπάσκετ μπήκε στο κλαμπ των επαγγελματικών σπορ με ό,τι αυτό
συνεπάγεται. Τα υπέρ και τα κατά είναι θέμα φιλοσοφίας και αντίληψης του
καθενός. Άλλωστε όπου υπάρχουν οικονομικά οφέλη και συμφωνίες δισεκατομμυρίων,
μοιραίο είναι να υπάρχουν και αιματηρές μάχες. Ένα είναι βέβαιο, ότι οι
Έλληνες αγκάλιασαν το μπάσκετ μέσα σε χρόνο ρεκόρ, το αγάπησαν όσο αυτό το
άθλημα τους έκανε υπερήφανους για τις ομάδες τους και τη χώρα τους και ο
ελληνικός αθλητισμός κατήργησε τη μοναρχία του ποδοσφαίρου.

Ιδού τι κατάφεραν οι διοικούντες της ΕΟΚ τη χρυσή χρονιά του 1987, ο Πολίτης,
ο Γκάλης, ο Γιαννάκης, ο Φασούλας και τα άλλα παιδιά.