ΑΥΤΟΙ

… χρόνια μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού», ένας άλλος σοσιαλισμός
εξαπλώνεται: ο Δυτικοευρωπαϊκός. Από τις 15 κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
6 χαρακτηρίζονται γενικά «αριστερές» (μαζί και η ελληνική) και 7
«κεντροαριστερές». Δύο μόνο ξεφεύγουν από τον κανόνα, αλλά όχι και πολύ: Η
γερμανική κυβέρνηση κατατάσσεται ως «κεντροδεξιά» και, σε ό,τι αφορά την
κοινωνική προστασία, βρίσκεται σε καλό επίπεδο. Η Ισπανία του Ασνάρ, επίσης,
απέφυγε να θίξει τις κοινωνικές κατακτήσεις της εποχής Γκονζάλες. Βόννη και
Μαδρίτη επηρεάζονται αναπόφευκτα από το «ροζ» χρώμα των εταίρων τους. Οι
επόμενες κυβερνήσεις τους θα είναι ίσως σοσιαλιστικές.

… δεν αποτελούν επανάσταση, είναι τουλάχιστον μια βαθειά ειδοποιός αλλαγή.
Το περίεργο είναι ότι μέχρι πρόσφατα λίγοι το είχαν αντιληφθεί. Η Κοινότητα
περνούσε για μάλλον «δεξιά», και ας είχε στη Βουλή της, στο Στρασβούργο, 214
σοσιαλιστές ­ τη μεγαλύτερη απ’ όλες τις ομάδες ­ και άφθονους κομμουνιστές,
οικολόγους και άλλους αντιπροσώπους του αριστερού φάσματος. Η μετατόπιση του
κέντρου βάρους προς τα αριστερά έγινε πολύ πιο αισθητή μόλις τις τελευταίες
μέρες, ύστερα και από τις απανωτές νίκες Εργατικών στη Βρεταννία και
Σοσιαλιστών στη Γαλλία. Όχι πως δεν μετρούσαν καθόλου οι ως τότε αριστερές ή
αριστερίζουσες κυβερνήσεις, ένδεκα τον αριθμό. Αλλά με το «τυχερό 13», στους
ως τώρα «αριστερούς», τους Σουηδούς, τους Ολλανδούς, τους Έλληνες κ.λπ.,
προστέθηκε ο ανθρώπινος όγκος δύο από τα μεγαλύτερα έθνη της Κοινότητας ­ με
120 εκατομμύρια πολίτες, περίπου τον μισό πληθυσμό της. Γι’ αυτό και «φάνηκε»
πιο βαρύνουσα η αριστερή πλειοψηφία ­ που ήδη υπήρχε, αλλά μόνο σε κυβερνητικό επίπεδο

… που αρχίζουν και οι δυσκολίες. Στη σύναξη του Μάλμε, όπως επισημαίνουν
πολλοί αναλυτές, οι κεφαλές του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος δεν
προσήλθαν με το αίσθημα της δύναμης που θα περίμενε κανείς ότι θα τους έδινε
αυτή η ξαφνική ιδεολογική «μονολιθικότητα» την οποία κατάφεραν να
δημιουργήσουν στην Ευρώπη. Αγωνιώντες μοιάζουν μάλλον μερικοί απ’ αυτούς ­
καθώς ούτε μονόλιθος είναι, πραγματικά, ο δυτικοευρωπαϊκός σοσιαλισμός ούτε
και η ώρα μοιάζει κατάλληλη για ιδεολογικές συζητήσεις. Οικονομικές συνταγές!
Αυτό είναι το ζητούμενο από όλους, και όποιος γνωρίζει κάτι παρακαλείται, αν
έχει την καλωσύνη, να το καταθέσει….

σφυρίζουν τώρα σαν σαΐτες πλάι στον πορθμό του Έρε, στη φημισμένη για τις
κοινωνικές ευαισθησίες της Σουηδία: «απασχολήσιμοι», «ατομικά κριτήρια»,
«ελαστική εργασία». Αλαφιασμένοι αριστεροί κοιτάζονται με νόημα, λες και
ανακαλύπτουν πως μόνο ο πηγαιμός απόμεινε, η Ιθάκη δεν φαίνεται πουθενά. Έλαχε
λοιπόν σ’ αυτούς ο κλήρος, κυβερνώντας, να διαλύσουν ό,τι «κοινωνικό»
λειτούργησε ­ με τη δική τους πίεση ­ ακόμη και επί δεξιάς; Δεν θα σταματήσει
άραγε κάποιος τους Ιάπωνες και τους Αμερικανούς, να ξαποστάσει λίγο και η
Ευρώπη; Μέσα σε δέκα μέρες, από το Μάλμε ως το Άμστερνταμ, θα βρεθεί μήπως η
χρυσή τομή, το καλό, το…. «αριστερό» Μάαστριχτ; Ο Ντελόρ μίλησε επίμονα για
την ανάγκη μιας Ευρώπης «λιγότερο νομισματικής και πιο οικονομικής και
πολιτικής». Στο Μάλμε θα μιλήσουν ο Ντ’ Αλέμα και οι δύο καινούργιοι: Μπλαιρ
και Ζοσπέν. Ζητούνται ιδέες, λοιπόν, προτού να είναι αργά.