ΑΥΤΟΙ

… των Εργατικών στην Αγγλία, πολλοί Γάλλοι πολιτικοί αγωνίζονταν ο καθένας
να πείσει ότι αυτός ήταν ο «Μπλαίρ της Γαλλίας», άρα άξιος και να κυβερνήσει.
Παρόμοια, έχει γεμίσει τώρα «Ζοσπέν» η Γερμανία. Καθώς πλησιάζει το εκλογικό
’98, ο αρχηγός του SPD, Όσκαρ Λαφονταίν, διεκδικεί με πάθος τα ζοσπενικά
διάσημα, τονίζοντας διαρκώς πόσο αυτόν τον απασχολεί η «κοινωνική διάσταση» ­
αντίθετα προφανώς απ’ ό,τι τον κύριο αντίζηλό του, Γκέρχαρτ Σραίντερ. Δεν
συμφωνούν ωστόσο όλοι οι Ευρωπαίοι στο αν και πόσο ο Ζοσπέν είναι «κοινωνικός»
ή αντίθετα (μήπως;) φανατικός ευρωκράτης ­ για να μην πούμε «μααστριχτικός»!
Μην κλαίτε τον Σιράκ, λέει ο σκιώδης υπουργός Εξωτερικών του SPD Κάρστεν
Φόικτ: «Έκανε τις εκλογές γιατί ήθελε διασφάλιση της φιλοευρωπαϊκης πολιτικής
του. Την πέτυχε».

… όμως δεν λείπουν. Ο Ντανιέλ Βερνέ («Μοντ») διακρίνει σε ορισμένους
Ευρωπαίους μια επιφυλακτικότητα λόγω της εξάρτησης του Ζοσπέν από το Κ.Κ.
«Είμαστε η εξαίρεση. Μετέχουν και σε άλλες χώρες κομμουνιστές στην εξουσία,
αλλά έχουν τουλάχιστον μετονομασθεί». Οι Βρυξέλλες, λέει ο Β., φοβούνται μήπως
το ντουέτο Σιράκ – Ζοσπέν καταδικάσει τη Γαλλία ­ και κατ’ επέκταση την Ευρώπη
­ σε αδράνεια. Ό,τι ακριβώς θα ήθελαν οι ανταγωνιστές της. Αλλά οι φόβοι είναι
μάλλον υπερβολικοί. Διότι υπάρχουν δύο παράγοντες που δεν επιτρέπουν σοβαρή
απόκλιση από τις ευρωπαϊκές νόρμες: «Το βάρος των θεσμών και οι ανειλημμένες
υποχρεώσεις». Ο Επίτροπος Νομισματικών Υποθέσεων, Ύβ-Τιμπώ ντε Σιλγκύ, δέν
ανησυχεί: «Και οι 15 χώρες μας, ανεξαρτήτως κυβερνήσεων, ακολουθούν την ίδια
πολιτική. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος στο θέμα, λ.χ., της μείωσης των δημοσίων δαπανών».

… στο νέο του βιβλίο ερευνά χώρους που μοιάζουν φτιαγμένοι για να μένουν
απαραβίαστοι. Οι «Πασκάλιοι στοχασμοί» του διάσημου Γάλλου κοινωνιολόγου ­
λένε οι κριτικοί ­ φωτίζουν σκιερές γωνιές του νου, την «αρχέγονη απώθηση», τη
σκέψη «πίσω» από τη σκέψη, ό,τι μόνο ως υποψία διαφαίνεται καμμιά φορά στη
λογοτεχνία, στην τέχνη, στην πολιτική. Ο Μπ. διευκρινίζει ότι σκοπός του είναι
«να γνωρίσει αλλά και να γνωστοποιήσει όλα όσα η διαδικασία της γνώσης δεν
επιθυμεί να γνωσθούν, και μάλιστα γι’ αυτή την ίδια». Το διανοείσθαι το
αδιανόητο, τη σκέψη περί του ασκέπτου: δεν είναι και μικρά πράγματα. Είναι
όμως μαγικά και, απ’ ό,τι γράφουν οι κριτικοί, ο Μπ. δεν ερευνά απλώς, τέμνει.
Βιβλίο – ορυχείο, γράφει η «Λιμπερασιόν». (Ρ. Bourdieu: «Μéditations
pascaliennes», Seuil).

… πνευματικής ανασκαφής, ολόκληρη η φιλοσοφική διαδρομή του Μπ. περνά από
τις σελίδες αυτές. Τι είναι η «σκέψη πίσω από τη σκέψη»; Σε τι χρησιμεύει η
γνώση της; Όπως ο βιολόγος που προχωρεί στα βάθη του DNA, έτσι και ο φιλόσοφος
οφείλει να ερευνήσει τα έγκατα της διάνοιας ­ «εκεί όπου συντελείται η γένεση
των πρώτων μορφών σκέψης». Ο συγγραφέας ευτύχησε στην επιλογή των οδηγών του:
Πλάτων, Καντ, Βίτγκενστάϊν, Σαρτρ, Μπωντλαίρ, Φουκώ, Χάμπερμας και, βέβαια, ο
Πασκάλ, όλοι τον βοηθούν να «δει» ό,τι και οι ίδιοι κάποτε, σε καποια αστραπή
του νου, είχαν συλλάβει χωρίς όμως, ακόμη, να το περιγράψουν συστηματικά. Αλλά
και να θωρακίσει τη συλλογιστική του διατυπώνοντας ­ πριν από κάθε άλλον ­ την
όποια ενδεχόμενη αντίρρηση στο ίδιο του το έργο.