ΑΥΤΟΙ

… της αριστεράς, η Γαλλία έσπασε κάθε ρεκόρ εκλογικής μεταβλητότητας. Το ΄81
ψήφισε αριστερό πρόεδρο, το ΄86 δεξιά κυβέρνηση, το ΄88 πάλι αριστερό πρόεδρο,
το ΄93 πάλι δεξιά κυβέρνηση, το ΄95 ψήφισε και πρόεδρο δεξιό, και τώρα ξανά
αριστερή κυβέρνηση. Έξη εναλλαγές σε 16 χρόνια (μέσος όρος μία κάθε 30 μήνες)
φανερώνουν ασφαλώς μεγάλη πτητικότητα της ψήφου. Αλλά και μια μόνιμη λαϊκή
δυσθυμία, ικανή να μετριάσει αμέσως τον όποιο ενθουσιασμό των εκάστοτε
ευνοούμενων από την κίνηση του νευρικού εκκρεμούς. Ίσως γι’ αυτό, μετά λόγου
γνώσεως, ο Ζοσπέν, ευχαριστώντας τους οπαδούς του το βράδυ της Κυριακής, τους
έκανε την απίστευτη για στιγμές θριάμβου σύσταση… να μην επευφημούν.

… γνωρίζει ότι το ευμετάβολο του εκλογικού σώματος υποθηκεύει τις προσδοκίες
διάρκειας κάθε πλειοψηφίας, οσοδήποτε πανηγυρικής. «Κανένας Γάλλος
πρωθυπουργός δεν έχει αληθινά περιθώρια επιτυχίας ­ γράφει στη “Λιμπερασιόν” ο
Αλαίν Ντυαμέλ. – Το μόνο που του παρέχεται είναι χρόνος για να αποτύχει. Όχι
για να παρακολουθήσει τα αποτελέσματα των επιλογών του». Ένας λαός μπορεί
κάλλιστα ν’ αγαπά την αλλαγή αλλά όχι τις μεταρρυθμίσεις, αριστερές ή δεξιές.
Πώς εξηγείται; «Πληρώνουμε ως φαίνεται τα πάλαι ποτέ θεατρικο-χιμαιρικά
ιδεολογικά πάθη μας, από τον επικο-ρομαντικό γκωλλισμό ως τις σοσιαλιστικές
ουτοπίες ­ λέει ο Ντ. ­ Ρεαλισμός, μετριοπάθεια, γνήσιος χωρισμός εξουσιών,
πολιτική παιδεία, δεν ανήκαν ποτέ στις αρετές μας. Αλλά η υπερσυγκέντρωση
εξουσίας οδηγεί σε αλλεργία απέναντι στην εξουσία και έτσι, τελικά, στην
αποδυνάμωσή της».

… και αν η πολιτική εναλλαγή με τέτοιες διαμετρικές ταλαντώσεις έχει αρχίσει
να μοιάζει με «δημοκρατική γυμναστική» μάλλον παρά με έκφραση βαθύτερων
ιδεολογικών αιτημάτων, δεν είναι δυνατόν να παραγνωρισθούν οι πιέσεις που
κινούν τον ψηφοφόρο. Ακόμη και αν η αριστερή επιλογή των Γάλλων ­ παρά την
εμπειρία της παράλυσης και των σκανδάλων της ύστερης μιττερρανικής περιόδου –
έχει κάτι το μηχανικό, το ανακλαστικό, γεγονός παραμένει, όπως γράφει ο
Παρισινός οικονομολόγος Ζαν-Πωλ Φιτουσσί, ότι «η κρίση ανεργίας στις
ευρωπαϊκές οικονομίες είναι σήμερα χειρότερη απ’ ό,τι στη δεκαετία του ΄30». Ο
Λέστερ Θέροου, στο «Μέλλον του Καπιταλισμού», γράφει ότι «ολόκληρη η ευρωπαϊκή
ήπειρος συνθλίβεται από τις τεκτονικές πλάκες της παγκοσμιοποίησης».

… δεν έχει βέβαια μαγικό ραβδί, δεν μιλά πλέον για οράματα. Το ξέρει και η
ίδια, το ξέρουν και οι οπαδοί της. Εν γνώσει τους, ψηφίζουν μια αριστερά
συμβιβασμού. Αριστερά που θα προσπαθήσει να μαζέψει μερικά κομμάτια από τις
κατεδαφίσεις. Δεν είναι όλα αυτά προς ενθουσιασμό, δεν δικαιολογούν ιαχές, και
ο καθηγητής Ζοσπέν έχει πλήρη συναίσθηση. Δεν τον ψήφισαν ως χαρισματικό. Δεν
είδαν στο πρόσωπό του μεσσιανικές ιδιότητες. Μια γκρίζα αριστερά ψήφισαν. Μια
«αριστερά επιούσια», όχι για κάποιο ακτινοβόλο μέλλον ­ αλλά ως ελπίδα, απλώς,
για χαλάρωση της μέγγενης. Μια αριστερά διαχειριστική, λιγάκι ακροβατική, που
ώρες ώρες θυμίζει μεταμοντέρνα δεξιά. Και που δεν θα θρυμματίσει βέβαια τις
τεκτονικές πλάκες ούτε θα διώξει την αγορά ­ πώς άλλωστε; ­ αλλά θα παλέψει,
τουλάχιστον, για να περισώσει κάτι από το «κοινωνικό» μέσ’ από το αγοραίο. Εν
αναμονή, πάντα, κάποιου (άγνωστου) νέου Λόγου.